Nederland kan van zijn beroemde zuinigheid gebruik maken om het fileprobleem te helpen oplossen. Dat blijkt althans uit een experiment van de Nederlandse overheid, waarbij aan automobilisten vijf euro per dag beloofd werd wanneer ze tussen Zoetermeer en Den Haag tijdens de spitsuren van de weg bleven. Het aantal daalde op slag met de helft.

Aan enkele honderden weggebruikers die frequent het traject tussen Zoetermeer en Den Haag afleggen, werd gevraagd om gedurende tien weken om tussen halfacht en halftien ’s morgens van de weg te blijven. Als beloning daarvoor kregen ze vijf euro per dag. Het rijgedrag van de deelnemers werd gecontroleerd met een speciaal kastje dat in de auto werd geplaatst.

De onderzoekers merkten dat het aantal autoritten op het traject in de ochtendspits met de helft daalde. “De meeste deelnemers kozen ervoor vroeger naar hun werk te gaan,” aldus het magazine Elsevier. Na afloop van het experiment bleek dat er voor 47.000 euro aan beloningen was uitgekeerd. De proef wordt voorlopig verder gezet.

De initiatiefnemers van het experiment gaan nu onderzoeken hoe de resultaten gebruikt kunnen worden om het fileprobleem terug te dringen.

Met nieuwjaar is het eerste internettijdperk bij de Duitse vliegtuigmaatschappij afgelopen. Dat heeft te maken met het verdwijnen van toeleverancier Connexion, een dochterbedrijf van Boeing dat gespecialiseerd was in de bouw van draadloze internetverbindingen in vliegtuigen. Omdat de activiteiten echter niet winstgevend blijken te zijn, heeft Boeing deze zomer besloten om de afdeling op te doeken.

Lufthansa had nochtans 66 van zijn 80 toestellen voor lange afstandsvluchten uitgerust met een snelle internetverbinding die zelfs boven de Atlantische Oceaan werkte. “Het product werkte perfect en de klanten waren bijzonder opgetogen,” voert het magazine The Register aan. “Maar Boeing zegt dat de marktevolutie niet heeft opgeleverd wat ervan werd verwacht.”

Connexion werd opgericht in april 2000, op het hoogtepunt van de dotcom-hype. In juni van datzelfde jaar werd Lufthansa de eerste luchtvaartmaatschappij die een contract afsloot met het Amerikaanse bedrijf. Andere maatschappijen zagen zich echter verplicht om kosten te besparen en voelden er niet veel voor om per vliegtuig 500.000 dollar te investeren in het draadloze internet. In 2004 en 2005 slaagde Connexion er wel in nog enkele andere contracten af te sluiten, maar de dienst bleef verlieslatend.

Boeing heeft geen plannen om de activiteiten van Connexion aan een ander bedrijf over te hevelen. Lufthansa heeft bekend gemaakt in de loop van volgend jaar een andere oplossing te zullen aanbieden.

Los Angeles wil het prototype worden van toekomstige transportmetropool. De stad werkt volop aan de uitbreiding van zijn netwerken voor openbaar vervoer. Daarbij wordt voor het eerst door doordacht gezocht naar knooppunten tussen de verschillende netwerken. Overal in de wereld wordt geprobeerd oplossingen te zoeken voor het verkeersprobleem, maar in Los Angeles wordt gigantisch veel tijd en geld verloren in de file. Na jaren weerstand tegen het openbaar vervoer, blijkt de stad nu een hele mentaliteitsverandering te ondergaan en terug te keren dat Los Angeles een pionier was op het gebied van stadsvervoer.

“De Mass Transportation Authority (MTA) van Los Angeles County stond lange tijd bekend voor zijn incompetentie en projecten van twijfelachtig allooi,” schrijft The Washington Post. “Vandaag wordt de MTA door de American Public Transportation Association (APTA) bestempeld als het beste openbaar vervoer van de hele Verenigde Staten. Sinds 1993 is Los Angeles samen met Detroit de enige Amerikaanse stad die het jaarlijks aantal uren vertraging per reiziger kon afbouwen.” Los Angeles heeft op dit ogenblik het tweede grootste aantal busreizigers van de Verengide Staten en het nummer drie op het gebied van locaal spoorvervoer.

“Los Angeles staat nog altijd bekend voor zijn snelwegen en een houding dat de auto koning is,” benadrukte APTA-voorzitter William W. Millar. “Maar stilaan begint het een systeem van wereldklasse uit te bouwen voor massavervoer.” Op dit openblik gebruikt amper 6,6 procent van de arbeidsbevolking het openbaar vervoer en elke dag leggen auto’s op de snelwegen van Los Angeles een afstand af van bijna 200 miljoen kilometer. Dat is het hoogste van de Verenigde Staten en vier keer meer dan rond Washington. Gemiddeld brengt een forens in Los Angeles per jaar bijna vier dagen en vier nachten door in de file. Daarbij wordt 1,5 miljard liter brandstof verspild, wat een kost betekent van 11 miljard dollar.

Bovendien is Los Angeles de meest dichtbevolkte regio van de Verenigde Staten. “Maar al die problemen hebben de publieke opinie positiever gestemd tegenover openbaar vervoer,” aldus The Washington Post. “Zo blijken adverteerders voor vastgoed geregeld uit te pakken met de nabijheid van openbaar vervoer als troef. Projectontwikkelaars geven de voorkeur aan bouwsites in de buurt van openbaar vervoer. Op dit ogenblik lopen er een 25-tal dergelijke projecten met een totaal investeringsbedrag met meer dan vier miljard dollar. Buurten die openbaar vervoer altijd hebben afgewezen, beginnen er nu naar te vragen.”

Er wordt op dit ogenblik volop gewerkt aan de aanleg en verlenging van nieuwe locale spoorlijnen en metrolijnen, waarbij voor het eerst ook voor gezamenlijke knooppunten zal gezorgd worden. “Tot nu toe waren er tussen de twee geen enkele vorm van verbinding, vooral door een gebrek aan degelijke planning,” aldus nog de krant. Maar er wordt vooral gedacht aan de metrolijn naar de kuststrook (Westside). Die zou moeten gebouwd worden onder Wilshire Boulevard, één van de drukste avenues van de hele Verenigde Staten. De lijn krijgt een lengte van bijna twintig kilometer en een totale kost van 4,5 miljard dollar.

Dat zou twintig jaar geleden onmogelijk zijn geweest. Nadat metrowerken een methaanvoorraad had geraakt, ontplofte langs Wilshire Boulevard in 1985 een gebouw. Sindsdien werd het verboden om in het gebied nog overheidsgeld te gebruiken voor de aanleg van metrolijnen. “Volgens sommigen wou het initiatiefnenemende democratische parlementslid Henry A. Waxman met het verbod vooral zijn rijkere vrienden van Westside van dienst zijn,” stipt The Washington Post aan. “Die wilden immers liever niet dat de armen met het openbaar vervoer gemakkelijk naar hun rijkere stadsgedeelten zouden komen.” Waxman heeft zijn verzet inmiddels opgegeven en verwacht wordt dat de wet volgend jaar grondig zal worden gewijzigd.

Antonio Villaraigosa, de democratische burgemeester van Los Angeles, stelt dat het uitzicht van de stad in de toekomst heel anders zal moeten bekeken worden. “We moeten ons focussen op een nieuw urbanisme, dat gericht is op transport-georienteerde ontwikkeling en een gemengde bestemming van nieuwe ontwikkelingen.” Dat moet ook wel, want Los Angeles heeft aan de stadsranden geen groeimogelijkheden meer en moet dus binnen het grondgebied naar toekomstmogelijkheden zoeken. Los Angeles keurde pas in 1980 de bouw van een metro, een locale spoorverbinding naar Long Beach en goedkopere bustarieven toe. Tussen 1948 en 1980 werden minstens zes vervoersplannen bij referenda door de bevolking afgewezen. Nochtans had Los Angeles het meest uitgebouwde locaal spoorverkeer van de hele Verenigde Staten met een netwerk van ruim 2.250 kilometer.

Meer dan drie op vier Nederlands personeelsdirecteurs is bereid om mee te werken aan een banenruil van werknemers om op die manier het werkverzuim door het fileprobleem op te helpen lossen. Dat blijkt uit een onderzoek van Werkdichterbijhuis.nl. Het gaat zowel om grote bedrijven als om vertegenwoordigers van de KMO-sector.

De onderzoekers stellen dat Nederlandse bedrijven steeds meer last krijgen van fileverzuim, waardoor jaarlijks vele kostbare werkuren verloren gaan. Tegelijkertijd hebben de forenzen ook zelf steeds meer problemen met het eindeloos aanschuiven in de file van en naar het werk. Dertig procent van alle werknemers die in Nederland hun baan opzeggen, doen dit vooral om het dagelijkse filerijden te vermijden.

Banenruil wordt volgens de onderzoekers dan ook zowel bij de werkgevers als de werknemers steeds meer populair. “Het is een aantrekkelijk alternatief geworden voor de traditionele manieren om vacatures in te vullen,” stippen ze zaan. “Wanneer er iemand via Werkdichterbijhuis.nl zijn werk opzegt, hebben de werkgevers meestal een onmiddellijke keuzemogelijkheid uit verscheidene kandidaten.”

Tien procent van de ondervraagde werkgevers zegt in het verleden als positieve ervaringen te hebben gehad met een online aanbod van banenruil. Werkdichterbijhuis.nl wil het personenvervoer op de Nederlandse wegen met tien procent doen dalen. Dan zou het land volgens de organisatie van zijn meest prangende files verlost raken.

De burgemeesters van de gemeenten langs de Nederlandse Betuwelijn dreigen de spoorverbinding te blokkeren. Dat meldt de Volkskrant. Ze stellen dat de Betuwelijn nog altijd niet aan de gestelde veiligheidsnormen voldoen en eisen nu dat de Nederlandse minister van verkeer Carla Peijs de veiligheid van de lijn garandeert. Zoniet willen de gemeenten de ingebruikname van de Betuwelijn blokkeren.

De Betuwelijn, die de haven van Rotterdam moet verbinden met Duitsland, doorkruist 37 Nederlandse gemeenten. Maar de burgemeesters van die gemeenten stellen dat de spoorverbinding nog altijd niet aan de veiligheidsnormen voldoet. Zo is het volgens hen nog niet duidelijk of de sloten langs de spoorlijn voldoende bluswater bevatten en hoe de spanning van de bovenleiding gehaald kan worden.

De gemeenten eisen nu dat minister Peijs een contract ondertekent waarin ze belooft dat de Betuwelijn pas in gebruik zal genomen worden als de veiligheid voor honderd procent is gegarandeerd. Over de veiligheid van de lijn wordt tussen de burgemeesters en de minister al sinds november 2004 onderhandeld. Toen werden door het Nederlands Instituut voor Fysieke Veiligheid 222 knelpunten gemeld.

Een aantal van die problemen is volgens de gemeenten nog altijd niet verholpen, terwijl er sindsdien ook nog een aantal knelpunten is bijgekomen. Zo bleek vorig jaar tijdens een proef dat het door de drie meter hoge geluidsschermen onmogelijk is om de onderkant van brandende wagons te bereiken. Daarnaast zijn er volgens de burgemeesters ook nog veiligheidsproblemen in de tunnels.

De treinen zelf worden uitgerust met een geavanceerd veiligheidssysteem, waarvan de prototypes op dit ogenblik worden getest. Pas daarna kunnen de treinen met de nieuwe technologie worden ingezet. De Betuwelijn zou in maart 2007 worden opgeleverd, maar het is niet duidelijk hoeveel treinen dan al uitgerust zullen zijn met het nieuwe veiligheidssysteem.

De Betuwelijn wordt gezien als een grote concurrent voor de Ijzeren Rijn, die Antwerpen met het Duitse Rijngebied moet verbinden.

Amerikaanse wetenschappers werken aan een computermodel om de mogelijke milieuschade van gezonken schepen op langere termijn te kunnen bepalen. Dat meldt The Washington Post. De wetenschappers van het National Institute of Standards and Technology gebruiken daarvoor een simulatie van de oorlogsbodem USS Arizona, die al 65 jaar de haven van Pearl Harbour vervuilt.

De USS Arizona werd bij de Japanse aanval op Pearl Harbour op 7 december 1941 tot zinken gebracht. Sindsdien lekt er constant dieselolie uit de romp en vervuilt het water van de haven. Experts vrezen echter dat de tank, waarin ongeveer 4.000 ton  diesel zat, vroeg of laat zal openscheuren en een echte milieucatastrofe zal veroorzaken. Alleen weet men niet wanneer dat gebeurt.

Daarom hebben wetenschappers aan het National Institute of Standards and Technology een computermodel gebouwd om de aftakeling van het gezonken schip te simuleren. De technologie kan volgens hen niet alleen voor de USS Arizona gebruikt worden, maar ook voor de talloze scheepswrakken die overal in de wereld voor zware milieuhinder zouden kunnen zorgen omwille van hun gevaarlijke ladingen, zoals munitie of chemicalien.

De studie vormt een onderdeel van het USS Arizona Preservation Project, dat gedragen wordt door de National Park Service en het USS Arizona Memorial. De USS Arizona werd tot zinken gebracht toen een bom van 850 kilogram door het dek van het schip drong en in de munitiekamer tot ontploffing kwam. Daarbij kwamen meer dan 1.100 soldaten en matrozen om het leven. Het schip brandde drie dagen vooraleer te zinken.

De USS Arizona werd gebouwd in 1915, maar ligt nu al 65 jaar onder water. “Wetenschappers zijn er niet zeker van hoe het metaal zich na zo’n lange periode houdt,” aldus The Washington Post. De onderzeeboot CSS H.L. Hunley, die in 1864 zonk, was nog in opmerkelijk goede staat toen hij in 2000 uit de beschermende modderlaag van Charleston werd gehaald. Het wrak van de USS Monitor, die in 1862 bij Cape Hatteras zonk, verkeerde echter in veel slechtere staat toen hij in 2002 werd bovengehaald.

Maar de wetenschappers stellen dat gezonken schepen vroeger of later tot ijzererts zullen verpulveren. Met het computermodel proberen ze nu te berekenen wanneer de USS Arizona uit elkaar zal vallen. Daarbij wordt nu gesteld dat de structuur uit elkaar zal beginnen te begeven wanneer driekwart van het metaal is weggesleten. Maar dat zou niet tijdens de volgende tien of twintig jaar gebeuren.

Het spoorvervoer kan een aantrekkelijke schakel worden in het logistieke proces. Dat is de boodschap van een nieuwe brochure van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL). Vooral van shuttletreinen – die in een vaste dienstregeling grote volumes over grote afstanden vervoert – wordt veel verwacht. Maar het VIL stelt wel dat er dan wel aan een aantal voorwaarden moet voldaan worden.

“De liberalisering van het spoorvervoer leidt tot een vernieuwde dynamiek in het spoorgebeuren,” stelt Bart Vannieuwenhuyse, auteur van de nieuwe VIL-brochure. “Nieuwe spelers verkennen de spoormarkt en bieden vaak innovatieve producten aan. Ook de traditionele spelers komen met nieuwe initiatieven. Maar industriele en logistieke spelers in Vlaanderen kennen onvoldoende de mogelijkheden van het spoorvervoer in zijn huidige vorm.”

Bart Vannieuwenhuyse voert aan dat veel gebruikers van het spoorvervoer zich laten leiden door slechte ervaringen uit het verleden en vanuit die perceptie het spoor niet ernstig in overweging nemen in het keuze van vervoerswijze. “Opvallend is dat niet-gebruikers negatiever staan tegenover het spoorvervoer dan gebruikers,” aldus de auteur.

De Europese Commissie wil het spoorvervoer tegen 2020 een marktaandeel van vijftien procent in het goederentransport. Tegen dan zou het aantal tonkilometer in het totale goederenvervoer met ongeveer 50 procent stijgen. In Belgie heeft het spoor op dit ogenblik een aandeel van ongeveer 13 procent in het totale goederenvervoer. “Dat betekent dat het aantal tonkilometers tegen 2020 in Belgie met tachtig procent zou toenemen,” aldus nog Bart Vannieuwenhuyse.

Het VIL oogt daarbij vooral naar het concept van de shuttletrein.. “Railoperatoren slagen er steeds meer in voldoende verladers gezamenlijk te laten kiezen voor hun klokvaste punt-tot-punt treindiensten,” benadrukt de auteur. “Essentieel is echter dat men trajecten opzet waar er een balans is in goederentrafiek in beide richtingen. Ook de overslag op de spoorterminals is en blijft een belangrijke kritische succesfactor voor het spoorvervoer.”

Volgens Bart Vannieuwenhuyse moeten de overheden een actieve bijdrage leveren inzake de integratie en harmonisatie van de spoorweginfrastructuur en van het ondersteunende ICT-systeem. “Zo kan het spoorvervoer verder uitgebouwd worden tot efficiente, veilige en milieuvriendelijke vervoerswijze. Maar slechts indien de spooroperatoren met competitieve, innovatieve producten naar de markt komen, is groei in marktaandeel voor het spoorvervoer realistisch.”

De spoorinfrastructuur zal volgens het VIL op bepaalde plaatsen duidelijk uitgebreid moeten worden. “Vooral in en rond de Antwerpse haven zit men tegen de maximumcapaciteit aan,” meent hij. “Daarom moet er een stipte timing in acht genomen worden voor de ingebruikname in 2011 van een tweede spoorwegtunnel onder de Schelde. Maar ook de tweede spoorwegtoegang tot de Antwerpse haven en de Ijzeren Rijn blijven belangrijke projecten.”

Daarnaast is er volgens het VIL nood aan een aanspreekpunt voor het spoorvervoer. “Voor het gros van de gegadigden is de spoorsector een moeilijk te doorgronden en weinig transparante sector,” zegt de auteur. “Een promotie- en adviesdienst voor het spoorvervoer is dan ook een must. Deze neutrale organisatie zou als aanspreekpunt de potentiele spoorgebruiker een eerste wegwijs kunnen bieden doorheen de complexe, maar soms kansrijke spoorwereld.”

Volgend jaar zal opnieuw een vrachtschip zeilend de oceaan oversteken. Volgens het persbureau Reuters wil de rederij Beluga Shipping uit Bremen wil immers een schip voorzien van een reusachtige vlieger. De extra trekkracht zou volgens de Duitse uitvinder Stephan Wrage voor een grote besparing op de brandstofkosten moeten kunnen zorgen.

Stephan Wrage is zeiler en kitesurfer en kwam zo op het idee om ook grote schepen met windkracht te laten varen. Daarop richtte hij de firma SkySails op om het idee verder uit te werken en op punt te stellen. Indien het experiment van Beluga Shipping werkt, zullen ook andere schepen met de windtechnologie worden uitgerust.

Wrage rust de schepen uit met een vlieger van 160 tot 5.000 vierkante meter en moet op een grote hoogte sterke wind kunnen opvangen. De vlieger is met touwen verbonden aan een telescopische mast op de boeg van het schip en wordt computergestuurd. Het systeem zou volgens Wrage een besparing van 10 tot 35 procent kunnen opleveren en in optimale omstandigheden tot zelfs 50 procent.

Daarnaast heeft het vliegersysteem ook een ecologisch voordeel, want het systeem vermindert ook de uitstoot van diesel. Het systeem kost tussen de 500.000 en 2,5 miljoen euro. SkySails wil volgend jaar vier schepen te kunnen uitrusten met zijn systeem. Tegen 2015 zou dat moeten opgelopen zijn tot 1.500 schepen.

Spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn wil geen atoomproducten meer vervoeren. Daarom wil de groep ook zijn dochter Nuclear Cargo and Services (NCS), die nochtans bijzonder winstgevend is, van de hand doen. Dat heeft te maken met de talloze Duitse protesten tegen de kerntransporten, waardoor Deutsche Bahn imagoverlies lijdt en met het zicht op een beursgang moet dat zoveel mogelijk vermeden worden.

De kerntransporten leveren NCS, dat in 1989 door Deutsche Bahn werd overgenomen, jaarlijks 41,4 miljoen euro op. Maar elk transport levert ook zware protesten van de Duitse milieubeweging op. NCS is ook van plan om in zijn vestiging in Hanau een nieuwe opslagplaats voor radioactief afval inrichten. Die plannen hebben echter al tot een juridische strijd met het stadsbestuur van Hanau geleid. “Ook dat is weer negatief voor het imago van Deutsche Bahn,” aldus de krant Die Welt.

Het stadsbestuur weigert een bouwvergunning af te leveren en wil de wetgeving aanpassen, zodat een nieuwe vestiging nooit gerealiseerd zal kunnen worden. Deutsche Bahn zegt nu af te willen van de opslag van kernafval. “Dat behoort niet tot de kerntaken van een transportbedrijf,” voert de spoorwegmaatschappij aan. Er werd niet bekend gemaakt wie de NCS-activiteiten eventueel zou willen overnemen.

De Duitse spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn zal in 2009 gedeeltelijk geprivatiseerd worden en naar de beurs gebracht worden. Dat heeft de Duitse transportminister Wolfgang Tiefensee bekend gemaakt. De Duitse overheid blijft wel eigenaar van het spoorwegnetwerk en de stations. Maar er moeten nog altijd hindernissen overwonnen worden. 

De privatisering en de beursgang zijn al geruime tijd een prioriteit voor Hartmut Mehdorn, de topman van Deutsche Bahn. Het plan is echter verscheidene keren uitgesteld, onder meer omdat de resultaten van de spoorwegmaatschappij te zwak bleven. Ook politieke onenigheid heeft de vooruitgang van het dossier tegengehouden.

Duits kanselier Angela Merkel wil niet dat de staat de controle verliest over het spoornet, dat gedeeltelijk met overheidsgelden is gefinancierd. Ook de Duitse vakbonden zijn tegenstanders van een verkoop. Maar met het vastleggen van een datum, wil de regering het proces afronden voor de volgende algemene verkiezingen, die in oktober van 2009 zullen plaats hebben.

Deutsche Bahn heeft verleden maand betere cijfers voorgelegd, vooral dankzij de inkomsten van de overgenomen Amerikaanse logistieke groep Bax Global. De omzet steeg met 19 procent tot 22 miljoen euro. Daarmee wordt 2006 het beste jaar uit de geschiedenis van Deutsche Bahn.

De 230.000 medewerkers van Deutsche Bahn tonen zich ongerust over de toekomstplannen voor hun bedrijf. In september staakte een gedeelte van het personeel tegen een herziening van het behoud van de werkzekerheid, zoals dat in 2005 was afgesproken. Daarbij was aan 130.000 medewerkers tot 2010 een werkgarantie gegeven. Ze willen niet dat daaraan getornd wordt.