De positieve wetenschappen slagen er in Groot-Brittannië steeds minder in om studenten aan te trekken. Britse jongeren zijn eerder geïnteresseerd in wetenschappen zoals media of psychologie. Dat blijkt uit een rapport van het Britse Hogerhuis. Vooral fysica kampt volgens de onderzoekers met een opvallend gebrek aan belangstelling. Er wordt aangedrongen op een herziening van het onderwijssysteem. 

Volgens het rapport is de interesse in positieve wetenschappen al een decennium aan het afnemen. De onderzoekers wijten dit gedeeltelijk aan een modetrend, maar ook aan een onterechte vrees voor gezondheid en veiligheid, slechte onderwijsmethodes en een gebrek aan wetenschapsdocenten. De Britse regering kreeg een veeg uit de pan omdat die er niet in geslaagd is om de beloofde 200 miljoen pond te investeren in wetenschappelijke schoollaboratoria.

Maar de onderzoekers wijzen er ook op dat de onderwijssector zelf ook medeverantwoordelijkheid draagt. Studenten zouden immers aangemoedigd worden om de gemakkelijker menswetenschappen te kiezen uit angst dat anders het slaagpercentage drastisch zou dalen, waardoor het imago van de school geraakt dreigt te worden. Het Britse Hogerhuis dringt aan op een herziening van het onderwijssysteem, dat het voor studenten minder makkelijk zou maken om in een vroeg stadium de positieve wetenschappen te laten vallen.

In de Verenigde Staten komt er een onderzoek naar de Amerikaanse benadering van de klimaatverandering. De NASA en het handelsministerie, dat bevoegd is voor de National Oceanic and Atmospheric Administration, moeten uitzoeken of de Amerikaanse regering wetenschappers in overheidsdienst hebben proberen te verbieden om zich vrij uit te spreken over het probleem van de opwarming van de aarde.

In januari van dit jaar maakte James Hansen, directeur van het Goddard Institute for Space Studies, er zijn beklag over dat de regering van president George W. Bush had geprobeerd hem te censureren. Dat gebeurde nadat hij zich in een toespraak had uitgesproken voor een snelle afbouw van de uitstoot van broeikasgassen. Hansen verklaarde dat NASA-verantwoordelijken de pr-dienst had opgelegd zijn toespraken, dossiers en interviewvragen van journalisten te redigeren.

George Deutsch, de man die door Hansen als censor werd gebrandmerkt en door de regering bij de NASA was geplaatst, nam daarop ontslag. Een artikel in het wetenschappelijk tijdschrift Nature beschuldigden verantwoordelijken van het National
Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) ervan om een verslag te blokkeren waarin de sterkte en frequentie van orkanen gelinkt werd aan de opwarming van de aarde.

De NASA en de NOAA beloofden mee te zullen werken aan het onderzoek, maar hebben hun mediabeleid verdedigd. De NASA zegt zijn beleid na de klacht van Hansen herzien te hebben. Begin volgend jaar zullen de resultaten van het onderzoek bekend gemaakt worden.

Algemeen wordt aangenomen dat de Verenigde Staten sterker staat dan Europa op het gebied van de commercialisatie van openbaar onderzoek. Maar uit een rapport van het Nederlandse onderzoeksbureau Unu-Merit blijkt dat Europa beter presteert dan wordt verondersteld en de Verenigde Staten op diverse vlakken duidelijk achter zich weet te houden. 

“Aan het aantal patenten, start-ups en inkomsten van licenties aan Europese universiteiten zou men kunnen veronderstellen dat Europese academici minder ondernemingsgericht zijn dan hun Amerikaanse collega’s,” aldus het European Centre for Digital Communication (ECDC). “Er lijkt immers minder technologie door de stromen van de Europese universiteitswereld naar het bedrijfsleven.”

Maar het ECDC wijst er daarbij op dat er tot nu toe op dat vlak geen echte Europese cijfers bekend waren. “Maar uit een recent onderzoek van Unu-Merit blijkt dat Europa het beter doet dan algemeen wordt verondersteld,” aldus de organisatie. “Europa doet het op het vlak van patenten en start-ups zelfs beter dan de Verenigde Staten en komt ook op het vlak van de andere indicator dicht in de buurt komt van de Amerikaanse onderzoekswereld.”

Europese onderzoeksinstellingen lzorgden volgens de onderzoekers voor twintig procent meer patenten en veertig procent meer start-ups. Op het gebied van inkomsten uit licenties zouden Europese universiteiten slechts tien procent moeten onderdoen dan hun Amerikaanse collega’s.

De Indische overheid denkt eraan om zijn onderwijssysteem te hervormen, zodat ook buitenlandse universiteiten zich in het land zouden kunnen vestigen. Op die manier hoopt men de studiekosten te kunnen beperken en meer jongeren aan te zetten voortgezet onderwijs te volgen. Maar het strikte onderwijsregime van het land lijkt daarbij een zware hindernis te vormen.

Op dit ogenblik studeren ongeveer 150.000 Indische studenten aan vooral Amerikaanse, Britse en Australische universiteiten. Daar komen er elk jaar nog eens 100.000 bij. Dat kost elk jaar gemiddeld vier miljard dollar aan onderwijs- en woonkosten. “Indien de grote universiteiten van de wereld gemakkelijker toegang konden krijgen tot de India om er campussen op te zetten en onderwijs uit te voeren, zou het absolute toponderwijs ter beschikking kunnen gesteld worden aan een groter gedeelte van de Indische bevolking,” stipt het magazine Business Week aan.

India telt op dit ogenblik minder universitair geschoolden dan China, terwijl er nood is aan opgeleide managers om de economische toekomst van het land te dragen. Daarom wil de Indische regering zijn strikt gereguleerd onderwijssysteem open zetten voor buitenlandse investeringen. “De Indische minister van handel Gopal Krisha Pillai meent dat de Indische concurrentiekracht afgeremd wordt omdat Indische families teveel moeten betalen om hun kinderen in het buitenland te laten studeren,” aldus het magazine.

Maar Business Week voegt er aan toe dat dit niet zo eenvoudig is. Het Indische ministerie van human resources is geen grote voorstander van het idee. “Daar wil men die strikte controle van de overheid over het onderwijs behouden,” voert het magazine aan. “Bovendien zijn er ook de controversiële quota die een aantal plaatsen op universiteiten voorbehouden aan minderbedeelde kastes. Men vraagt zich af of dit systeem ook voor buitenlandse universiteiten zou gelden.”

Het Indian Institute of Technology geniet weliswaar een goede faam, maar dat is volgens Business Week een uitzondering en er is grote concurrentie om een plaatsje te winnen in die opleidingen. “India heeft betere scholen nodig om de noden van de Indische jonge bevolking te lenigen.” Ongeveer zestig procent van de Indische bevolking is jonger dan 25 jaar, maar slechts 25 procent van de afgestudeerde ingenieurs en 15 procent van de financiële specialisten heeft de vaardigheden om voor een multinational te werken.

Zelfs Indische bedrijven zijn begonnen met het aanwerven van buitenlandse krachten voor strategische posities. India heeft volgens analisten de mogelijkheid om tegen 2010 ongeveer de helft van de outsourcingmarkt, die dan een waarde zal hebben van 110 miljard dollar, in handen te krijgen. Maar dan moet het land wel een arbeidsbevolking hebben die dat werk ook aankan.

Op dit ogenblik schrijft amper 11 procent van de jongeren (10,5 miljoen) zich in voor het universiteitsonderwijs. In China bedraagt dat 13 procent; in de Filippijnen 31 procent, in Maleisië 27 procent en in Thailand 19 procent. Het budget voor hoger onderwijs bedraagt twee miljard dollar per jaar. Dat is 0,37 procent van het bruto binnenlandse product, veel lager dan in andere landen uit de regio.

Een aantal buitenlandse scholen hebben al onderzoekscentra opgezet en onderzoeken de mogelijkheden om verder te investeren.

België heeft twee vermeldingen in de lijst van de honderd beste universiteiten van de wereld. Dat blijkt uit een onderzoek van The Times. De Université Catholique Louvain (UCL) staat op een 76ste plaats, twintig plekken hoger dan de Katholieke Universiteit Leuven (KUL). Nederland heeft niet minder dan zeven noteringen in de top honderd.

De beste dertien universiteiten bevinden zich allemaal in de Verenigde Staten of in Groot-Brittannië. De eerste plaats is voor de Amerikaanse universiteit Harvard, gevolgd door de Britse universiteiten van Cambridge en Oxford en de Amerikaanse instellingen Massachusetts Institute of Technology en de Yale University.

In de top honderd staan trouwens in totaal 33 Amerikaanse universiteiten. Daarmee krijgen de Verenigde Staten de meeste vermeldingen, gevolgd door Groot-Brittannië (15), Australië (7) en Nederland (7). De beste Nederlandse instelling is de Technische Universiteit Eindhoven met een 67ste plaats.

De Vrije Universiteit Brussel (VUB) werd op een 133ste plaats gerangschikt, terwijl de Rijksuniversiteit Gent (RUG) een 141ste plaats kreeg toegewezen. De Université Libre de Bruxelles (ULB) strandt op een 165ste plaats.

De krachtigste telescoop ter wereld komt mogelijk in Australië of Zuid-Afrika te staan. Dat heeft projectleider Richard Schilizzi bekend gemaakt. De realisatie van de telescoop is een project van zeventien landen. Met het project is een investering van meer dan 787 miljoen euro gemoeid.

“Zowel Australië als Zuid-Afrika voldoen aan alle vereisten als locatie van de Square Kilometre Array (SKA) radiotelescoop,” aldus Richard Schilizzi. De telescoop zal bestaan uit duizenden kleine telescopen, verspreid over een gebied van drieduizend kilomter en een centraal gedeelte van vijf vierkante kilometer. De huidige telescopen bestaan slechts uit één enkele installatie.

De SKA-telescoop wordt vijftig keer gevoeliger dan de krachtigste radiotelescopen van de huidige generatie. Astronomen hopen dat de telescoop radiogolven zullen kunnen opvangen van de vorming van de eerste sterrenstelsels. De telescoop gaat ook de effecten van de zogenaamde zwarte gaten onderzoeken.

Australië heeft Mileura als centrale locatie voorgesteld, ongeveer honderd kilometer ten westen van Meekathara in West-Australië. De andere installaties zouden over het hele land worden verspreid, met zelfs een mogelijke uitbreiding naar Nieuw-Zeeland. Zuid-Afrika koos voor Karoo in de regio van Kaapstad, met andere installies in Botswana, Kenia, Madagascar, Mauritius, Mozambique, Namibië en Ghana.

Ook China en Argentinië-Brazilië hadden een dossier ingediend, maar werden niet weerhouden. De Verenigde Staten hadden eveneens hun kandidatuur gesteld, maar trokken die later weer in. De SKA-site moet in een dunbevolkt gebied worden geplaatst, zodat storende radiosignalen worden vermeden.

Een definitieve beslissing zou tegen het einde van dit decennium worden genomen. De bouw van de telescoop begint vermoedelijk in 2013 en duurt zeven jaar.

De quasi smetteloze vlucht van het ruimteveer Atlantis zorgt er wellicht voor dat er een reparatie-missie zal worden ingelast naar de verouderende ruimtetelescoop Hubble. Dat zegt ruimtevaartdeskundige John Logsdon van de George Washington University. Volgens hem wachtte de de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA op de afloop van de Atlantis-missie om zijn goedgekeuring te hechten aan het Hubble-project.

NASA-topman Michael Griffin vertelde na de landing van Atlantis dat hij in oktober een beslissing zal nemen over een eventuele Hubble-missie. De ruimtetelescoop werd gelanceerd in 1990, maar heeft zonder een aantal wisselstukken en nieuwe batterijen nog amper enkele jaren te leven. Ook Griffin gaf toe dat de recente vluchten van Atlantis en Discovery een aantal voorwaarden voor een Hubble-missie hebben ingevuld.

Onder meer hebben die twee laatste shuttlevluchten volgens Griffin bewezen dat astronauten in de ruimte hun capsule kunnen inspecteren en desnoods basisherstellingen aan de buitenwand kunnen uitvoeren. “Dat is absoluut nodig,” aldus Griffin. “Een shuttle op Hubble-missie heeft bij een incident geen toevluchtshaven, zoals dat met het International Space Station wel het geval is.”

Griffin wees erop dat Hubble één van de belangrijkste wetenschappelijke instrumenten uit de geschiedenis is. “Indien we menen dat we de telescoop op een veilige manier kunnen herstellen, zullen we dat zeker doen,” aldus de NASA-topman. Eerder al hebben de shuttles drie reizen gemaakt naar de telescoop. Een nieuwe vlucht zou voorzien kunnen worden voor begin 2008.

De NASA heeft nog zestien vluchten voorzien naar het International Space Station, vooraleer de shuttle in 2010 wordt afgeschreven. De Hubble-missie zou daarin moeten gepast worden.

Oprolbare laptop-schermen zijn mogelijk dichterbij dan werd gedacht. Een aantal wetenschappers van de universiteit van Cambridge hebben immers metalen structuren die van een scherm kunnen omgevormd worden tot buizen en andere structuren. Dit zou volgens hen in de toekomst kunnen leiden tot elektronische toestellen die opgerold zouden kunnen worden en in een tas of een binnenzak zouden kunnen gestopt worden. 

“Volgens de wetenschappers zou het materiaal ook kunnen gebruikt worden voor herbruikbare verpakkingen, oprolbare toetsenborden en tijdelijke schuilplaatsen,” aldus BBC News. De metalen bladen zijn vervaardigd uit koper en hebben geen bewegende delen zoals scharnieren of sloten. Ze zouden in alle mogelijke vormen kunnen gezet worden.

Professor Keith Seffen, onderzoeksleider aan het Departement of Engineering aan de universiteit van Cambridge, zegt zijn idee gehaald te hebben bij armbandjes die van een rechte vorm rond de pols kunnen geklikt worden. Hij vergelijkt het met rubber, dat geplooid kan worden, waarbij tegelijkertijd ook de spanning in de structuur wordt veranderd.

Seffen merkt daarbij op dat de vorm en de spanning met elkaar verbonden zijn. “Hoe meer de vorm gewijzigd wordt, hoe groter de spanning wordt, tot het materiaal het uiteindelijk begeeft,” voert hij aan. “Wij hebben een manier ontwikkeld om de vorm en de spanning op een positieve manier met elkaar te laten omgaan.”

De Cambridge-onderzoeker benadrukt dat met die oplossing verscheidene toepassingen worden gerealiseerd. “Het materiaal is bijzonder geschikt voor flexibele elektronica,” merkt hij op. “Omdat deze structuren van één blad metaal zijn gemaakt, kunnen ze ook snel en goedkoop vervaardigd worden en zijn ze ook licht en gemakkelijk om mee te voeren.”

De degradatie van Pluto tot een dwergplaneet heeft online verkopers in de Verenigde Staten aangezet om met allerlei acties te starten. De International Astronomical Union (IAU) beslistte zopas om de kleine Pluto zijn statuut van planeet te ontnemen, maar blijkbaar is het brede publiek het daar niet mee eens. Een aantal organisaties hebben hun steun toegezegd aan de acties. 

Kort nadat Pluto officieel was gedegradeerd, startte Janis Robinson uit San Jose met een online verkoop van t-shirts met het opschrift ‘Pluto is a Planet’. “Het kledingstuk kost 25 dollar en wordt aangeboden op Craigslist,” aldus het persbureau Associated Press. “Maar Robinson beweert dat het haar niet om het geld te doen is, maar wel om mensen toe te laten een statement te doen dat ze nog altijd in Pluto geloven.”

Het initiatief van Robinson is volgens Associated Press slechts één voorbeeld van de vele bijdehandse ondernemers die memorabilia rond de gewezen planeet aan de man willen brengen, gaande van t-shirts en bekers tot bumperklevers en muismatten. Op Cafepress.com werden amper 24 uur na de IAU-beslissing al 200 ontwerpen aangeboden op meer dan 1.500 producten.

De meeste voorwerpen dragen slogans om de degradatie van Pluto te hekelen. Webprogrammeur Chris Spurgeon uit Los Angeles ontwierp op vijftien minuten tijd een bumperklever met de slagon ‘Toeter indien Pluto nog altijd een planeet is’. Spurgeon zegt dat veel mensen geraakt zijn door de beslissing van de astronomen. Hij voegt er aan toe de opbrengst van de bumperklevers te schenken aan de Planetary Society.

“We hebben Pluto altijd gekend als een planeet en plots is hij dat niet meer,” vertelt ook Marc Cowlin, woordvoerder van Cafepress.com. Die stelling wordt ook bevestigd door Jennifer Vaughn van de Planetary Society. “Het publiek staat duidelijk achter Pluto als planeet,” benadrukt ze. “Ze zien het als een cultureel verlies.”

Associated Press merkt op dat het statuut van Pluto ook in 1999 al eens werd bedreigd, maar een wereldwijde brievenactie van kinderen verplichtte de wetenschappers toen om Pluto te bevestigen als een volwaardige planeet. Ook de Society for the Preservation of Pluto as a Planet heeft zijn steun toegezegd aan de acties.