managing21.be

In geen enkele Europese hoofdstad is het openbaar vervoer meer voor verbetering vatbaar dan in Dublin. Dat blijkt uit een rapport van de milieuvereniging Greenpeace over het aanbod van het openbaar vervoer in dertig Europese hoofdsteden. Zelfs wanneer rekening wordt gehouden met de recente algemene tariefverlagingen en extra kortingen voor jongeren, betalen reizigers in Dublin hogere tarieven dan in de meeste andere Europese hoofdsteden. Alleen Londen werkt met duurdere tickets dan de Ierse hoofdstad.

De metropolen Luxemburg, Tallinn en Valletta hebben volgens Greenpeace het beste openbaar vervoer van alle Europese hoofdsteden. “De steden – die een score van 100 procent krijgen – hanteren betaalbare en eenvoudige tarieven”, merkt Greenpeace op.

“Drie jaar geleden werd Luxemburg het eerste land in Europa dat al zijn openbaar vervoer gratis maakte, terwijl Malta eind vorig jaar volgde. In Tallinn is het openbaar vervoer voor de lokale bevolking al tien jaar gratis, hoewel toeristen en andere bezoekers nog steeds moeten betalen.”

Betalend

Elders moet voor het openbaar vervoer wel worden betaald. Greenpeace vond de goedkoopste tickets in Praag, Bratislava, Rome, Wenen en Madrid. In deze steden kost het gebruik van het openbaar vervoer met een abonnement een prijs tussen 60 eurocent en 85 eurocent per dag. In Londen moet daarvoor minstens 4,11 euro worden betaald, waarbij hogere tarieven afhankelijk zijn van het aantal zones dat de reiziger doorkruist.

In Dublin kost een dag openbaar vervoer met een abonnement 3,16 euro per dag. Daarbij wordt volgens Greenpeace in de Ierse hoofdstad echter met een complex systeem gewerkt. De diensten zijn gratis voor senioren, gehandicapten en hun verzorgers, maar abonnementen met kortingen zijn alleen beschikbaar voor werknemers.

Openbaar vervoer in Dublin: duur en complex. (Foto: Teun de Bede/Pixabay)

Bovendien worden ook niet alle diensten door één ticket gedekt. Er zijn ook andere abonnementen verkrijgbaar, maar de diensten en ritten die daaronder vallen, variëren. “Dublin is in de studie de enige stad zonder een abonnement dat op lange termijn een tarief aanbiedt tegen een vaste prijs, beschikbaar voor alle vervoermiddelen en alle passagiers”, luidt het.

De Nederlandse metropool Amsterdam, die vaak als een duurzaam voorbeeld wordt gesteld, eindigde in de rangschikking van Greenpeace op een 28ste plaats. Daarbij wordt onder meer gewezen op het dure jaarabonnement van 1.001 euro. Parijs, waar een jaarticket 925 euro kost, eindigde een plaats hoger.

Landenklassement

Het landenklassement wordt aangevoerd door Luxemburg en Malta, gevolgd door Oostenrijk, dat een betaalbaar tarief voor het hele grondgebied heeft geïntroduceerd. Ook Duitsland heeft inmiddels een tarief van maximaal 49 euro per maand ingevoerd. Treinen op lange afstanden zijn daarin echter niet inbegrepen.

Hongarije heeft een gelijkaardig abonnement van 50 euro geïntroduceerd. Onderaan de rangschikking staan Letland (26), Noorwegen (27), Griekenland (28), Kroatië (29) en Bulgarije (30). Daarbij wordt opgemerkt dat Bulgarije en Kroatië aan het openbaar vervoer hetzelfde btw-tarief aanrekenen als aan de verkoop van luxegoederen. Kroatië biedt wel gratis treinvervoer aan voor Oekraïense vluchtelingen.

Greenpeace zegt nationale en lokale overheden op te roepen om klimaattickets in te voeren. Dit zijn betaalbare, flexibele en eenvoudige tarieven om een groter gebruik van het openbaar vervoer aan te moedigen. Lorelei Limousin, bij Greenpeace Europees campagneleider voor transport, betoogde dat betaalbaar openbaar vervoer een noodzaak is, maar door teveel regeringen als een luxegoed wordt behandelen.

“Goedkope tarieven voor alle vormen van openbaar vervoer kunnen bijdragen tot een vermindering van de emissies van broeikasgassen”, voerde ze aan. “Dit zal Europa helpen zijn klimaatdoelstellingen te halen en tegelijkertijd zijn connectiviteit te versterken.”

Meer over dit onderwerp:

• Het spoorbedrijf Ouigo heeft in Spanje een nieuwe hogesnelheidslijn in gebruik genomen.
• In New York worden de metrostations beter toegankelijk voor mensen met een beperkte mobiliteit.
• Irak start volgend jaar met de bouw van een spoorverbinding met Turkije. 
• Treinreizigers krijgen in Litouwen toegang tot de satellietcommunicatie van Starlink.
• In Italië introduceren Aeroporti di Roma, ITA Airways en Trenitalia een multimodaal aanbod.

De eerste luchttaxis zullen over twee jaar met hun commerciële activiteiten van start gaan, maar pas tegen het einde van dit decennium zal een bredere doorbraak mogen worden verwacht. Dat heeft Mike Madsen, hoofd van de divisie luchtvaart bij het Amerikaanse concern Honeywell International gezegd.

“Evtols, vliegende taxi’s die verticaal opstijgen en landen en elektrisch worden aangedreven, zullen in eerste instantie voor militaire doelstellingen of het vervoer van vracht worden ingezet”, meent Mike Madsen. “Diensten voor passagiers zullen echter pas vele jaren later worden geïntroduceerd.”

Luchttaxi’s kunnen mogelijk al snel operationeel worden ingezet. (Foto: Volocopter)

“Deze toestellen zullen in de nabije toekomst ook nog altijd een piloot aan boord dienen te hebben. Maar uiteindelijk zullen luchttaxi’s een katalysator blijven voor de groei die deze opkomende industrie de volgende jaren zal tonen.”

Beloftes

“Er zullen enkele eerste voertuigen worden geïntroduceerd die worden gebruikt voor een beperkt aantal toepassingen, misschien onder vrij strikte voorwaarden, en dan zal het een vlucht nemen”, benadrukt Madsen. “In het begin zal het heel langzaam gaan.” Madsen verwacht dat de verkoop van evtol-apparatuur bij Honeywell tegen eind dit decennium een omzet van ongeveer 2 miljard dollar per jaar zal halen.

De beloftes van meer wendbare vliegtuigen die gebruik maken van meerdere elektromotoren – die minder geluidshinder veroorzaken, een grotere veiligheid garanderen en minder duur in onderhoud zijn dan de interne verbrandingsmotor van een helikopter – heeft een aantal startups en traditionele luchtvaartfabrikanten aangetrokken. 

“De waarde van evtols voor de passagiersmarkt alleen al zou tegen eind volgend decennium tot 1 biljoen dollar kunnen groeien”, merkt Marcelo Motta, analist bij JPMorgan Chase, op. “Wanneer ook militaire toepassingen en het vervoer van vracht worden meegerekend, zou mogelijk met een waarde van 3 biljoen dollar rekening moeten worden gehouden.

Zelfs evtol-producenten die de meeste vooruitgang hebben geboekt, zullen volgens de analisten echter op het gebied van regelgeving nog veel hindernissen moeten nemen. Sommige deskundigen zeggen dat certificering voor vluchten zonder piloot waarschijnlijk nog vele jaren op zich laat wachten.

“Bij de ontwikkeling van de sector wordt niet de technologie de grootste uitdaging”, benadrukt Madsen daarbij. “Vooral de regelgeving dreigt daarentegen voor belangrijke obstakels te zullen zorgen.”

Meer over dit onderwerp:

• Het Duitse bedrijf Lilium, fabrikant van airtaxis, wil tot 250 miljoen dollar nieuw kapitaal ophalen.
• Verenigde Arabische Emiraten en China starten met bouw airtaxi’s in Abu Dhabi.
• Europa wil regelgeving om geluidshinder door evtols te beperken.
• Guardian Agriculture krijgt eerste evtol-vergunning voor Amerikaanse markt.
• Het Duitse bedrijf Volocopter opent in Bruchsal (Baden-Württemberg) fabriek voor bouw luchttaxi’s.

Naarmate de ijskap op de Noordpool zich verder zal terugtrekken, zal het gebied voor het maritieme transport gemakkelijker toegankelijker worden, maar tegelijkertijd zal er ook voor een aantal ongunstige weersomstandigheden moeten worden gevreesd. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de Ocean University of China.

Opgemerkt wordt dat op de route in de toekomst meer met de kans op mist, een weersomstandigheid waar zeelui niet van houden, zal rekening moeten worden gehouden.

“Door de opwarming van de Noordpool en het verlies van poolijs is de scheepvaart langs in het Arctische gebied toegenomen”, verduidelijkt onderzoeksleider Xianyao Chen, oceanograaf aan de Ocean University of China. “Door deze  evoluties wordt de reistijd ingekort en dalen de kosten voor de internationale handel.”

Routes over de noordpool confronteren de scheepvaart met nieuwe uitdagingen. (Foto: Andi Graf/Pixabay)

“Maar tegelijkertijd blijkt dat de Noordelijke IJszee steeds mistiger wordt naarmate het ijs verdwijnt. Hierdoor neemt het zich af, waardoor kostbare vertragingen ontstaan omdat schepen langzamer moeten varen om te vermijden dat ze op gevaarlijke ijsschotsen zouden botsen.”

Nieuwe routes

“Het Noordpoolijs is al tientallen jaren aan het slinken”, merkt Xianyao Chen op. “Dat verlies heeft scheepvaartkanalen in de noordwestelijke doorgang en de noordelijke zeeroute geopend. Hierdoor krijgen schepen zelfs zonder assistentie van een ijsbreker een alternatief voor de tijdrovende routes door het Panamakanaal of het Suezkanaal.”

“Maar wanneer het ijs zich terugtrekt, wordt koude lucht aan warmer water blootgesteld. Dan condenseert de warme damp tot mist. Hierdoor daalt de zichtbaarheid en moet met een groter risico op een mogelijke botsing met ijsschotsen rekening worden gehouden.”

“De toekomst van de scheepvaart in het Noordpoolgebied is onduidelijk, maar de mist kan een belangrijke uitdaging vormen”, betoogt Xianyao Chen. “Bij het ontwerpen van scheepvaartroutes door het Noordpoolgebied zal dan ook met het effect van mist rekening moeten worden gehouden.” 

Vertragingen

Volgens de onderzoekers zou de lagere snelheid van de schepen om de ijsschotsen te mijden, aan de reistijd door het gebied tussen een en vier dagen kunnen toevoegen. Zij stelden vast dat schepen die de Northwest Passage zouden gebruiken met meer kans op mist rekening zouden moeten houden dan vaartuigen die voor de Northern Sea Route zouden opteren.

Mist in de Northwest Passage, waardoor een passage door het Panamakanaal wordt vermeden, komt vaker voor en is hardnekkiger, zodat de vaartijd waarschijnlijk met drie dagen zou worden verlengd. De vaartijd door Northern Sea Route, die het Suezkanaal vermijdt, zal naar verwachting onder invloed van mist maximaal één dag langer duren.

Chen benadrukte dat mist nu al impact heeft op de maritieme trafieken. “In mistige omstandigheden ligt de snelheid van de scheepvaart in het gebied beduidend lager dan op heldere dagen”, voert hij aan. “Naarmate het mistprobleem op de Noordpool verder toeneemt, zal op de reizen door het gebied met verdere vertragingen rekening moeten houden, tenzij de gebruikte routes worden aangepast.”

“De kosten voor de scheepvaart zijn aanzienlijk. Een groot containerschip maakt tussen 50.000 dollar en 150.000 dollar kosten per dag. Mist, die tot verscheidene dagen vertragingen kan leiden, kan de kost van een maritiem transport door het gebied sterk doen oplopen.”

De onderzoekers wijzen erop dat er bij het ontwerp van de routes onvoldoende is nagedacht over de impact van de mist. “Er werd vaak gekozen voor de kortste routes, die echter door een mogelijk groter risico op mist niet noodzakelijk een veiliger traject vormen.”

Meer over dit onderwerp:

• De volgende vijf jaar komen 61 nieuwe schepen voor oceaancruises in de vaart.
• De Franse maritieme groep CMA CGM neemt Bolloré Logistics over voor 5 miljard euro.
• Omzet van Deense rederij Maersk met ruim een kwart gedaald.
• De haven van Antwerpen-Zeebrugge zal voortaan door een vloot van drones worden bewaakt.
• Verliezen cruiserederij Royal Caribbean minder zwaar dan gedacht.

Tegen het midden van deze eeuw zal elektriciteit als drijfkracht in de transportsector een aandeel van 23 procent hebben verworven, tegenover amper 1 procent op dit ogenblik. Dat blijkt uit een rapport van het bureau DNV over de elektrificatie van het vervoer. Tegelijkertijd zou het aandeel van fossiele brandstoffen worden gehalveerd.

“Eerder werd gedacht dat een aantal sectoren – zoals het zware vrachtvervoer en de luchtvaart – moeilijk op een elektrische aandrijving zouden kunnen overschakelen”, wordt in het rapport aangevoerd. “Maar ook daar blijft elektriciteit terrein winnen. Tegelijkertijd zou de vraag naar olie in de transportsector tegen het midden van deze eeuw naar verwachting worden gehalveerd.”

Klimaatakkoorden

Ondanks die vooruitgang blijft het tempo van de overstap naar duurzame bronnen in de transportsector volgens het rapport nog ver achter bij de doelstellingen van de Klimaatakkoorden van Parijs. “Kansen om de verandering te versnellen door middel van proefprojecten en de invoering van alternatieve energie moeten zo snel mogelijk worden aangegrepen”, wordt dan ook opgemerkt.

“Momenteel is het vervoer van personen en goederen verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de wereldwijde energiegerelateerde emissies van koolstofdioxide. Dat aandeel zal tegen het midden van deze eeuw nog tot 30 procent aangroeien.”

Het wegvervoer schakelt snel naar alternatieve brandstoffen om. (Foto: Schwoaze/Pixabay)

Opgemerkt wordt dat het wegvervoer bij de afbouw van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen voorop loopt. Momenteel consumeert die sector 38 miljoen vaten per dag, maar tegen het einde van de jaren veertig zal dat tot 19 miljoen vaten per dag zijn gedaald. Het aandeel van fossiele brandstoffen in de aandrijving van het wegvervoer zal daardoor van 91 procent naar 57 procent dalen.

Omgekeerd zal het olieverbruik in de luchtvaart tot het midden van deze eeuw vrijwel gelijk blijven, terwijl het aandeel van koolwaterstoffen in de sector in datzelfde jaar 60 procent zal bedragen. Onder invloed van het streven naar decarbonisatie zal ook de brandstofmix in de maritieme sector de volgende decennia aanzienlijk veranderen.

Momenteel wordt hier bijna uitsluitend op olie beroep gedaan, maar tegen het midden van deze eeuw zullen uitstootarme en emissievrije brandstoffen een aandeel van 50 procent hebben opgebouwd, naast 19 procent aardgas en 18 procent biomassa. Elektriciteit zal slechts een aandeel van 4 procent laten optekenen, vooral gelinkt aan de korte vaart en het verblijf van schepen in de havens.

Geen unieke oplossing

Uit het rapport blijkt verder dat regio’s zoals Europa, Noord-Amerika en China voorop lopen bij de invoering van elektrische wagens. Tegelijkertijd investeren deze regio’s in waterstof als de meest veelbelovende optie voor het vervoer van zware goederen over lange afstanden. Aan de andere kant van het spectrum blijven regio’s zoals de Afrikaanse Sub-Sahara en Noordoost-Eurazië ver verwijderd van de aanleg van de infrastructuur en de productie van de hoeveelheden hernieuwbare elektriciteit die nodig zijn om het wegvervoer uitstootvrij te maken.

In de studie wordt tevens benadrukt dat er duidelijk geen oplossing beschikbaar lijkt die voor alle sectoren en omstandigheden naar voor kan worden geschoven. “Er zal een verscheidenheid aan energiebronnen moeten worden ingezet”, luidt het. “Voor het wegvervoer van passagiers en vracht kan op elektrische wagens beroep worden gedaan, maar bij de zwaardere transporten op langere afstanden zal mogelijk op brandstofcellen moeten worden overgeschakeld. In de maritieme sector en de luchtvaart zal anderzijds voor synthetische brandstoffen moeten worden geopteerd.”

Wel worden de overheid en de industrie opgeroepen om het toenemende gebruik van alternatieve brandstoffen in de maritieme sector en de luchtvaart te ondersteunen. “Duurzame brandstoffen zullen naar verwachting immers duurder zijn dan hun fossiele tegenhangers”, voeren de onderzoekers aan. “

Meer over dit onderwerp:

• Het Verenigd Koninkrijk werkt aan dubbeldeksbus op waterstof.
• Silver Nova: eerste hybride cruiseschip zonder emissies in haven.
• Luchtvaartmaatschappij Viva Aerobus koopt duurzame kerosine bij Neste
• Stockholm lanceert eerste autonome elektrische ferry voor vervoer passagiers.
• In de havens van Californië zullen alle vrachtwagens uitstootvrij moeten opereren.

Autobestuurders die in de Nederlandse stad Den Haag in bepaalde straten hun voertuig willen stallen, zullen daarvoor – ongeacht de duur van de parkeersessie – een tarief van 50 euro per dag dienen te betalen. De heffing geldt onder meer voor de straten rond het beroemde strand van Scheveningen. Het proefproject, dat een jaar loopt, moet toeristen en bezoekers ervan weerhouden het historische centrum en de straten langsheen de kust – vooral op zonnige dagen – te blokkeren.

Inwoners van Den Haag klagen al jaren dat zij in het centrum van de stad en in Scheveningen geen parkeerplaats kunnen vinden. Om dat probleem aan te pakken, heeft het stadsbestuur beslist om ook het parkeren voor een periode van enkele minuten met een vast tarief van 50 euro te belasten.

Voorrang

Hoge tarieven moeten in Den Haag het parkeerprobleem helpen aanpakken. (Foto: Managing21)

Woordvoerders van de gemeente beklemtoonden dat de proef in een beperkt aantal straten wordt gestart. Na een evaluatie kan vervolgens overwogen worden om het experiment met andere gebieden uit te breiden. Bewoners en bedrijven met een parkeervergunning krijgen in de betrokken straten, die overwegend een residentieel karakter hebben, voorrang.

“We willen dat verplaatsingen in deze straten in de eerste plaats te voet of met de fiets zouden worden gedaan”, benadrukten de woordvoerders. “Daarnaast is ook het openbaar vervoer beschikbaar. Pas als allerlaatste alternatief zou voor de auto mogen worden gekozen. Dit komt niet alleen het leefmilieu, maar ook de reistijd ten goede. Maar dat betekent niet dat in Den Haag geen auto’s meer zullen worden toegestaan. Wel moet duidelijk zijn dat voor korte afstanden de wagen aan de kant moet blijven.”

Het is volgens waarnemers onduidelijk of het beleid – geïnspireerd door initiatieven in kleinere Nederlandse steden zoals Leiden – ook de stadsbegroting ten goede komt. Den Haag wil de wagens van autobestuurders die het tarief van 50 euro – tien keer zo hoog als voorheen – niet hebben betaald, met een wielklem immobiliseren en zo nodig wegslepen.

Lokale handel

Een aantal lokale handelaars toont zich echter weinig opgetogen met het plan. De betrokkenen wijzen er daarbij op dat al veel panden in het geviseerde gebied met een leegstand worden geconfronteerd. Wanneer klanten een tarief van 50 euro moeten betalen om een winkel te bereiken, zullen de handelszaken volgens hen in de toekomst niet veel verkopen meer mogen verwachten.

Voorstanders van duurzaam vervoer vinden daarentegen dat het beleid niet ver genoeg gaat. “De overheid kiest wel voor een beleid dat het fietsen wil stimuleren – wat een goed initiatief is – maar maakt niet echt een keuze om het autorijden te ontmoedigen”, werpt Remco de Rijk, de fietsburgemeester van Den Haag, op. “Zolang er geen structureel afremmende maatregelen worden genomen, blijft Den Haag een autostad.”

De Rijk wees daarbij naar initiatieven in Amsterdam, waar in het kader van een verkeersarm beleid en het streven om een emissievrije stad te creëren, plannen worden gekoesterd om op 80 procent van het grondgebied de snelheid tot maximaal 30 kilometer per uur terug te brengen, bepaalde straten voor doorgaand verkeer af te sluiten en de doorstroming van het autoverkeer te veranderen.

Meer over dit onderwerp:

• New York voert lagere toltarieven in voor chauffeurs uit de lagere inkomenscategorieën.
• In het zuiden van de Verenigde Staten raken stadscentra steeds meer door een zware verkeerscongestie geblokkeerd.
• In New York kunnen burgers problemen met dubbel parkeren op een interactieve kaart melden.
• In Europa gaan stemmen op om steden met meer parkings voor micromobility uit te rusten.
• In de Portugese metropool Lissabon wordt het gemotoriseerde verkeer in de binnenstad drastisch beperkt.

Vrouwen zijn lichamelijk voor ruimtereizen efficiënter uitgerust dan mannen. Voor toekomstige ruimtemissies zou het dan ook overwogen kunnen worden om exclusief vrouwelijke bemanningen in te zetten. Dat is de boodschap van een studie van het Space Medicine Team en het European Space Agency (ESA). 

De onderzoekers kwamen daarbij tot de vaststelling dat vrouwelijke astronauten tijdens missies voor ruimteverkenning onder meer minder water nodig hebben voor hun hydratatie en ook minder energie moeten investeren. Tevens hebben vrouwen voordelen op het gebied van zuurstofverbruik, de aanmaak van koolstofdioxide en metabolische warmteproductie.

Vrouwelijke astronauten kunnen ruimtevaart goedkoper maken. (Foto: Nasa)

Gezien de beperkingen die ruimtecapsules hebben op het gebied van ruimte, energie en gewicht en de systemen die de overleving van de astronauten moeten garanderen, heeft een vrouw volgens het rapport tijdens een lange missie voor ruimteverkenning het meest efficiënte lichaamstype.

Kost per kilogram

Volgens de Amerikaanse National Aeronautics & Space Administration (Nasa) bedragen de kosten om ladingen naar het internationale ruimtestation (ISS) te brengen 93.400 dollar per kilogram. Uit de studie blijkt dat voor een missie van 1.080 dagen een volledig vrouwelijke bemanning van vier personen 1.695 kilogram minder gewicht aan voedsel zou moeten meenemen.

Hierdoor zou de missie meer dan 158 miljoen dollar kunnen besparen. Ook zou 2,3 kubieke meter ruimte aan voedselverpakking worden vrijgemaakt. Dat komt overeen met ongeveer 4 procent van de bewoonbare ruimte van Gateway, het ruimtestation dat de Nasa in een baan rond de maan zou willen brengen.

Het effect van de lichaamsgrootte op het totale energieverbruik kan bij vrouwen tussen 5 procent en 29 procent lager liggen dan bij mannen. Bij een grootte van 1,60 meter loopt dat zelfs op tot een niveau tussen 11 procent en 41 procent. Dit vertaalt zich in een verminderd gebruik van zuurstof en water en een lagere productie van koolstofdioxide en metabolische warmte.

Functionele werkomgeving

Bovendien wordt erop gewezen dat de astronauten in de ruimte dagelijkse aerobe oefeningen moeten doen om de fysiologische effecten van de gewichtloosheid tegen te gaan. Ook hier zijn mannen in het nadeel, aangezien grotere lichamen meer energie verbruiken, meer zuurstof nodig hebben en meer koolstofdioxide en warmte produceren en meer warmte produceren.

Verder toonde de studie dat vrouwen tijdens een enkele aerobe inspanning door het zweten 29 procent minder water verloren en dus minder water nodig hadden om te rehydrateren.

Er zijn daarnaast ook voordelen verbonden aan de functionele werkomgeving, vooral wanneer meerdere astronauten in dezelfde beperkte ruimte werken, zoals in het International Space Station vaak het geval is. Aan boord van het ruimtestation hebben de astronauten net voldoende ruimte om zo nodig schouder aan schouder of rug aan rug te werken. 

De ruimtes in Gateway zijn krapper berekend, waardoor een minder ergonomische omgeving ontstaat waarin meerdere bemanningsleden kunnen samenwerken. Hier kan een kleinere bemanning efficiënter werk leveren.

Meer nieuws over dit onderwerp:

• Het European Space Agency streeft naar een grotere samenwerking tussen publieke en particuliere sector.
• Europa wil een eigen megaconstallatie satellieten om met Starlink van Spacex te concurreren.
• Mogelijk zouden vier grote manen van Uranus water kunnen herbergen. Dat zegt de Nasa.
• Een nieuwe Europese weersatelliet heeft zijn eerste beelden over de aarde doorgestuurd.
• Rocket Lab heeft twee satellieten gelanceerd om tropische stormen te bestuderen.

De Italiaanse voetbalclub AC Milan moet zijn historische stadion San Siro, bijna honderd jaar oud, afbreken en vervangen door een nieuw complex. Die operatie moet de toekomst van AC Milan als vooraanstaande voetbalclub garanderen. Dat heeft Ivan Gazidis, chief executive van AC Milan, gezegd. Met de bouw van het nieuwe stadion zou een bedrag van 690 miljoen euro zijn gemoeid. De plannen van Gazidis botsen echter op een zware kritiek, onder meer van Silvio Berlusconi, voormalig eigenaar van de club en gewezen Italiaans premier. Het Sì Meazza Committee, dat het behoud van het stadion nastreeft, kreeg ook de steun van Steve Van Zandt, guitarist in de E-Street Band, de begeleidingsgroep van Bruce Springsteen. Het stadion is genaamd naar Giuseppe Meazza, een van de meest succesrijke voetballers uit de geschiedenis van AC Milan.

Het Franse concern L’Oréal neemt het Amerikaanse bedrijf Youth to the People, producent van huidverzorgingsproducten, over. Financiële details over de transactie werden niet meegedeeld. Youth to the People werd zes jaar geleden opgericht en de producten van het bedrijf zijn te koop in de Verenigde Staten, Canada, Australië en enkele Europese landen – Herbert Diess blijft chief executive van de Duitse autobouwer VW Group. Hij moet zich in de toekomst vooral om de strategie van de groep bekommeren. Een aantal bevoegdheden moet hij afstaan aan Ralf Brandstätter, tot nu toe verantwoordelijk voor het merk Volkswagen – Het Duitse bedrijf SellerX neemt KW-Commerce, actief op het platform Fulfillment by Amazon, over. Daarmee bouwt SellerX zijn activiteiten op het platform van Amazon verder uit. De overname werd gedeeltelijk gefinancierd met een kapitaalverhoging waarbij SellerX een bedrag van 500 miljoen dollar ophaalde.

Het Amerikaanse softwarebedrijf Oracle realiseerde tijdens het tweede kwartaal van zijn boekjaar een omzet van 10,4 miljard dollar, tegenover 9,8 miljard dollar dezelfde periode vorig jaar. Het bedrijf leed een verlies van bijna 1,25 miljard dollar, tegenover een winst van 2,44 miljard dollar het tweede kwartaal vorig boekjaar, te wijten aan een juridisch dispuut rond voormalig topman Mark Hurd – Het Amerikaanse biotechbedrijf Every Company heeft met een kapitaalronde een bedrag van 175 miljoen dollar opgehaald. Every Company, het voormalige Clara Foods, werkt aan voedingsproducten met alternatieven voor dierlijke eiwitten – Het Nederlandse concern Stern doet zijn divisie autoverkoop van de hand. De activiteiten ,worden overgenomen door de Scandinavische groep Hedin Mobility. Met de transactie is een bedrag gemoeid van 83 miljoen euro. De activiteiten van Stern worden afgeslankt tot de autoverzekeraar Bovemij.

De Nederlandse drankengroep Lucas Bols neemt Tequila Partida over van de investeerders Shansby Trust en Edrington. Tequila Partida is vooral bekend in de Verenigde Staten en Mexico met tequilamerken als La Familia en Roble Fino. Lucas Bols ziet tequila als één van de snelst groeiende dranken in de Verenigde Staten – De Amerikaanse winkelketen Costco Wholesale realiseerde tijdens het eerste kwartaal van zijn boekjaar een omzet van 49,42 miljard dollar, tegenover 42,35 miljard dollar inkomsten dezelfde periode vorig jaar. De nettowinst steeg van 1,17 miljard dollar naar 1,32 miljard dollar – Het Amerikaanse ecommerce-bedrijf Amazon is in Italië veroordeeld tot een boete van 1,13 miljard euro. Volgens de Italiaanse concurrentieregulator, die tijdens zijn onderzoek steun kreeg van de Europese Commissie, heeft de webwinkel zijn dominante positie op de Italiaanse markt misbruikt. Amazon gaat in beroep tegen de boete.

Het Amerikaanse computerbedrijf Broadcom realiseerde tijdens het vierde kwartaal van zijn boekjaar een omzet van 7,4 miljard dollar, tegenover 6,5 miljard dollar inkomsten dezelfde periode vorig jaar. De winst steeg van 1,3 miljoen dollar naar bijna 2 miljard dollar – Het chemiebedrijf Avantium bouwt een nieuwe fabriek voor de productie van kunststoffen met plantaardige origine in de Nederlandse provindie Groningen. De fabriek zou over drie jaar in gebruik genomen moeten worden en zou een capaciteit van 5.000 ton per jaar krijgen – Nieuw-Zeeland voert een voortschrijdende verbod op de verkoop van tabaksproducten in. Daarbij wordt de minimum leeftijdsgrens voor de verkoop van tabak stelselmatig verhoogd. Dat heeft Ayesha Verrall, minister van volksgezondheid van Nieuw-Zeeland, gemeld. Verrall wil dat jongeren nooit meer met roken kunnen beginnen. Midden dit decennium zou nog slechts 5 procent van de bevolking mogen roken. 

Het bedrijf Cowboy uit Brussel, fabrikant van elektrische fietsen, moet op zoek naar nieuw kapitaal om zijn verdere groei te kunnen financieren. De huidige omzet volstaat niet om deze investeringen mogelijk te maken. Het bedrijf leed vorig jaar een verlies van 11,75 miljoen euro, tegenover een negatief resultaat van 8,6 miljoen euro het jaar voordien – Het wervingsbedrijf Randstad heeft headhunter Hudson Benelux, bijna veertig jaar geleden opgericht door Ivan De Witte, overgenomen. Financiële details over de transactie werden niet meegedeeld. Huson heeft 275 medewerkers en blijft een afzonderlijk merk binnen de groep Randstad – Moutproducent Boortmalt gaat voor zijn fabriek in Antwerpen restwarmte van afvalverwerker Indaver overnemen. Boortmalt wordt daarbij klant van het Warmtenet Antwerpen Noord, dat door Indaver werd opgezet in samenwerking met het havenbedrijf Port of Antwerp en het distributienetbedrijf Fluvius.

Rusland heeft op één jaar tijd voor 838 miljoen dollar chocolade uitgevoerd. Daarmee heeft Rusland zich bij de tien grootste exporteurs van chocolade, ten koste van Zwitserland, kunnen scharen. China, Wit-Rusland, Armenië, Kazachstan en Kirgizië vormden de belangrijkste afzetmarkt voor de Russische chocolade. Zwitserland kwam tijdens diezelfde periode aan een export van 839 miljoen dollar. Rekening houdend met de verkoopprijzen dienden de Russische chocoladefabrikanten in volumes wel drie keer meer chocolade in het buitenland aan de man te brengen dan hun Zwitserse collega’s. Analisten merken op dat de Russische chocoladeproductie een sterke groei kent. Dit jaar zou de export naar verwachtingen nog met 19 procent oplopen. De export zou daarmee een derde boven de niveaus voor de uitbraak van de coronacrisis liggen.

Het Britse industriële concern Babcock International boekte tijdens het derde kwartaal van dit jaar een omzet van 2,22 miljard pond, tegenover 2,05 miljard pond inkomsten dezelfde periode vorig jaar. Het bedrijf boekte een winst van 115,3 miljoen pond, tegenover een verlies van 84,5 miljoen pond dezelfde periode vorig jaar – De Nederlandse supermarkt Pieter Pot, waar goederen zonder verpakkingen worden verkocht, heeft met een kapitaaloperatie een bedrag van 9 miljoen pond opgehaald. Een groot deel van de investering wordt gedragen door het Environmental Technology Fund  – De Amerikaanse keten GameStop, verkoper van computergames, boekte tijdens het voorbije kwartaal een omzet van 1,3 miljard dollar, tegenover 1 miljard dollar inkomsten dezelfde periode vorig jaar. Het verlies liep echter van 18,8 miljoen dollar op naar  105,4 miljoen dollar.

De Nederlandse bank ABN Amro verkoopt zijn hoofdkantoor aan de Zuidas in verkocht aan vastgoedinvesteerder Victory Group. Met de transactie is een bedrag gemoeid van 765 miljoen euro. De bank verhuist naar een pand in de Bijlmer, dat over vier jaar klaar zou moeten zijn – Het Amerikaanse concern Beyond Meat, producent van vleesvervangers, heeft Doug Ramsey en Bernie Adcock, twee managers van vleesproducent Tyson Foods aangetrokken. Ramsey wordt operationeel directeur van Beyond Meat, terwijl Adcock de verantwoordelijkheid over de aanvoerketen krijgt – Het potentiële plantaardige vaccin van het Canadese Medicago en het Britse GlaxoSmithKline blijkt de kans op ernstige gevolgen van een besmetting met de deltavariant van het virus Covid-19 met 75 procent te verminderen. Dat is uit een studie van de ondernemingen gebleken.

De Amerikaanse autobouwer Tesla heeft tijdens de maand november in China 52.859 wagens verkocht. Dat blijkt uit cijfers van de China Passenger Car Association. De Chinese constructeur Nio kwam aan een volume van 10.878 auto’s. Volkswagen verkocht tijdens die periode in China ruim 14.000 elektrische wagens – Een derde dosis van het coronavaccin van Pfizer en BioNTech lijkt ongeveer even goed te beschermen tegen de nieuwe omikron-variant als twee doses tegen eerdere varianten. Dat hebben de bedrijven op basis van een aantal voorlopige laboratoriumtests gemeld – Het Zwitserse concern AP Møller neemt het Zwitserse diagnosebedrijf Unilabs over van de Britse investeerder Apax. Financiële details over de transactie werden niet meegedeeld. Unilabs heeft 12.600 werknemers en heeft wereldwijd meer dan tweehonderd laboratoria.

De Amerikaanse voedingsgroep Campbell Soup realiseerde tijdens het eerste kwartaal van zijn boekjaar een omzet van 2,2 miljard dollar. Dat was 4 procent minder dan dezelfde periode vorig jaar. De winst daalde van 309 miljoen dollar naar 261 miljoen dollar – De Zweedse streamingdienst Viaplay heeft in Nederland distributiecontracten gesloten met KPN en VodafoneZiggo. De Zweedse dienst wil vanaf begin volgend jaar zijn services in een Nederland aanbeden – Het Zwitserse voedingsconcern Nestlé heeft het belang in het Franse cosmeticabedrijf L’Oréal van 23 procent tot 20,2 procent teruggebracht. Nestlé verkocht in totaal voor 8,9 miljard euro aandelen van de Franse groep en wil met dat geld eigen aandelen aankopen. Nestlé was al sinds het midden van de jaren zeventig van de voorbije eeuw een belangrijk aanhouder van L’Oréal.

Het materialenbedrijf Umicore creëert een joint-venture met de Duitse autobouwer voor de fabricage van materialen die nodig zijn voor de productie van autobatterijen. De productie zou over vier jaar van start moeten gaan. In eerste instantie wordt gemikt op een capaciteit van 20 gigawattuur per jaar – Het Nederlandse bedrijf Allego mag op dertien locaties langs de grote verkeersassen in Vlaanderen snelladers plaatsen. Allego mikt vooral op parkings langs de snelwegen. Vlaanderen sloot ook contracten met EG Group (13), Total (11), Storm (6), Fastned (2), Boostcharge (2) en Blue Corner (1). In januari worden nog eens negentien locaties aanbesteed – Koeriers van besteldienst Deliveroo zijn zelfstandigen. Het bedrijf dient hen dan ook niet het statuut van werknemer te geven. Dat heeft de arbeidsrechtbank van Brussel beslist. Er wordt tegen het vonnis wellicht beroep aangetekend.

Rusland heeft zijn dolfijnencomplex in de baai van Srednyaya in de buurt van de stad Nakhodka, 85 kilometer ten oosten van Vladivostok, ontmanteld. In het complex werden een honderdtal walvissen in gevangenschap gehouden. Na een felle campagne van dierenrechtenactivisten en milieugroepen twee jaar geleden, werden de dieren vrijgelaten. De dieren werden vooral gebruikt voor optredens in aquariums, vaak in China. De milieuvereniging Sakhalin Watch benadrukt dat bij de herintroductie van de dieren in de natuur bijzonder omzichtig tewerk moest worden gegaan. Een groot deel van de dolfijnen, waaronder bijna tachtig belugas, is immers in gevangenschap geboren en moest dan ook worden geleerd om zich aan de vrijheid aan te passen. Er zouden op andere locaties in Rusland nog een aantal gelijkaardige complexen operationeel zijn.

De Braziliaanse vliegtuigbouwer Embraer heeft met twee Australische bedrijven een akkoord voor de levering van vliegende auto’s (evtols) gesloten. Eve Urban Air Mobility, een dochter van Embraer, zal vijftig toestellen leveren aan Sydney Seaplanes. Daarnaast is er van Nautilus ook een order voor tien evtols – British Petroleum (BP) neemt het Amerikaanse bedrijf Amply Power, ontwikkelaar van oplaadstations voor wagenparken met elektrische voertuigen, over. Financiële details over de transacties zijn niet meegedeeld. British Petroleum wil de activiteiten van Amply verder op de internationale markt verspreiden – Het sociale netwerkbedrijf Facebook wordt door nabestaanden van de Rohingya voor de rechter gedaagd. Volgens de klacht heeft Facebook de genocide van de Rohingya in Myanmar mee mogelijk gemaakt. Er is een claim van 150 miljard pond ingediend.

Het Oostenrijkse verlichtingsbedrijf Zumtobel realiseerde tijdens het tweede kwartaal van zijn boekjaar een omzet van 278 miljoen euro. Dat betekende een stijging met 5,1 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. De winst viel van 10,2 miljoen euro naar 9,6 miljoen euro terug – De telecombedrijven Vodafone en Orange streven niet langer naar een fusie. Er zou van de Franse overheid immers fundamenteel verzet tegen de operatie worden verwacht. De samensmelting van Vodafone en Orange zou de grootste telecomoperator van Europa hebben gecreëerd – Het Schotse frisdrankenbedrijf AG Barr neemt een belang van 60 procent in de Engelse onderneming Moma Foods, producent van havermelk. Verwacht wordt dat AG Barr, dat het merk Irn Bru op de markt brengt, zou over een periode van drie jaar volledig eigenaar van Moma Foods te worden.

In het Verenigd Koninkrijk rijst verzet tegen de pogingen van de Chinese groep Ganfeng Lithium om zijn Britse sectorgenoot Bacanora Lithium over te nemen. Opgemerkt wordt dat de overname een bedreiging voor de Britse nationale belangen zou zijn. Ganfeng heeft op Bacanora een bod van 285 miljoen pond gedaan – Het chipbedrijf Intel wil zijn divisie Mobileye, ontwikkelaar van technologie voor zelfrijdende wagens, volgend jaar naar de beurs brengen. Intel zegt wel een meerderheidsbelang in Mobileye te willen behouden. De divisie zou een waarde hebben van meer dan 50 miljard dollar – Het Amerikaanse dataplatform MongoDB boekte tijdens het derde kwartaal van dit jaar een omzet van 227 miljoen dollar. Dat was 50 procent meer dan dezelfde periode vorig jaar. Het verlies liep op van 72,7 miljoen dollar naar 81,3 miljoen dollar. MongoDB heeft meer dan 29.500 klanten.

Autobouwer Stellantis wil met software-activiteiten over vijf jaar een omzet van 4 miljard euro realiseren. Eind dit decennium moet dat bedrag tot 20 miljard euro oplopen. Het concern wil tegen midden dit decennium ook meer dan 30 miljard euro investeren in de transformatie naar software en elektrificatie – De Verenigde Staten moeten terugkomen op de plannen om elektrische wagens die in het land worden geproduceerd een bijkomende subsidie van 4.500 dollar te bezorgen. Dat heeft Elon Musk, topman van autobouwer Tesla, gezegd. Musk zegt dat alle subsidies best worden afgeschaft – Digital World Acquisition Group, de spac die in oktober fuseerde met de onderneming Trump Media and Technology Group (TMTG) fuseerde, is het mikpunt van een onderzoek van de Amerikaanse Securities & Exchange Commission (SEC). Dat heeft de spac bevestigd. 

De ondernemingsrechtbank in Brussel heeft het faillissement van de Vlaamse Energieleverancier uitgesproken. Het bedrijf, dat duurzame energie leverde aan ongeveer 70.000 gezinnen, werd twee jaar geleden opgericht. De onderneming manifesteerde zich op de markt als een prijsvechter – Het beleggingsplatform Delta uit Gent maakt het zijn gebruikers mogelijk om naast cryptovaluta ook aandelen automatisch te volgen. Het bedrijf, onderdeel van de groep eToro, zegt als eerste een overzicht te geven van het rendement op zowel aandelen, fondsen als cryptomunten – Het groentebedrijf Greenyard wil een aantal nieuwe producten, met hogere winstmarges, aan zijn portfolio toevoegen. Bovendien overweegt het bedrijf opnieuw overnames in Europa en de Verenigde Staten. Dat heeft Greenyard gemeld. Ook een dividend is opnieuw mogelijk.

In Servië zijn op verschillende locaties protestacties georganiseerd tegen de beslissing van de regering van Aleksandar Vucic om aan het mijnbedrijf Rio Tinto een licentie te bezorgen voor de ontginning van lithium in de buurt van de stad Loznica. Rio Tinto ontdekte de lithium-reserves vijftien jaar geleden. Rio Sava, het lokale zusterbedrijf van Rio Tinto, zou in de mijn nu een bedrag van 2,4 miljard dollar investeren. Tegenstanders van het project voeren aan dat de Servische regering aan buitenlandse bedrijven compleet de vrije hand geeft om op kosten van de lokale bevolking rijkdom te komen vergaderen. Daarbij wordt opgemerkt dat de buitenlandse bedrijven zich ongestoord aan landroof schuldig kunnen maken, terwijl ook ecologische problemen zouden worden genegeerd. Rio Tinto wacht nog altijd op een definitieve toestemming om met de werken aan te vangen.

De Franse bouwgroep Saint-Gobain neemt het Amerikaanse bedrijf GCP Applied Technologies, leverancier van bouwmaterialen, over. Met de transactie is een bedrag gemoeid van 2,3 miljard dollar. De overname biedt Saint-Gobain een verdere toegang tot duurzame bouwmaterialen – De Amerikaanse hypotheekverstrekker Better.com heeft negenhonderd medewerkers ontslagen. Het ontslag werd door Vishal Garg, chief executive van Better.com, met een videogesprek op Zoom aangekondigd. Garg liet zich daarbij ook laatdunkend uit over de getroffen werknemers – In de Verenigde Staten is de Securities & Exchange Commission (SEC) een onderzoek gestart naar de beursgang van autobouwer Lucid Motors. Het bedrijf nam in juli dit jaar een beursnotering door een fusie met investeerder Churchill Capital. De waarde van de combinatie werd geraamd op 24 miljard dollar.

De Chinese online handelaar Alibaba voert een reorganisatie door. Dat heeft het bedrijf aangekondigd. Door de operatie worden de activiteiten opgesplitst in een internationale en Chinese divisie. De herstructurering moet onder meer de internationale groei van Alibaba versnellen – De New York Stock Exchange (NYSE) heeft Sharon Bowen tot voorzitter benoemd. Bowen is een juriste, gespecialiseerd in financiën en aandelen. Ze werkte tot nu toe bij de Commodity Futures Trading Commission. Bowen wordt de eerste zwarte vrouw aan het hoofd van de Amerikaanse beurs – Het Duitse autoconcern VW Group behoudt zijn vertrouwen in chief executive Herbert Diess. Dat hebben Duitse media gemeld. Wel zou Ralf Brandstätter, topman van het merk Volkswagen, de dagelijkse leiding op zich nemen. Diess zou zich vooral op de strategie van het concern moeten toespitsen.

De Europese Centrale Bank (ECB) wil over drie jaar nieuwe eurobiljetten op de markt brengen, maar wil daarbij ook de bevolking consulteren. Een adviesgroep zal daarbij een shortlist met thema’s opstellen, waarbij het publiek zijn visie naar voor kan brengen – Het Amerikaanse onderwijsplatform Platzi heeft met een kapitaaloperatie een bedrag van 60 miljoen dollar opgehaald. Platzi biedt onder meer duizenden cursussen in Spaans en Portugees aan. Inmiddels zijn er meer dan 2,5 miljoen studenten aangesloten bij het platform – Het Nederlandse financiële concern Intertrust wordt door sectorgenoot Corporation Service Company (CSC) overgenomen. De transactie heeft een waarde van 1,8 miljard euro. Vorige maand al had Intertrust, een voormalige dochter van de groep Fortis, bekend gemaakt door meerdere partijen voor een overname te zijn benaderd.

In de Verenigde Staten lanceert de Securities & Exchange Commission (SEC) een onderzoek naar het bedrijf SolarCity, in handen van autobouwer Tesla. Aanleiding zijn de beweringen van een klokkenluider, die gewag maakt van defecten aan zonnepanelen, waarbij met brandgevaar rekening zou moeten worden gehouden – Het taxiplatform Uber moet in het Verenigd Koninkrijk zijn chauffeurs wel degelijk als werknemers registreren. Dat heeft het Britse High Court Administrative Court geoordeeld. Uber had eerder aangevoerd dat zijn chauffeurs zelfstandigen zijn – In de Verenigde Staten heeft Spoken Giants, de sectororganisatie van de Amerikaanse comedians, een klacht neergelegd tegen de streamingdienst Spotify. Geëist wordt dat het platform de comedians hogere vergoedingen zou uitkeren. In een reactie heeft Spotify het werk van tientallen comedians offline gehaald.

Bij het isolatiebedrijf Recticel hebben de aandeelhouders met een meerderheid van ruim 63 procent ingestemd met de verkoop van de divisie Engineering Foams aan het Amerikaanse concern Carpenter. De verkoop moet Recticel toelaten zich te wapen tegen een ongewenst overnamebod van de Oostenrijkse groep Greiner – Bouwgroep Winsol uit Izegem, producent van buitenschrijnwerk, is op zoek naar een bijkomende aandeelhouder. Die inbreng zou het bedrijf moeten toelaten zijn internationale activiteiten sneller uit te breiden. Een aantal partijen zouden al interesse hebben laten blijken – Het biotechbedrijf PDC*line Pharma uit Luik krijgt een nieuwe kapitaalinjectie van 17,5 miljoen euro. De middelen zullen vooral worden gebruikt voor de ontwikkeling van tests met een kandidaat-vaccin tegen longkanker. De technologie van het bedrijf is gebaseerd op immuuntherapie.