In Portugal is begonnen aan de bouw van het grootste zonne-energiepark van de wereld. Daarbij is een investering voorzien van 58 miljoen euro. De centrale moet voldoende elektriciteit leveren voor achtduizend gezinnen. De centrale van Serpa, ongeveer 200 kilometer ten zuiden van de Portugese hoofdstad Lissabon, moet in januari van volgend jaar in gebruik genomen kunnen worden. 

De nieuwe centrale zal een capaciteit hebben van elf megawatt en bestaat uit 52.000 fotovoltaïsche modules. Het terrein, dat op een zuidelijk gerichte helling ligt, heeft een oppervlakte van zestig hectare. Het project is ontwikkeld door het Portugese Catavento, gespecialiseerd in hernieuwbare energie. Daarbij wordt samengewerkt met Powerlight, dat zich toespitst op de productie van zonne-energie. De financiële ondersteuning gebeurt door Energy Financial Services van General Electric.

De zonnepanelen steken twee meter uit boven het gras, dat door schapen kort gehouden zal worden. Volgens Serpa moet het project de basis leggen voor de energietoekomst van Portugal en maakt het maximaal gebruik van de uitstekende klimatologische voorwaarden voor zonnekracht. De centrale moet de CO2-uitstoot van Portugal met dertig ton per jaar verminderen. Dat staat gelijk met één procent van de energieconsumptie van het land.

Serpa stelt dat de toekomst een mengeling van hernieuwbare energiebronnen – wind, zon, water en golven – zal nodig hebben. De centrale zal de PowerTracker-technologie van PowerLight gebruiken, waarbij het dagelijks traject van de zon gevolgd kan worden. Dat levert volgens PowerLight meer elektriciteit op dan de bestaande immobiele systemen. Portugal wil in de toekomst nog gelijkaardige projecten omzetten om het verbruik van fossiele brandstoffen te verminderen.

British Petroleum (BP) riskeert in de Verenigde Staten voor de rechter gedaagd te worden wegens een massale olievervuiling in Alaska. Dat meldt de krant The Financial Times. De lek in een pijplijn werd op 2 maart dit jaar ontdekt. Daarbij kwam één miljoen liter olie in het milieu van Prudhoe Bay terecht. BP Alaska ontkent de aantijgingen dat de pijplijn onvoldoende werd onderhouden. 

The Financial Times kon de hand leggen op een aantal interne e-mails van Britisch Petroleum waaruit blijkt dat een Amerikaanse Grand Jury een onderzoek is gestart naar de olievervuiling in Prudhoe Bay. In de mails wordt gesteld dat het bedrijf verplicht wordt om een aantal documenten en andere gegevens met betrekking tot de olielek te overhandigen. Vermoed wordt dat het lek aan de pijplijn is ontstaan door roestvorming.

De vervuiling is de grootste milieuramp in de North Slope van Alaska. Het onderzoek van een Grand Jury kan leiden tot een in beschuldiging stellen, waarbij de betrokkenen de kans lopen zware boetes te moeten betalen of zelfs tot gevangenisstraffen veroordeeld te worden. In de Verenigde Staten loopt trouwens nog een onderzoek tegen BP voor een ontploffing in een raffinaderij in Texas. Daarbij vielen in maart vorig jaar vijftien doden. Nog eens 170 anderen raakten gewond. Dat ongeval was volgens het bedrijf te wijten aan persoonlijke fouten en tekortkomingen van het management.

Het wereldkampioenschap voetbal in Duitsland moet een milieuvriendelijk karakter dragen. Dat is het centrale thema van de campagne ‘Green Goal’ van organisator Franz Beckenbauer. Maar critici stellen dat de campagne verwachten niet erg veel van het opzet. Volgens hen gaan een gigantisch evenement en het milieu nooit samen.

De wereldvoetbalfederatie Fifa heeft zich ten doel gesteld het milieu tijdens het evenement te ontzien. Daarbij is het de bedoeling minder afval te produceren, minder water en energie te verbruiken en meer gebruik te maken van het openbaar vervoer. Op die manier wil men de broeikasgassen die door het gebeuren worden gecreëerd, te beperken.

Het Duitse Öko-Institut stelde dat een dergelijk evenement voor de eerste keer in de geschiedenis geen negatieve uitwerking zal hebben op het wereldklimaat. De Duitsers inspireren zich daarbij op de Olympische Spelen van 2000 in Sydney, die als bijzonder milieuvriendelijk werden bestempeld. Maar niet iedereen deelt de visie van het Öko-Institut.

Daarbij wordt erop gewezen dat niet alle voetbalstadions groene stroom gebruiken, terwijl ook de afvalberg slechts heel beperkt zal slinken. Het water- en energieverbuik zal ook niet met twintig procent dalen, zoals werd vooropgesteld. Bovendien is er de energieverslindende verplaatsing van ongeveer 3,2 miljoen toeschouwers.

De milieuorganisatie Greenpeace spreekt dan ook over een gemiste kans. De actiegroep stelt dat de stadions volledig op duurzame energie hadden moeten draaien, terwijl ook de klimaatmaatregelen ontoereikend worden genoemd, ook al investeert de Duitse voetbalbond 0,5 miljoen euro in biovergistingsinstallaties in India als compensatie voor de CO2-uitstoot van het verkeer tijdens het wereldkampioenschap.

Amper enkele weken na de oplevering van de Drieklovendam, heeft de Chinese overheid beslist een nieuwe reuzendam te bouwen. De nieuwe Baihetan-dam komt op de Jinsha-rivier in het zuidwesten van China. Berekend werd dat de bouw bijna vijf miljard euro zal kosten. De capaciteit bedraagt ongeveer twee derde van die van de Drieklovendam.

De Baihetan-dam wordt de derde grootste stuwdam van China. De Jinsha vormt de westelijke bovenloop van de Yangtze-rivier, met 6.300 kilometer lengte de grootste Chinese rivier en tevens de tweede langste van de hele wereld. De waterkrachtcentrale die bij de nieuwe dam wordt gebouwd, krijgt een capaciteit van 12.600 megawatt. De centrale in de Drieklovendam heeft een vermogen van 18.200 megawatt.

Het project ligt op de grens van de zuidwestelijke Chinese provincies Yunnan en Sichuan en moet volgens de huidige planning in 2015 in gebruik genomen kunnen worden. De indamming van de Yangtze is volgens de Chinese overheid niet alleen bedoeld om stroom op te wekken, maar ook om bescherming te bieden tegen overstromingen. In 1998 stroomde de Yangtze over en kwamen meer dan 1500 mensen om het leven.

Critici vinden dat het milieu en het culturele erfgoed in het gebied langs de Yangtze ernstige schade wordt toegebracht. Ook moesten honderdduizenden mensen gedwongen verhuizen om ruimte te maken voor het stuwmeer.

Door de hoge olieprijzen zal de wereldwijde luchtvaartsector dit jaar drie miljard dollar verlies leiden. Dat heeft de International Air Transport Association (IATA). Eerder had de organisatie gewag gemaakt van een verlies van 2,2 miljard dollar. De hogere energieprijzen overstijgen echter de gedane kostenbesparingen.

De nieuwe vooruitzichten blijven onder het verlies van 3,2 miljard dollar van het voorbije jaar, maar IATA-topman Giovanni Bisignani stelde tijdens de IATA-jaarvergadering dat onzekerheid de sector blijft beheersen. Hij stelde daarbij dat de hoge prijzen de winsten van de sector helemaal uithollen.

“De sector zal dit jaar meer dan 112 miljard dollar uitgeven aan brandstoffen,” benadrukte Bisignani. “Dat is 21 miljard dollar meer dan vorig jaar.” De voorbije drie jaar heeft de sector zijn omzet telkens met tien procent opgedreven en sinds 2001 werden de onkosten, op uitzondering van brandstof, met 13 procent gedaald.

Door die maatregelen konden de luchtvaartmaatschappijen de break-evenprijs van de brandstof van 14 dollar per vat opdrijven naar 50 dollar. Maar op dit ogenblik bedraagt de marktprijs meer dan 70 dollar. De brandstof vertegenwoordigt nu 26 procent van de onkosten, 4 procent meer dan vorig jaar.

Om winstgevend te zijn moeten luchtvaartmaatschappijen 63,3 procent van hun beschikbare capaciteit kunnen invullen, maar ze zouden dit jaar slechts aan 62,4 procent komen. Bisignani stelde dan ook dat de regeringen een aantal belemmeringen moeten wegnemen, zodat de inspanningen van de sector om efficiënter te worden, vruchten zouden kunnen afwerpen.

Daarbij verwees Bisignani naar het feit dat geen enkele regering de nodige regelgeving heeft uitgewerkt voor e-vracht. “In het internet-tijdperk is dat een groot probleem,” voerde hij aan. Maar ook de hogere taksen op de luchthavens vormen volgens de IATA-topman een probleem.

De IATA stelt dat de regeringen de luchtvaart nog altijd als een luxeproduct bestempelen, terwijl de sector in werkelijkheid een onderdeel van het dagelijkse leven is geworden. De luchtvaartmaatschappijen zijn bijzonder ongelukkig met de Franse plannen om vluchten te belasten voor hulp aan ontwikkelingslanden.

Europees Commissaris Jacques Barrot verdedigde echter de blokkering van de liberalisering van de luchtvaart. “De IATA-leden hebben de voorbije vijf jaar een verlies van 42 miljard dollar opgestapeld, maar de Europese maatschappijen hebben het voorbije jaar wel 1,3 miljard dollar winst gemaakt,” voerde hij aan.

Elke seconde wordt de Noorse staatskas 1.369 euro rijker. “Daarmee is Noorwegen volgens economist Arne Jon Isachsen het rijkste land van de wereld,” schrijft de Duitse krant Die Welt. “Na Rusland en Saudi-Arabië is het Scandinavische land de derde grootste uitvoerder van olie ter wereld. Sinds een tiental jaar belegt Noorwegen een groot gedeelte van die inkomsten in buitenlandse aandelen. Op die manier werd een spaarpot van 186 miljard euro aangelegd, meer dan 41.000 euro per inwoner. Het land wil daardoor de toekomstige kosten van de vergrijzing van de bevolking opvangen. 

Een steeds groter gedeelte van de bevolking wil echter dat die gelden nu geïnvesteerd worden in de wegenbouw, ziekenhuizen en scholen. “De Noren begrijpen het niet meer dat ze in het rijkste land van de wereld leven en ze tegelijkertijd geconfronteerd worden met wachttijden voor medische behandelingen en hun onderwijs niet aan de top staat,” vertelde publicist Aslak Bonde aan de Duitse krant. “Dat zou de regering van minister-president Jens Stoltenberg duur te staan kunnen komen.”

Uit een enquête van de krant ‘Bergens Tidende’ sprak zestig procent van de Noren zich ervoor uit dat een groter gedeelte van het olievermogen aangewend wordt voor het aanpakken van huidige maatschappelijke problemen. Dat is meteen ook het kernprogramma van de oppositiepartij Fremskrittspartiet. Het heeft de partij alvast een dertigtal procent van de Noorse kiezers opgeleverd. Daarmee is ze bijna even groot geworden als de regerende sociaaldemocraten.

Economisten wijzen er echter op dat het fonds niet alleen dient om reserves aan te leggen voor de post-petroleum periode en de stijgende vergrijzing, maar dat het aanleggen van de reserves ook een oververhitting van de economie moet tegengaan. “Vele grondstofrijke landen houden op het einde weinig over van hun bodemschatten, omdat ze met de opbrengsten daarvan slecht omgaan,” stellen ze. “Ook in Nederland werd na de ontdekking van aardgasvelden veel te weinig geïnvesteerd in de andere sectoren en steeg de wisselkoers en werd de concurrentiekracht van de export uitgehold.” Sindsdien wordt het fenomeen ‘Dutch Disease’ genoemd.

Noorwegen is tot nu toe een voorbeeld van het tegendeel, vooral omdat het zichzelf de nodige discipline oplegt. Slechts vier procent van de spaarpot, de hoogte van de gemiddelde rente, mag voor het dagelijks beleid van de staat gebruikt worden. “Op die manier slaagt Noorwegen erin zijn rijkdom over meerdere generaties uit te spreiden,” stipte de Amerikaanse nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz aan. “In tegenstelling tot vele andere landen met grote bodemschatten is Noorwegen daardoor echt rijk geworden.”

Wanneer een groter gedeelte van dat oliefonds aangesproken wordt, zou volgens economisten een einde kunnen komen aan die welvaart. “We hebben geen werkloosheid en alle middelen worden in de productie gestoken,” merkte Bonde op. “Grotere uitgaven zouden alleen maar leiden tot prijsstijgingen, een sterkere munt en economische problemen.” Om dat te vermijden wil de Fremskrittspartiet een buitenlandbudget oprichten en in het buitenland aankopen doen. Daarmee hoopt men een positief effect te verkrijgen, aangezien die buitenlandse investeringen de koers van de Noorse kroon niet doen stijgen en de binnenlandse economie ook niet oververhit zou raken.

Om de Noren toch tevreden te houden, denkt men eraan om hen jaarlijks een brief te sturen waarin vermeld staat hoe groot hun persoonlijk aandeel in het oliefonds waard is.

Rusland gebruikt de landbouw als een politiek wapen. Dat stelt de Europese Commissie naar aanleiding van het Russisch verbod op de invoer van Poolse groenten en vleesproducten. De Europese Commissie stelt dat dit ook andere EU-lidstaten tot voorzichtigheid moet manen.

“Markos Kyprianou, Europees commissaris voor gezondheid, heeft aan de landbouwministers van de EU-lidstaten benadrukt dat Polen voldaan heeft aan alle technische vereisten die door de Russische overheid werden geëist voor de invoer van voedingsproducten,” stipt het magazine CEE Foodindustry aan. “Toch eist Rusland nog veel meer, zelfs al gaat dat in tegen eerder afgesloten overeenkomsten.”

Kyprianou benadrukte dan ook dat Rusland politieke spelletjes aan het spelen is met zijn invoerverbod op Poolse voedingsproducten. “Uit die uitspraken blijkt dat de Europese Commissie stilaan zijn geduld met Rusland aan het verliezen is,” aldus nog CEE Foodindustry. “Men neemt het steeds minder dat Rusland zogenaamde voedselveiligheid gebruikt als maskerade voor protectionisme.”

Rusland begint er volgens het magazine stilaan een gewoonte van te maken om voedselveiligheid te gebruiken om de invoer van producten te blokkeren. “Eerder werd er ook al een invoerverbod opgelegd voor wijn uit Moldavië en Georgië,” merkt CEE Foodindustry nog aan.

Het invoerverbod voor Poolse vleesproducten dateert van november vorig jaar. Daarna volgde een compleet verbod op de import van Poolse landbouwproducten. Poolse zuivelproducten waren al een jaar eerder door Rusland geweigerd. Polen exporteert normaal acht procent van zijn jaarlijkse landbouwproductie naar Rusland. Het gaat daarbij om een bedrag van ongeveer 350 miljoen euro.

De Poolse regering heeft de Europese Unie al opgeroepen om één front te vormen tegen de Russische politieke spelletjes. Onderhandelingen tussen de Europese Unie en Rusland over die problematiek hebben tot nu toe nog niet veel aarde aan de dijk gebracht. “Europa blijft het pad van de overredingskracht volgen,” aldus CEE Foodindustry. “Maar indien Rusland niet bijdraait, zou dat wel eens snel afgelopen kunnen zijn.”

Een woordvoerder van Markos Kyprianou stelt dat van Rusland geëist werd zich te gedragen volgens de normen van de World Trade Organisation. “Het enige wat we nu nog kunnen doen, is er een politieke zaak van te maken,” merkte hij op. Het probleem werd dan ook doorgespeeld naar Peter Mandelson, Europees Commissaris voor handel.

De Europese Unie heeft een tekort van meer dan vijftig miljard euro op zijn handelsbalans met Rusland, hoewel Rusland zijn derde grootste handelspartner blijft. Polen heeft het verlies aan Russische afzet proberen te compenseren door de uitvoer naar zijn buurlanden te verhogen. Eerder werd Rusland er ook al van beschuldigd om zijn gasleveringen te gebruiken als een politiek wapen.

Het Opec-kartel moet uitgebreid worden. Dat stelt de Venezolaanse president Hugo Chavez. Hij is van mening dat het kartel zich open moet stellen voor nieuwe leden. Hij verwijst daarbij onder meer naar Bolivië, dat onlangs zijn gasindustrie genationaliseerd heeft. Ook heeft Chavez Ecuador, dat grote oliereserves bezit, opgeroepen om na veertien jaar afwezigheid opnieuw toe te treden tot het kartel.

Ecuador zou door verscheidene Arabische landen gevraagd zijn om opnieuw toe te treden tot de Opec. Chavez zegt volledig achter een toetreding van Ecuador te staan. Het land werd vorige maand door de Verenigde Staten uit zijn vrijhandels-strategie geschrapt, nadat de regering van Ecuador beslag had gelegd op de bezittingen van een Amerikaans oliebedrijf. Het incident volgde op de bekendmaking van Bolivië dat het zijn gasindustrie zou nationaliseren.

Hugo Chavez is ook voorstander van een productieverlaging van de Opec. Maar daar zijn de andere kartelleden blijkbaar geen voorstander van. Ze stellen dat de geopolitiek – de onzekerheid over de Amerikaanse sancties tegen Iran, de oorlog in Irak en de problemen in Nigeria – de belangrijkste oorzaken zijn van de hogere energiekosten, maar dat het kartel de situatie niet wil verergeren door de productie te verlagen. De olieministers merkten echter wel op dat een productiebeperkingen later op het jaar niet mogen uitgesloten worden.

managing21.be