In tegenstelling tot wat dikwijls wordt voorspeld, oogt de toekomst van de Europese landbouw helemaal niet ongunstig. Dat is de conclusie van een rapport van de Europese Commissie, die een studie liet maken over de evolutie van de sector voor de volgende zeven jaar. Alleen voor rundvlees en pluimvlees worden sombere periodes in het vooruitzicht gesteld. De akkerbouw, de melksector en de varkenskwekerij zouden het daarentegen wel goed blijven doen. 

Het inkomen van de Europese landbouwer zal volgens de studie in 2013 gemiddeld achttien procent hoger liggen dan vorig jaar. Maar de Europese Commissie waarschuwt wel dat die groei grote verschillen zal vertoen. In de nieuwe lidstaten zou het landbouwinkomen met 42 procent stijgen, maar elders zou dat beperkt blijven tot 11 procent. Het meest positief denkt de Europese Commissie over de akkerbouw, de varkenskwekerij en de melksector.

De Europese Commissie verwacht dat de varkensproductie in 2013 boven de 22 miljoen ton zal uitkomen. Daarbij is er volgens de studie een ruimte voor een beperkte groei van de export. In de zuivelsector worden vooral gunstige perspectieven gezien voor de kaassector. De productie zou stijgen van 8,6 naar 9,3 miljoen ton. Voorspeld wordt dat de consumptie zal groeien van 8,3 naar 8,9 miljoen ton. De productie van melkpoeder daarentegen zou een daling kennen van tien procent, terwijl ook de boterproductie een achteruitgang van acht procent zou kennen.

Ook voor de graanmarkt meent de Europese Commissie gematigd positieve mogelijkheden te zien. Dat heeft volgens haar vooral te maken met de groei van de interne consumptie en de export. Bovendien is er opkomende ethanolproductie, die voor een bijkomende stimulans zou kunnen zorgen. Ook de veehouderij zou een positieve impact hebben op de afzet van graanproducten.

De toekomst van de Europese rundvleessector oogt echter bijzonder somber. Het rapport stelt dat de productie tegen 2013 zal terugvallen tot 515.000 ton. Op dit ogenblik wordt er jaarlijks nog 727.000 ton geproduceerd. De export van Europees rundvlees zal volgens de Europese Commissie helemaal instorten. Die zou in 2013 nog amper 48.000 ton bedragen, tegenover 157.000 dit jaar. De productie van pluimveevlees zal volgens het rapport daarentegen nog wel groeien, maar minder dan oorspronkelijk was voorspeld.

Er wordt wel gesteld dat in de studie geen rekening werd gehouden met een mogelijk WTO-akkoord.

British Petroleum zal een duizendtal Colombiaanse boeren vergoeden omwille van de schade die ze zouden hebben geleden door de aanleg van een oliepijpleiding. De boeren hadden het Britse bedrijf daarvoor voor de rechter gedaagd. Het bedrag van de schadevergoeding werd niet bekend gemaakt.

De boeren eisten ongeveer 22 miljoen euro aan schadevergoedingen. De pijpleiding in kwestie werd in de jaren negentig aangelegd in de provincie Antoquia. Daarbij zouden boerenbedrijven, goudmijnen en viskwekerijen ernstige schade hebben opgelopen. Bovendien zouden paramilitaire milities het protest tegen de aanleg hebben de kop willen indrukken.

Eén leidende figuur uit de boerengemeenschap werd vermoedelijk door paramilitairen vermoord en een advocate van de boeren moest het land ontvluchten toen ze ontdekte dat ook zij op een dodenlijst stond. Milieudeskundigen van de universiteit van Colombia hebben de aangerichte schade onderzocht en in kaart gebracht. Daarop heeft BP zich bereid verklaard een schadevergoeding te betalen.

Enkele hittegolven vormen geen sluitend bewijs dat het klimaat wel degelijk verandert. De zomer van 1911 was immers ook verschrikkelijk heet en toen had niemand het over broeikaseffecten. Maar The Independent stelt dat er wel een bewijs is voor de opwarming van de aarde, want de drie warmste jaren werden genoteerd sinds 1998 en 19 van de 20 warmste jaren liggen in de periode na 1980. 

Volgens de NASA was 2005 het warmste jaar dat ooit gemeten werd. Bovendien wijst The Independent erop dat zopas nog in Zwitserland een groot stuk ijs van de Eiger, een van de bekendste bergen ter wereld, afbrak. In het Himalayagebergte, waar het ijs als een reusachtige waterbron voor China en India fungeert, smelt 67 procent van de gletsjers, wat betekent dat een aantal van de dichtstbevolkte delen van de wereld binnen enkele decennia zonder water zullen zitten. In Afrika ligt er nog nauwelijks ijs op de Kilimanjaro en een groot stuk land dat elfduizend jaar onzichtbaar bleef, komt nu tevoorschijn. In het noordpoolgebied smelt de ijskap.

<>Overal ter wereld is de oogst van vele gewassen volgens The Independent opvallend magertjes. Het Internationale Onderzoeksinstituut voor Rijst in de Filippijnen ontdekte dat een verhoging van 0,7 graden van de gemiddelde dagelijkse temperatuur de opbrengst van de rijstoogst met 10 procent doet dalen, omdat de gewassen ’s nachts niet kunnen ademen en afkoelen. In Afrika hebben overstromingen, droogtes en de minder voorspelbare regenval de akkerbouw grondig verstoord. 

Ook wordt erop gewezen dat ziektes zich verspreiden zich door insecten en andere dragers die naar andere oorden trekken. De verspreiding van het Westnijlvirus in de Verenigde Staten was sterk gelinkt aan een veranderend klimaat. De extreme hitte en droogte zijn een ideale basis voor de mug die het virus met zich meedraagt. Verder wordt gesteld dat de bewoners in de sloppenwijken van Latijns-Amerika lijden onder de dodelijke stormen en overstromingen, terwijl Europeanen op hun beurt sterven door een fatale hittegolf of bosbranden.

De Chinese landbouw verliest jaarlijks meer dan 2,5 miljard euro door industriële pollutie, waarbij landbouwproducten gecontamineerd worden door kwik en andere zware metalen. Dat stelt de Chinese State Environmental Protection Administration (SEPA). Maar er werd niet verduidelijkt of de gecontamineerde producten uiteindelijk ook bij de consument terecht zijn gekomen. 

Jaarlijks zou volgens de SEPA ongeveer twaalf miljoen ton Chinees graan gecontamineerd worden met koper, lood, kwik en andere schadelijke metalen. Het zou volgens SEPA-woordvoerder Zhang Shanling gaan om ongeveer tien miljoen hectaren vervuild landbouwgebied. “Dat is tien procent van het Chinese landbouwareaal,” benadrukte Shanling tegenover het persbureau Associated Press.

De SEPA zegt tegen 2008 een bedrag van 125 miljoen dollar te zullen investeren in een landelijke studie over de vervuiling van Chinese landbouwgrond. Onder meer de Chinese minster Wen Jiabao heeft al aangedrongen op een betere bescherming van het leefmilieu. “Maar men heeft schrik om de milieuwetgeving af te dwingen waardoor belangrijke locale bedrijven getroffen zouden kunnen worden,” aldus nog Associated Press. Volgens officiële cijfers produceerde China vorig jaar 484 miljoen ton graan. Dat is 3,1 procent meer dan het jaar voordien.

De wereldwijde export van aardappelen, groenten en fruit haalt een omzet van ongeveer 31 miljard euro. Dat blijkt uit cijfers over het jaar 2002 van Freshfel Europe, de internationale sectororganisatie voor de producenten en verwerkers van verse groenten en fruit. In 1970 bedroeg die omzet nog minder dan vier miljard euro. Vooral de export van mango’s, champignons, knoflook en avocado’s nam tijdens die periode toe. De sector van sinaasappelen en aardappelen kende daarentegen een gevoelige daling.

 

Bananen presteren op dit ogenblik het sterkst op de internationale markten, gevolgd door tomaten, druiven, appelen, ingevroren aardappelen en sinaasappelen. Een belangrijke exporteur is Latijns-Amerika, dat een exportomzet van bijna 6,3 miljard euro realiseert. Dat is een verdubbeling tegenover het begin van de jaren negentig. Met 7,9 miljard euro is de Europese Unie wereldwijd de grootste importeur van de wereld. Afrika en Oceanië voeren nauwelijks landbouwproducten in.

België voerde in 2004 ongeveer 4,1 miljard euro uit aan groenten en fruit. De helft daarvan is bestemd voor de Franse en Duitse markt. België heeft voor de groententeelt een positief handelssaldo van 409 miljoen euro. Dat is vooral te wijten aan de export van diepvriesgroenten. Op het gebied van de fruitteelt heeft België echter een negatieve handelsbelans. Die wordt vooral veroorzaakt door de invoer van exotische producten.

Zeebiologen uit het Duitse Kiel zijn erin geslaagd een algenwijn te produceren. Volgens hen gaat het hier om een wereldprimeur. Ze willen het product ook door de Europese Unie als wijn te laten erkennen, hoewel die alleen druiven aanvaard als grondstof voor wijn. Maar de Duitsers hopen op een uitzondering op die regel. 

“We hebben de wijn per toeval ontdekt,” geeft Inez Linke van het Kielse bedrijf Ocean Welness toe aan het Duitse magazine Stern. “Toen we een tank openden met bijzonder lang bewaarde algenextracten waar zuurstof aan was gekomen, bemerkten we een sherry-geur. Na drie jaar experimenteren kunnen we nu beginnen met de productie van de algenwijn.”

Ocean Wellness teelt in de Oostzee de algensoort Laminaria Saccharina, die volgens het bedrijf mineralen, vitaminen, eiwitten, jodium en suiker bevat. Daarmee werden tot nu toe cosmetica en verzorgingsproducten vervaardigd, maar nu wil Ocean Wellness zich ook toeleggen op de gezondheidsdrank.

Het bedrijf wijst erop dat de algendrank technisch gezien een wijn is, maar dat volgens de Europese Unie alleen een alcoholische drank afkomstig van druiven wijn mag genoemd worden. Ocean Wellness wil echter een uitzondering aanvragen op deze algemene regel. “Ook andere vruchtensoorten al het wijnpredicaat mogen dragen,” wordt er opgemerkt. De algenwijn heeft een percentage van elf tot dertien graden alcohol. Een aantal Noord-Duitse toprestaurants zouden al interesse hebben laten blijken om de drank op het menu te zetten.

Australië heeft de droogste maand juni in meer dan honderd jaar beleefd. Meteen wordt gevreesd of er wel voldoende landbouwopbrengsten zullen zijn om de export van de Australische economie op punt te houden. In sommige regio’s zou de oogst zelfs met tachtig procent dalen. Alleen een snelle weersverandering en stevige regenbuien kunnen volgens analisten nog voor een ommekeer zorgen. 

Oost-Australië heeft in het midden van juni nog een beetje regen gekregen om de planten toch nog van een beetje water te voorzien, maar daarna is er weer een droogteperiode gevallen. Lokale landbouwers moeten nu hopen op nieuwe regenbuien om hun oogsten te kunnen redden. In West-Australië is de situatie nog erger. Gevreesd wordt dat daar tachtig procent van de oogst verloren is. Meteen zou er schaarste kunnen ontstaan voor graan, koolzaad en gerst, belangrijke Australische exportproducten.

Drie weken geleden schroefde het Australian Bureau of Agricultural and Resource Econimics de vooruitzichten voor de jaarproductie van graan al met 9,2 procent terug tot 22,8 miljoen ton. Maar volgens de sectororganisatie Farmarco moet er rekening gehouden worden met een maximum oogst van achttien tot twintig miljoen ton. Ook het vorige plantjaar kende een bijzonder droge start, maar kende toen veel lenteregens. Dat zorgde voor een graanoogst van 25,1 miljoen ton, bijna een record voor de sector. Dit keer zijn de lenteregens echter uitgebleven.

Het analistenbureau ProFarmer stelt dat de situatie nog veel dramatischer is. Daar wordt beweerd dat 58 procent van de Australische teelten in bijzonder slechte toestand verkeren en wellicht ook niet meer door goede regens zal kunnen verbeterd worden. In het zwaar getroffen Queensland zou nu overwogen worden om een oogst over te slaan, zodat in een ander seizoen geoogst zou kunnen worden.

Australië wordt al sinds het begin van deze eeuw geconfronteerd met extreme droogtes. In 2003 werd zelfs de ergste droogte in honderd jaar genoteerd. Ook toen kregen de graanproductie en export zware klappen.

De Verenigde Naties hebben besloten om een embargo op de Liberiaanse export van hout op te heffen. Daardoor zou het Afrikaanse land inkomsten kunnen verwerven uit een duurzame houtproductie. Maar gevreesd wordt dat de oude houtlobby nog altijd bijzonder veel macht heeft.

De Verenigde Naties waren in 2003 overgegaan tot een embargo op de uitvoer van Liberiaans hout. De inkomsten uit die handel werd het voorbije decennium immers grotendeels gebruikt voor de aankoop van wapens die gebruikt werden in de bloedige Liberiaanse burgeroorlog.

De Liberiaanse president Ellen Johnson-Sirleaf had eerder al opgeroepen om het embargo op te heffen. Dat zou Liberia immers extra inkomsten kunnen bezorgen. Die zouden volgens Johnson-Sirleaf gebruikt worden om de armoede in het land te bestrijden. De regering krijgt nu negentig dagen tijd om te bewijzen dat het bosbeheer in Liberia wettelijk goed wordt geregeld.

De concessies die tijdens de regering van Charles Taylor aan houtproducenten werden verstrekt, zouden inmiddels zijn ingetrokken. Bovendien zouden een aantal gebieden aangestipt zijn voor commerciële houtwinning, maar zou ook ruim één miljoen hectare, ongeveer twaalf procent van de totale oppervlakte van het land, beschermd worden.

Liberia zou jaarlijks 80 miljoen euro kunnen verwerven uit de commerciële houtbouw. Daarvan zou twintig procent naar de staat gaan. Het persbureau Associated Press voert echter aan dat de machtige figuren in de houtproductie vrienden zijn van de gewezen president Taylor. Zij blijven volgens het bureau een gevaar voor het nieuwe, jonge Liberiaanse regime.

Het Colombiaanse leger heeft het voorbije jaar 170.780 hectaren aan cocavelden vernietigd. Dat is een record, maar desondanks is het totale coca-areaal nog met 80.000 tot 86.000 hectaren aangegroeid. Daarmee heeft de Colombiaanse coca-teelt voor het eerst in vijf jaar weer een groei gekend.

Volgens cijfers van het United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) werd het voorbije jaar in Columbia ongeveer 640 ton cocaïne geproduceerd. De cocateelt vertegenwoordigt trouwens 0,7 procent van het bruto binnenlandse product van Colombia. Het land is ook de grootste exporteur van cocaïne en zou ongeveer zeventig procent van de wereldmarkt bevoorraden.

De Colombiaanse regering heeft vorig jaar 173 ton cocaïne in beslag genomen. “De Verenigde Staten hebben de voorbije vijf jaar vier miljard dollar geïnvesteerd in het Colombiaanse drugsbestrijdingsprogramma,” meldt het persbureau IPS. “Dat plan moet ook de linkse guerrilla helpen uitschakelen.

Volgens de Amerikaanse regering zijn de rebellen van de Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (FARC) de belangrijkste drugshandelaars in Colombia geworden. President Alvaro Uribe heeft aan de Verenigde Staten meer geld gevraagd voor de vernietiging van cocavelden vanuit de lucht.

Volgens mensenrechtenactivisten heeft de groeiende cocateelt echter vooral te maken met de armoede. “De bevolking heeft geen werk en geen kansen,” stellen ze. “De arme boerenbevolking moet wel zwichten voor de oprukkende cocateelt.” Zij willen dat de Colombiaanse regering investeert in onder meer goedkope landbouwkredieten en de verdeling van zaaizaal en meststoffen. Daardoor zouden de cocaboeren volgens hen aangezet kunnen worden om op andere teelten over te schakelen.

Het Center for Grapevine Biotechnology aan de Amerikaanse Missouri State University werkt aan de identificatie en de transplantatie van genen die de inlandse druiven resistent zouden maken aan zwammen en die de Europese en hybride soorten aantasten. Een plant die daadwerkelijk gebruikt kan worden in de wijnteelt, moet volgens de onderzoekers de eerste tien jaar echter nog niet verwacht worden. Bovendien twijfelen critici of de consument en het politieke beleid genetisch bewerkte wijn zullen aanvaarden.

“Wijnbouwers vechten al duizenden jaren om hun druiven te beschermen tegen zwammen en insecten, extreme warmte en overwachte koudeperiodes,” stipt het persbureau Reuters aan. “Onderzoekers van het Center for Grapevine Biotechnology (CGB) menen met gentechnologie echter een oplossing te kunnen vinden voor die problemen. Daardoor zouden bepaalde eigenschappen van de druiven kunnen getransfereerd worden, zonder andere te veranderen. Zo zou men het typische aroma van de pinot noir kunnen overbrengen op de chardonnay-druif. Dat zou ook vlugger gebeuren dan het kweken van hybride soorten, dat jaren kan duren.”

Het CGB-onderzoek kadert in het International Grape Genome Program, een wereldwijd project van wijnproducerende landen. De onderzoekers proberen de ruim 30.000 genen van een druivenplant te ontcijferen en te bepalen welke verantwoordelijk zijn voor bepaalde karaktereigenschappen, zoals gehardheid of opbrengst. “Vervolgens willen we de gewenste genen overplanten naar de wijndruiven,” benadrukte CGB-directeur Laszlo Kovacs.

De CGB-directeur benadrukte dat het onderzoek zou moeten leiden tot een plant die inderdaad voor de druiventeelt gebruikt kan worden. Maar hij verwachtte dat het nog wel een decennium zou duren vooraleer het zover is. “Maar de uiteindelijke winst voor de wijnboeren en het leefmilieu maakt dat wachten de moeite waard,” voerde hij aan. Sommige wijnboeren vrezen echter dat de consument en het politieke beleid geen wijn zullen aanvaarden die van genetisch gemodificieerde druiven afkomstig is.

Zwammen vormen over de hele wereld een bedreiging voor de wijndruiven, maar de bedreiging ligt in het Amerikaanse Midwest hoger dan elders, want het klimaat is er vochtiger en warmer dan in de meeste andere wijnregio’s.