Rusland is er voorstander van dat China, India en Brazilië zouden toetreden tot de G8. Dat heeft de Russische president Wladimir Putin gezegd naar aanleiding van de G8-ontmoeting in Sint-Petersburg. Volgens Putin is het moeilijk voor te stellen dat wereldproblemen kunnen opgelost worden zonder dat snelgroeiende economieën zoals China en India daarbij worden betrokken. 

De G8 omvat de zeven grootste industriële landen – de Verenigde Staten, Frankrijk, Italië, Groot-Brittannië, Duitsland, Japan en Canada – van de wereld, aangevuld met Rusland. Maar Putin vindt dat de opkomende economieën van India en China daarin ook hun plaats verdienen. Dat geldt volgens hem ook voor Brazilië, naar Putins zeggen het meest veelbelovende land van het Amerikaanse continent.

De landen van de G8 willen werken aan een open en transparante energiemarkt. Die is nodig om de risico’s het hoofd te bieden die de hoge olieprijs en de toenemende vraag naar energie met zich meebrengen. Dat staat in een verklaring die zondag is gepubliceerd tijdens het topoverleg in de Russische stad Sint-Petersburg.

De landen van de G8 zeggen trouwens te willen werken aan een open en transparante energiemarkt. “Die is nodig om de risico’s het hoofd te bieden die de hoge olieprijs en de toenemende vraag naar energie met zich meebrengen,” voeren ze aan. “Een open wereldwijde energiemarkt zal ervoor zorgen dat alle landen erop kunnen vertrouwen dat hun energietoevoer gewaarborgd blijft. Daarom moeten de barrières voor investeringen in energie zoveel mogelijk worden afgebroken.”

Biodiesel op basis van sojabonen is efficiënter en milieuvriendelijker dat ethanol op basis van granen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Minnesota. Maar er wordt aan toegevoegd dat geen van beide producten wellicht ooit een vervangmiddel zal kunnen vormen voor fossiele brandstoffen. Geopperd wordt dat er zal moeten gewacht worden op de productie van synthetische ethanol. 

De onderzoekers stellen dat ethanol 25 procent meer energie levert dan er nodig is om de brandstof te vervaardigen, maar bij biodiesel zou dat oplopen tot 93 procent. “Bovendien slaagt het gebruik van ethanol er weliswaar om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen met twaalf procent ten opzichte van fossiele brandstoffen, maar zorgt biodiesel voor een reductie van 41 procent,” voeren de onderzoekers aan. “De productieprijs van biodiesel ligt wel twintig procent hoger dan die van ethanol.”

Maar volgens de National Academy of Sciences zullen noch ethanol, noch biodiesel er in slagen om grote hoeveelheden petroleum te vervangen zonder een zware impact te hebben op de voedselbevoorrading. “Indien de volledige graan- en sojaproductie van de Verenigde Staten zou besteed worden aan de productie van biobrandstoffen, zou slechts amper twaalf procent van de gasbehoefte en zes procent van de dieselbehoefte ingevuld kunnen worden,” voeren de onderzoekers nog aan.

Er wordt echter wel opgemerkt dat de productie van ethanol efficiënter is omdat die per hectare zeven keer meer brandstof oplevert dan biodiesel. Bovendien wordt gesteld dat de doorbraak van biodiesel de prijs van soja-olie gevoelig zou opdrijven. Geopperd wordt dat kunstmatige ethanol uiteindelijk het beste vervangmiddel zal zijn voor fossiele brandstoffen. “Op die manier wordt er ook geen conflictsituatie gecreëerd met de wereldwijd steeds groeiende vraag naar voedingsproducten,” voeren ze aan.

Een groot gedeelte van de aardebewoners vreest dat het energiebeleid een bedreiging vormt voor het milieu en de stabiliteit van de wereldeconomie. Dat blijkt uit een enquête van de BBC World Service in negentien landen. Daarbij werd bovendien gevreesd dat de strijd om energie tot grote conflicten zou kunnen leiden. Uit de studie kwam ook een duidelijke steun op de voorgrond voor het gebruik van alternatieve energieën. Maar ook kernenergie vindt heel wat steun. 

De grootste vrees betreft de milieugevolgen van het energiebeleid. Dergelijke problemen werden door tachtig procent van de ondervraagden als een mogelijke bedreiging naar voor geschoven. In Australië, Groot-Brittannië en Italië liep dat zelfs op tot negentig procent. De onderzoekers noemen het opmerkelijk dat op een openblik van historisch hoge energieprijzen en geopolitieke spanningen, men op het gebied van energie toch in eerste instantie bekommerd is om de impact op het milieu en het klimaat. Belastingsvoordelen om het gebruik van alternatieve energiebronnen te stimuleren wordt dan ook door tachtig procent van de ondervraagden ondersteund. Maar ook 49 procent was voorstander van de verdere uitbouw van kernenergie.

In achttien van de negentien bestudeerde landen zei meer dan zestig procent van de bevolking te vrezen dat energieschaarste en hoge prijzen de wereldeconomie zouden kunnen destabiliseren. De uitzondering was Rusland, dat over gigantische olie- en gasvoorraden beschikt en profijt haalt uit de hoge energieprijzen. Van de ondervraagden vond Rusland, ondanks recente incidenten, toch een betrouwbaar energieleverancier. Iran werd het minst vertrouwd. Energieschaarste zou volgens 73 procent van de ondervraagden kunnen leiden tot grotere conflicten tussen landen.

Het onderzoek werd uitgevoerd in Australië, Brazilië, Canada, Chili, Duitsland, Egypte, Filippijnen, Frankrijk, Groot-Brittannië, India, Israël, Italië, Kenia, Mexico, Oekraïene, Polen, Rusland, Verenigde Staten en Zuid-Korea.

Op de militaire basis El Tigre in Venezuela, op de grens met Colombië, is begonnen met de aanleg van een Zuid-Amerikaanse gaspijpleiding. Het is een initiatief van de Venezolaanse president Hugo Chavez, die daarmee tot een grotere integratie van Latijns-Amerika wil komen. De start van de werken werd bijgewoond door Chavez en zijn collega’s Alvaro Uribe (Colombië) en Martin Torrijos (Panama). 

In november vorig jaar ondertekenden Chavez en Uribe een akkoord voor de constructie van een gaspijplieiding van de La Guajira-gasvelden in Colombië naar het industriële complex van Paraguena, de grootste raffinage-eenheid van Venezuela. Dat complex heeft grote voorraden natuurlijk gas nodig om petroleum te raffineren. Het project vergt een investering van 335 miljoen dollar en zou tegen maart volgend jaar moeten klaar zijn.< :p>

De Venezolaanse olieminster Rafael Ramirez benadrukte bij de begin van de werken dat gasexperts van Venezuela en Columbia zouden onderzoeken of er een mogelijkheid bestaat om de pijpleiding uit te breiden tot Panama. Volgens Chavez zou een dergelijke uitbreiding Panama en andere Centraal-Amerikaanse staten minder afhankelijk maken van bronnen van buitenaf, zoals de Verenigde Staten. Bovendien zou daardoor volgens hem de druk op de vrije markt verminderd kunnen worden.

De Venezolaanse president Hugo Chavez heeft Afrikaanse landen opgeroepen om de belastingen op olieproducenten te verhogen. Chavez merkt op dat het armste continent van de wereld niet genoeg voordeel haalt uit zijn reserves en dat de olieproducenten daaruit enorme winsten halen.

Op de Afrikaanse top in de Gambiaanse hoofdstad Banjul stelde Chavez dat een aantal internationale bedrijven weinig of geen belastingen betalen op hun inkomsten uit petroleum. “Dat is een diefstal,” merkt hij op. “In Venezuela betalen zij dertig procent belastingen op hun petroleumproductie en vijftig procent op hun winst. Zelfs dan blijven ze nog altijd winstgevend.”

“De landen uit Zwart Afrika zullen het volgende decennium volgens de hulporganisatie Catholic Relief Services ongeveer 200 miljard inkomsten halen uit de petroleumproductie,” stipt het persbureau Bloomberg aan. “De exploitatie van grote, onaangeroerde reserves, kan leiden tot ernstige conflicten.” Chavez stelt dat landen met oliereserves ervoor moeten zorgen dat ze niet worden uitgebuit en die inkomsten moeten aanwenden voor een verdere ontwikkeling.

Volgens Chavez is petroleum een machtig instrument voor sociale ontwikkeling, opvoeding, tewerkstelling en landbouw. Hij stelde dat het tot een grotere samenwerking zou moeten komen tussen Zuid-Amerikaanse en Afrikaanse olieproducenten.

Er zou wel eens veel sneller een olietekort kunnen ontstaan dan algemeen wordt aangenomen. Dat is de mening van een aantal onderzoekers. Die stellen dat de snel groeiende vraag vanuit China, India en Brazilië nog voor 2010 problemen zou kunnen zorgen.

Er zijn volgens de betrokken wetenschappers nog wel voldoende olievoorraden, maar de productie kan niet volgen. De Amerikaanse investeringsbankier Matthew Simons stelt dat de olievelden in Saudi-Arabië in een bijzonder slechte staat verkeren en wellicht hun huidig productiepeil niet zullen kunnen behouden. Simons meent dat het land die waarheid echter probeert te verdoezelen.

Simons wijst erop dat er al vijftien jaar lang geen nieuwe grote olievoorraden werden gevonden. Samen met anderen verwacht hij ook niet dat er nog veel zal ontdekt worden. Bovendien zullen de teerzanden in Canada en Venezuela het tekort volgens hen niet kunnen opvangen. “Daarom zal transportbrandstof al het volgende decennium uit steenkool moeten worden gehaald,” vrezen ze.

Europa riskeert een nieuwe energiecrisis. Dit keer komt de dreiging uit Turkmenistan. De voormalige Sovjet-republiek is één van de belangrijkste gasbevoorraders van Rusland en dreigt ermee de kraan toe te draaien indien het land niet meer betaald wordt voor zijn leveringen. Daardoor zou ook de gasbevoorrading van Europa opnieuw in het gedrang kunnen komen, nadat een rel tussen Oekraiene en Rusland in het begin van dit jaar overal in Europa de alarmbel had doen rinkelen. 

Gevreesd wordt dat Rusland de duurdere Turkmeense rekening zal proberen door te schuiven naar Oekraiene, waar toekomstig eerste minister Julia Tymoshenko al aangekondigd heeft de huidige gasprijs opnieuw te willen herzien. Het conflict tussen Rusland en Oekraiene raakte begin dit jaar min of meer opgelost door het invoeren van een verhoogde gasprijs. Maar Tymoshenko wil daar nu op terugkomen. De duurdere prijs van het Turkmeense gas zal die besprekingen volgens analisten zeker niet gemakkelijker maken.

Het Russisch gasbedrijf Gazprom heeft Oekraiene er al van beschuldigd gas te stelen dat voor de West-Europese markt is bedoeld. Al deze problemen kunnen volgens de analisten tot een nieuwe Europese energiecrisis leiden. Het enige lichtpunt is het tijdstip, want in deze periode is de vraag naar gas veel kleiner dan tijdens de winter. “Maar daarbuiten is Europa niet beter voorbereid op een gascrisis dan in januari,” stellen de analisten. “Er is weinig gedaan om de opslagcapaciteit van gasvoorraden te verhogen of alternatieve leveranciers te vinden. Er wordt alleen gepoogd meer lpg-voorraden in te voeren uit verschillende delen van de wereld.”

Anderzijds wordt gezegd dat Gazprom het zich niet kan veroorloven om zijn imago als een betrouwbaar gasleverancier te laten afkalven. Gazprom wil immers één van de belangrijkste spelers op de internationale markt te worden, maar daarvoor heeft het een reputatie als standvastig leverancier nodig. Wanneer er nog onderbrekingen zouden optreden op de Europese markt, dreigt Gazprom die reputatie kwijt te raken.

Iran is van plan om in september te stoppen met de invoer van olie en zal in plaats daarvan beginnen met brandstofrantsoeneringen. Daardoor wil de Iraanse regering besparen op de miljarden dollars die moeten uitgegeven worden van de import van petroleum. Het land heeft immers te weinig raffinaderijen.

Iran is de vierde grootste olieproducent van de wereld, maar kan op dit ogenblik slechts instaan voor amper 57 procent van het binnenlandse gebruik. Daardoor is Iran in belangrijke mate afhankelijk van raffinage in het buitenland. Dat is een dure strategie, want de Iraanse regering zorgt voor een grote subsidiëring van de olieconsumptie.

Een liter benzine kost in Iran op dit ogenblik amper 0,9 euro. Het probleem wordt nog verergerd door het groeiend autogebruik in het land en de veel hogere benzineprijzen in de buurlanden, waardoor velen zich in Iran komen bevoorraden. Volgens de Iraanse olieminister Kazem Vaziri Hamaneh is een rantsoenering beter dan het verhogen van de prijzen.

De volgende kwarteeuw zal de behoefte aan olie wereldwijd met bijna veertig procent groeien. Dat blijkt uit een rapport van het Amerikaanse ministerie van energie. Gesteld wordt daarbij dat vooral de transportsector en Azië in belangrijke mate bijdragen aan deze stijging.

Het Amerikaanse ministerie van energie berekende dat er over een kwarteeuw wereldwijd behoefte zal zijn 118 miljoen vaten per jaar. Op dit ogenblik bedraagt de omzet 86 miljoen vaten. Vooral de transportsector is in belangrijke mate verantwoordelijk voor die groei, omdat daar weinig alternatieve brandstoffen kunnen gebruikt worden. Ook de economische groei van Azië zal volgens het rapport meer olie opeisen.

Het rapport stelt wel dat de grotere vraag ook de prijs zou kunnen opdrijven, waardoor de groei afgeremd zou kunnen worden en er intensiever gezocht wordt naar alternatieve energiebronnen. Ondanks die groei zal het aandeel van olie in de totale energievoorziening verkleinen. Er wordt vooral een productiegroei verwacht in West-Afrika en de Kaspische Zee, terwijl het aandeel van de OPEC-landen zou inkrimpen.

Europa zal er rekening moeten mee houden dat er in de toekomst meer zal moeten betaald worden voor de invoer van Russisch gas. Dat heeft Russische aardgasmonopolist Gazprom meegedeeld in Sint-Petersburg. Gazprom vertegenwoordigt een kwart van het Europese gasverbruik.

Gazprom-topman Alexaj Miller benadrukte dat de strijd om energiebronnen steeds heviger wordt. “Het tijdperk van goedkope energiebronnen is voorbij,” aldus Miller. “Dat is onder meer het gevolg van de internationale strijd om energiebevoorrading. Er zal dan ook meer moeten betaald worden voor Russisch aardgas.”

Miller voerde aan dat Gazprom van de groeiende behoeft aan gas zal gebruik maken om zijn export van energie te diversifiëren. Hij wees erop dat al gesprekken zijn gestart over de bevoorrading van China. Die export zou na 2011 van start gaan. Hij voegde er aan toe dat Europa nog geruime tijd zal moeten vertrouwen op de aanvoer per pijpleiding omdat aan de import van vloeibaar gas nog altijd grote gevaren zijn verbonden.