De strijd tegen de klimaatverandering wordt ook in het Europese bedrijfsleven steeds belangrijker geacht. Dat blijkt uit een onderzoek van de Rotterdam School of Management (RSM) van de Erasmus Universiteit. Vijf jaar geleden stond het onderwerp immers pas op de achtste plaats met bedrijfsprioriteiten, maar blijkt sindsdien gestegen te zijn tot op een vierde plaats.

De grootste Europese ondernemingen verwachten trouwens dat de klimaatverandering in de toekomst het meest dringende onderwerp zal worden voor het bedrijfsleven. Op dit ogenblik blijven het tegengaan van corruptie, transparantie en gezondheid en veiligheid de meest belangrijke thema’s voor de ondernemingen. De bedrijven zijn het minst actief bezig met
armoedebestrijding, handel, ecologische diversiteit, opleiding en inkomensongelijkheid.

De onderzoekers komen tot de slotsom dat steeds meer bedrijven de druk van eigen aandeelhouders en consumenten voelen om duurzaam te ondernemen. Vroeger moesten maatschappelijke organisaties veel meer aandringen. Bovendien is verantwoord ondernemen niet alleen een middel om zich te onderscheiden van de concurrentie, maar voor steeds meer werknemers is het ook een reden om bij een bedrijf te gaan werken.

Het Brits-Australische mijnconcern Rio Tinto gaat 1,3 miljard euro investeren in de uitbreiding van zijn aluminiumfabriek in het Australische Queensland. Die injectie moet Rio Tinto naar eigen zeggen de productie van zijn Yarwun-fabriek tegen 2011 meer dan te verdubbelen. Daarmee wil het concern, de tweede grootste mijnbedrijf van de wereld, inspelen op de stijgende vraag naar aluminium.

De Yarwun-fabriek in Gladstone heeft op dit ogenblik een capaciteit van nagenoeg 3,4 miljoen ton aluminium per jaar. Door de nieuwe investering zou die capaciteit met 2 miljoen ton opgedreven worden. Het bauxiet, de grondstof voor aluminium, wordt gehaald uit de Weipa-mijn in het noorden van Queensland. Volgens Rio Tinto-topman Tom Albanese betreft het hier de zwaarste investering van het concern van de voorbije jaren.

Deze investering is volgens analisten een teken dat Rio Tinto niet echt meer geïnteresseerd is in een mogelijke overname van zijn Canadese concurrent Alcan. De productie van aluminium werd tijdens het voorbije decennium stelselmatig opgedreven om de stijgende vraag bij te kunnen houden. Volgens het International Aluminium Institute werd er vorig jaar 58,4 miljoen ton aluminium geproduceerd. In 1976 bedroeg de productie 22,7 miljoen ton. In 1996 was dat echter al opgelopen tot 40,8 miljoen ton.

Het Duitse chemiebedrijf Bayer MaterialScience heeft de Ure-Tech Group uit Taiwan overgenomen. Daardoor wordt Bayer MaterialScience de grootste producent van thermoplastische polyurethanen van de wereld. Begin oktober wil Bayer MaterialScience trouwens het wereldwijde hoofdkantoor van zijn Thermoplastic Polyurethanes Business Unit overbrengen naar Hong Kong.

Ure-Tech is volgens Tim Bielfeldt, topman van de TPU Business Unit bij Bayer, op dit ogenblik marktleider in de regio Asia-Pacific. Door de samenvoeging wordt de positie van de TPU Business Unit op de Aziatische markt dan ook duidelijk versterkt. Ure-Tech bezat in de regio twee productie-eenheden. Daardoor heeft Bayer MaterialScience wereldwijd nu acht TPU-fabrieken, onder meer in Taiwan, China, Japan en India. De andere bevinden zich in Europa en Noord-Amerika.

De verhuis van het hoofdkwartier naar Hong Kong benadrukt volgens Tim Bielfeldt de belangrijkheid van de regio. China vormt immers de belangrijkste TPU-groeimarkt van de wereld. Vorig jaar bedroeg de omzet op de wereldwijde TPU-markt ongeveer 1,3 miljard euro. In Asia Pacific wordt een jaarlijkse groei van ongeveer tien procent in het vooruitzicht gesteld.

Met een omzet van 10,2 miljard euro was Bayer MaterialScience vorig jaar één van de grootste polymeer-bedrijven van de wereld. Polymeren zijn kunststoffen die in een brede waaier van dagelijkse producten worden gebruikt, onder meer in de autosector, elektronica, bouwnijverheid en sport. Over de overnameprijs van Ure-Tech Group werden geen details bekend gemaakt.

China stootte vorig jaar meer koolstofdioxide uit dan de Verenigde Staten en is daarmee de grootste producent van broeikasgassen van de hele wereld geworden. Dat blijkt uit een rapport van het Nederlandse Milieu- en Natuurplanbureau (MNP). Het Chinese verbruik van fossiele energie nam het voorbije jaar met bijna negen procent toe. Wereldwijd zijn de emissies door fossiele brandstoffen echter minder snel gestegen dan het jaar voordien.

Het verbruik van fossiele energie heeft het grootste aandeel in de Chinese productie van broeikasgassen. Maar ook de cementproductie, die door de toenemende bouwactiviteiten een grote groei kent, draagt in belangrijke mate bij tot de gestegen uitstoot van broeikasgassen. De uitstoot van broeikasgassen ligt volgens het rapport in China nu acht procent hoger dan in de Verenigde Staten.

China stelt te erkennen een zware bijdrage te leveren aan de opwarming van de aarde, maar voegt daar aan toe dat de rijke westerse wereld de grootste schuld treft. “Volgens China moet het westen dan ook als eerste orde op zaken stellen,” aldus De Volkskrant. “China zegt pogingen te doen om de situatie te verbeteren, maar zegt dat armoedebestrijding en economische groei voorrang hebben.”

Het Nederlands elekronicaconcern Philips heeft het voorbije jaar de meeste patentaanvragen ingediend bij de European Patent Office (EPO). Dat blijkt uit de cijfers van de organisatie, die de patentbescherming in de 27 lidstaten van de Europese Unie beheert. Philips diende het voorbije jaar bij het EPO in totaal 4.425 patentaanvragen in. Daarna volgen het Koreaanse Samsung (2.355) en het Duitse Siemens (2.319).

Van alle lidstaten van de Europese Unie legde Duitsland het meeste aanvragen neer. Het gaat om een totaal van 24.900 patenten. Daarmee heeft Duitsland een grote voorsprong op de andere landen. Frankrijk staat met 8.010 patenten op een tweede plaats, gevolgd door Nederland, dat 7.400 aanvragen totaliseerde. Van de niet-Europese landen was de Verenigde Staten met 342.800 de grootste indiener van patentaanvragen. Vanuit Japan werden 22.140 aanvragen ingediend.

Het totaal aantal patentaanvragen steeg het voorbije jaar met 5 procent naar een recordaantal van 207.300 dossiers. Opmerkelijk is dat in Nederland, dat nochtans de lijstaanvoerder in huis heeft, het aantal aanvragen daalde. In de meeste andere landen ging het aantal aanvragen omhoog. Uiteindelijk werden door het European Patent Office 62.780 patenten toegewezen. Dat is een stijging van 18 procent ten opzichte van het jaar voordien. Het EPO verwacht dit jaar een verdere stijging met 5 procent. Dat zou het aantal aanvragen doen stijgen tot meer dan 220.000.

China wordt dit jaar wellicht de tweede grootste goudproducent van de wereld. Dat heeft een vertegenwoordiger van het mijnbedrijf China National Gold Group (CNGP) gezegd. China staat op dit ogenblik nog op een derde plaats, maar zou zijn productie dit jaar met 8,3 procent laten stijgen. Daardoor zou het land aan een jaarproductie van 260 ton goud komen, waarmee de Verenigde Staten van de tweede naar de derde plaats zouden verdwongen worden.

De wereldwijde vraag naar goud blijft stijgen. Daardoor bereikten de goudprijzen vorig jaar het hoogste niveau van de voorbije kwarteeuw. Ook de binnenlandse vraag op de Chinese markt, vooral gedragen door juweelindustrie, groeit. Tijdens de eerste vier maand van dit jaar werd in China dan ook 77,75 ton goud geproduceerd. Dat is een stijging met 14 procent tegenover vorig jaar, toen 240 ton werd geproduceerd.

Het voorbije jaar was ook al een recordjaar voor de Chinese goudproductie. Het staatsbedrijf CNGP is één van de belangrijkste goudproducenten van China en vertegenwoordigt ongeveer 20 procent van de totale goudproductie. Het bedrijf is echter ook geïnteresseerd in goudmijnen in buurlanden zoals Burma en Vietnam, maar ook in Rusland en een aantal andere Aziatische landen.

De grootste goudproducent van de wereld is Zuid-Afrika.

Het vertrouwen dat consumenten hebben in ondernemingen verschilt per industrie. Dat is de conclusie van een rapport van het onderzoeksbureau McKinsey. Daarbij wordt gesteld dat de consument verwacht dat grote ondernemingen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen met betrekking tot kwesties als het milieu en de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden. Maar niet altijd wordt aan die verwachtingen voldaan.

Er zijn een aantal beleidselementen waarin bedrijven volgens de consument vaak tekort schieten. Het gaat daarbij vooral over transparantie ten aanzien van businesspraktijken, de risico`s van bepaalde producten en diensten, de ontwikkeling van duurzame producten die op een maatschappelijk verantwoorde wijze tot stand zijn gekomen en de prijs en toegankelijkheid van producten.

Uit het rapport blijkt dat retailers en de voedingsindustrie door de consument het meest vertrouwd worden. Ongeveer 60 procent van de consumenten heeft vertrouwen in de farmaceutische industrie, nutsbedrijven en financiële dienstverleners. Daarentegen vertrouwt amper vier op de tien respondenten bedrijven uit de olie-industrie. Ook bestaan er grote geografische variaties.

Zo vertrouwen slechts 10 procent van de Fransen en 17 procent van de Amerikanen erop dat oliemaatschappijen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen, tegenover 41 procent in Groot-Brittannië en 81 procent in India.

Het Indische bedrijf Bharuch Environ Infrastructure Limited (BEIL) wil de giftige restanten van de fabriek van Union Carbide in Bhopal verbranden. Maar milieugroepen vrezen echter dat een dergelijke operatie een gevaarlijke impact zal hebben. Dow Chemicals, dat inmiddels Union Carbide heeft opgekocht, wijst elke verantwoordelijkheid voor de opruiming van het afval af. De terreinen zijn immers overgenomen door de Indische overheid.

“Het opkuisen van de restanten van het bedrijf houdt geen enkel gevaar in,” aldus BEIL-voorzitter Ashok Punjwani tegenover het persbureau Reuters. “Het materiaal zal in een verbrandingsinstallatie aan bijzonder hoge temperaturen gedurende acht dagen worden afgebroken. Het gaat om ongeveer 350 ton giftig afval, dat in plastieken zakken in de fabriek ligt opgestapeld.

Bij een ongeval in december 1984 kwamen in de pesticide-fabriek van Union Carbide in Bhopal tonnen giftig gas vrij. Dat kostte bijna 3.800 mensen het leven. “Sindsdien zijn nog duizenden anderen gestorven aan de gevolgen van de blootstelling,” aldus Reuters. “Tienduizenden anderen bleven chronisch ziek.” Bhopal wordt beschouwd als de grootste industriële ramp uit de geschiedenis.

Het afval zal tegen het begin van de zomer van Bhopal getransporteerd worden naar Ankleshwar, een industriële zone in de buurt van Gujarat. Dat transport zal volgens milieugroeperingen echter voor een ware ramp zorgen. Zij hebben tegen het transport geprotesteerd bij het Hooggerechtshof van Bhopal. Een beslissing moet echter nog genomen worden.

Volgens de milieugroeperingen heeft Union Carbide, inmiddels overgenomen door Dow Chemicals, de problemen veroorzaakt en moet ze die ook oplossen. Dow Chemicals benadrukt nooit eigenaar geweest te zijn van de Bhopal-fabriek en heeft zich altijd verzet tegen een verplichting om de restanten van de fabriek op te ruimen. Volgens Dow Chemicals ligt de verantwoordelijkheid voor de opruiming bij de overheid.

In 1998 werd de Bhopal-site overgenomen door de regering van de Indische deelstaat Madhya Pradesh. In 1989 betaalde Union Carbide wel 470 miljoen dollar compensatie aan de slachtoffers. Volgens de milieugroeperingen heeft India niet de technologie om het afval op een veilige manier te verwerken. Ze vrezen dat de verwerking zal leiden tot ernstige luchtvervuiling.

Het Duitse chemieconcern Lanxess wil Degussa overnemen van de industriegroep RAG. Lanxess zou daarvoor vier tot zes miljard euro willen betalen. RAG merkt echter op er niet aan te denken Degussa af te stoten. Het bedrijf overweegt immers een beursgang en wil daarbij als één geheel naar buiten treden. Lanxess-topman Axel Heitmann hoopt erop dat de beursgang van RAG toch nog afgevoerd zou kunnen worden.

RAG-topman Werner Müller en het moederbedrijf RWE hebben de voorbije weken enkele aanvaringen gehad. Daardoor staken speculaties de kop op dat de beursplannen van RAG toch nog afgevoerd zouden kunnen worden. Daarbij zou Lanxess, een vroegere dochter van Bayer, volgens analisten een grotere kans hebben om Degussa uit de RAG-portfolio los te weken en over te nemen.

Lanxess-topman Heitmann stelt volgens de Duitse omroep ARD dat zijn bedrijf kandidaat is om in te springen wanneer er alternatieven zouden gezocht worden voor de RAG-beursgang. RAG-voorzitter Werner Müller wil echter vasthouden aan een beursgang en wijst een individuele verkoop van de RAG-takken chemie, immobiliën en energie af. Een beursgang van RAG zou minstens vijf miljard euro moeten opleveren.

Dat geld wil RAG gebruiken om zijn steenkoolfonds te spijzen. Dat moet vanaf 2018 gebruikt worden om het stopzetten van de steenkoolontginning te financieren. Zowel Degussa als Lanxess hebben een vestiging in de Antwerpse haven.

De prijzen van uranium zijn opnieuw gestegen tot het niveau van het midden van de jaren zeventig, het hoogtepunt van de kernenergie. In de Verenigde Staten hebben die marktprijzen al voor een nieuwe Goldrush gezorgd en worden oude mijnen, na jaren gesloten te zijn geweest, opnieuw geactiveerd. De prijzen van uranium zijn de voorbije zes maand verdubbeld en dat doet heel wat speculanten van nieuwe rijkdommen dromen.

In het midden van de jaren zeventig lag de prijs van uranium op 240 dollar per kilogram. Maar door het groeiend verzet tegen kernenergie verdween de interesse en in 2002 werd er nog geen 20 dollar per kilogram betaald. Op dit ogenblik wordt er voor uranium U308 alweer 180 dollar per kilogram geboden. Op het einde van 2004 begonnen investeerders opnieuw voorraden van het zeldzame uranium op te kopen, wat de prijzen opnieuw deed stijgen.

De schaarste werd nog aangescherpt door een aantal natuurrampen, die in Canada en Australië grote mijnen deden onderstromen. “Maar de grote drijfkracht zijn wellicht de energiecentrales, die hun uraniumvoorraden van oude nucleaire wapens uit het Sovjet-tijdperk zien slinken,” aldus de krant The New York Times. “Bovendien mag ook een grotere vraag verwacht worden vanuit China, Rusland, India en een aantal andere landen die nieuwe kerncentrales willen bouwen.”

Wereldwijd verbruiken kerncentrales jaarlijks ongeveer 90 miljoen kilogram uranium verbruikt. De productie daarentegen blijft beperkt tot ongeveer 50 miljoen kilogram per jaar. Maar toch vreest een aantal analisten voor een nieuwe zeepbel, zoals dat vorig decennium ook het geval was met de technologie-sector. “We wachten op een crash,” vertelde James Finch, hoofdredactuer van StockInterview.com aan The New York Times.

In de Amerikaanse staat Colorado alleen al warden dit jaar tot nu toe 2.700 nieuwe mijnontginningen voor uranium aangevraagd. Dat is bijna de helft van het totaal van vorig jaar. In 2004 kreeg het Bureau of Land Management in Colorado amper 104 aanvragen binnen. De Navajo-indianen zijn met die evolutie echter niet gelukkig. Zij stellen dat de eerdere uraniumontginning de arbeiders en de bevolking heeft besmet met radon, silicium en besmet grondwater.

Daarnaast wijzen milieuverenigingen op het gebrek aan opslagcapaciteit voor nucleair afval. Over een grote Amerikaanse opslagplaats in Yucca Mountain in Nevada is nog altijd geen definitieve beslissing genomen.