De luchtvaartmaatschappij All Nippon Airways (ANA) wil samen met het Amerikaanse bedrijf Joby Aviation vanaf 2027 elektrische luchttaxi’s boven Japan laten vliegen. Dat hebben de twee partners aangekondigd. Om het project te kunnen realiseren richten de twee partijen een gezamenlijke onderneming. Tevens werd bekend gemaakt dat er gehoopt wordt om meer dan honderd exemplaren van de luchttaxi in gebruik te nemen. De luchttaxi zou in oktober van dit jaar met een demonstratievlucht op de Expo in Osaka aan het publiek worden gepresenteerd.

Volgens Koji Shibata, topman van All Nippon Airways, zullen de luchttaxi’s voor een revolutie in de luchtmobiliteit zorgen. “De luchttaxidienst zal rechtstreeks bijdragen aan het aanpakken van de stedelijke vervoersproblemen in Japan, wat uiteindelijk de regionale uitwisseling zal bevorderen en een nieuw, efficiënt vervoermiddel zal bieden”, benadrukte hij. “Samen met onze partners zetten wij ons in om deze toekomst te realiseren, met inachtneming van de hoogste veiligheidsnormen die door de ANA Group zijn ontwikkeld.”

De twee bedrijven streven ernaar de ontwikkeling te versnellen van het ecosysteem dat nodig is voor de succesvolle invoering van luchttaxidiensten in heel Japan. Daarbij wordt onder meer gewezen op de uitbouw van een netwerk van vertiports, opleidingsprogramma’s voor piloten en ondersteuning bij het vliegtuigonderhoud. “Dit gebeurt door een verdere samenwerking met nationale en lokale overheden, evenals met bedrijven uit de private sector, zoals Toyota Motor Corporation”, voeren de initiatiefnemers aan.

Een woordvoerder van All Nippon Airways verklaarde dat de toestellen, die een piloot en maximaal vier passagiers kunnen vervoeren met snelheden tot 320 kilometer per uur, mogelijk al in 2027 operationeel zouden kunnen zijn. De eerste routes richten zich op verbindingen tussen de luchthavens Narita en Haneda en het centrum van Tokio. Die rit duurt nu per auto of trein doorgaans een uur of langer. De luchttaxi zou volgens de initiatiefnemers deze afstand in ongeveer vijftien minuten kunnen afleggen. Nadien zouden de diensten wordt uitgebreid naar de omliggende prefecturen Kansai en Chubu, waar de grote steden Osaka en Nagoya zijn gelegen.

Over ticketprijzen werd nog geen informatie verstrekt, maar All Nippon Airways gaf wel aan het vervoer zo betaalbaar mogelijk te willen maken voor het grote publiek. De toestellen van Joby Aviation stijgen verticaal op zoals een helikopter, maar vliegen horizontaal verder als een vliegtuig. Daarbij produceren ze nauwelijks geluid en stoten ze geen emissies uit.

Niet alle sectorgenoten van Joby hebben echter succes. In december vroeg de Duitse startup Volocopter faillissement aan, kort nadat sectorgenoot Lilium op het nippertje van een ondergang werd gered. Volocopter had dit jaar de markt willen betreden met het tweezitsmodel Volocity, maar moest op het laatste moment testvluchten tijdens de Olympische Spelen in Parijs afzeggen vanwege een vertraging in de certificering van de motor.

Meer over dit onderwerp:

• Joby Aviation neemt Blade Air Mobility over
• Joby Aviation kan op sterke financiële reserves terugvallen

De wereldwijde markt van fusies en overnames heeft tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar voor 2,6 biljoen dollar aan transacties opgetekend. Dat is het hoogste niveau dat sinds de piek van de covid-pandemie in 2021 werd opgetekend. Dat blijkt uit een rapport van het bureau Dealogic. De cijfers weerspiegelen volgens de analisten hoe bedrijven, ondanks invoerheffingen en geopolitieke onzekerheid vanuit de Verenigde Staten, door een groeihonger en de opmars van kunstmatige intelligentie worden gedreven.

Hoewel het aantal transacties tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar 16 procent lager ligt dan tijdens dezelfde periode vorig jaar, nam de totale waarde van de deals met 28 procent toe. Vooral megadeals in de Verenigde Staten – met een waarde van meer dan 10 miljard dollar – stuwen de markt omhoog. Daaronder vallen onder meer de voorgenomen overname van het spoorwegbedrijf Norfolk Southern door sectorgenoot Union Pacific voor 85 miljard dollar en een financieringsronde van 40 miljard dollar voor OpenAI onder leiding van de Japanse Softbank Group.

Voor zakenbankiers is de opleving van de overname-activiteit een opluchting. Zij begonnen het jaar immers nog met de verwachting dat de regering van de Amerikaanse president Donald Trump zou leiden tot een golf van consolidaties. In eerste instantie zorgde de aankondiging van de Amerikaanse invoerheffingen echter voor terughoudendheid, tot het vertrouwen in de bestuurskamers terugkeerde en het beleid op mededinging werd bijgesteld.

“De drijfveer achter veel transacties is momenteel overduidelijk een streven naar groei”, benadrukt Andre Veissid, analist bij EY Financial Services. “Deze motivatie wordt bovendien sterker. “Of het nu gaat om artificiële intelligentie of veranderingen in regelgeving, bedrijven willen niet achterblijven en dat zorgt voor actie.”

Vergeleken met augustus 2021, toen investeerders zich na de lockdowns massaal stortten op overnames met een totaalwaarde van 3,57 biljoen dollar, ligt het huidige totaal bijna 1 biljoen dollar lager. Dat betekent een daling met 27 procent. Toch verwachten dealmakers bij JP Morgan Chase dat de grootste deals nog moeten komen. Bedrijven zouden zich tijdens de tweede helft van het jaar juist aan grotere transacties wagen, nadat ze met de economische grilligheid hebben leren omgaan.

“Mensen zijn gewend geraakt aan de voortdurende onzekerheid – of misschien is de onvoorspelbaarheid na de Amerikaanse verkiezingen juist voorspelbaarder geworden”, werpt Simon Nicholls, analist bij het bureau Slaughter and May, op. Volgens Nigel Wellings, partner bij Clifford Chance, laten bestuurskamers zich niet langer afschrikken door invoerheffingen. Bedrijven zien volgens hem kansen in een economisch stabieler klimaat en in positieve signalen van toezichthouders.

Technologie

Terwijl de gezondheidszorg in de jaren na de covid-pandemie de overnamemarkt aanvoerde, werd volgens Dealogic vooral de elektronicasector in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk de jongste twee jaar koploper in overnamebiedingen. Kunstmatige intelligentie lijkt de volgende grote motor te worden. Zo neemt Samsung voor een bedrag van 1,7 miljard dollar de Duitse FlaktGroup, een specialist in koelsystemen voor datacenters, over. Artificiële intelligentie doet het energieverbruik van de datacenter snel stijgen.

Het Amerikaanse Palo Alto Networks nam op zijn beurt het cybersecurity-bedrijf CyberArk over voor een bedrag van 25 miljard dollar. Die transactie is tot nu toe de grootste overname uit de regio Europa, het Midden-Oosten en Afrika. “Bedreigingen die aan artificiële intelligentie zijn gelinkt, zetten bedrijven wereldwijd aan tot versterking van hun digitale verdediging”, merken de analisten op;

Ook investeringsfondsen manifesteren zich, na een periode van relatieve rust, weer nadrukkelijk op de markt. Zo kondigde Sycamore Partners een deal van 10 miljard dollar aan om Walgreens Boots Alliance van de beurs te halen. Ondertussen strijden investeerders Kohlberg Kravis Roberts (KKR) en Advent met biedingen van elk 4,8 miljard pond om het Britse bedrijf Spectris, producent van wetenschappelijke meetinstrumenten, binnen te halen.

De Verenigde Staten blijven verreweg de grootste overnamemarkt van de wereld. Meer dan de helft van de wereldwijde activiteit is op de Amerikaanse markt gesitueerd. In Asia-Pacific heeft de waarde van deals tegenover de eerste zeven maanden van vorig jaar een verdubbeling gekend. Daarmee groeit die regio sneller dan Europa, het Midden-Oosten en Afrika samen.

De Amerikaanse president Donald Trump klaagt dat Japan en Europa weinig Amerikaanse auto’s kopen. Dat fenomeen heeft echter weinig met handelsbelemmeringen te maken. Vele Japanse en Europese consumenten zeggen immers dat de Amerikaanse wagens te groot zijn en te veel brandstof verbruiken. Dat hebben een aantal waarnemers tegenover het persbureau Reuters gezegd. Het probleem zorgt ervoor dat Chevrolet en Cadillac in Europa en Japan nauwelijks worden verkocht. De Europese en Japanse wegen worden immers gedomineerd door modellen zoals de Toyota Corolla, Honda Civic, Volkswagen Golf en Renault Clio.

Donald Trump merkt op dat Europa en Japan duidelijk onwil tonen om Amerikaanse auto’s tot hun markten toe te laten, terwijl ze zelf miljoenen voertuigen exporteren naar de Verenigde Staten. In recente handelsakkoorden is afgesproken dat beide markten veiligheidskeuringen voor Amerikaanse auto’s versoepelen of afschaffen. Europa verlaagt bovendien de invoerrechten op Amerikaanse voertuigen. Maar het zal volgens de analisten meer vergen dan nieuwe regels en lagere tarieven om Japanse en Europese consumenten – die vaak door smalle straten en krappe parkeerplekken moeten navigeren – te overtuigen om voor een Amerikaans model te kiezen.

“Amerikaanse auto’s zijn ontworpen voor brede snelwegen”, verduidelijkt Yumihito Yasue, eigenaar van Johnan Jeep Petit in Tokio, een invoerder van klassieke Amerikaanse wagens. “Het is een hele uitdaging om met dergelijke wagens door Japanse straten te rijden.”

In Japan werden vorig jaar 3,7 miljoen nieuwe auto’s verkocht. Miniwagens, die door de Amerikaanse fabrikanten niet op de markt worden gebracht, vertegenwoordigden één derde van de verkoop. Buitenlandse wagens hadden in de Japanse autoverkoop vorig jaar slechts een aandeel van 6 procent. De verkoop van Chevrolet in Japan bleef beperkt tot 570 exemplaren. Cadillac (450) en Dodge (120) bleken nog minder populair. Ford trok zich bijna tien jaar geleden terug uit Japan. Tesla – dat slankere modellen op de markt brengt dan veel traditionele Amerikaanse merken – wint in Japan aan populariteit.”

Europa

In Europa is er voor de kleinere Amerikaanse modellen een grotere interesse dan in Japan. Maar de jongste twintig jaar zijn Ford en General Motors (GM) overgestapt op grotere pickups en suv-modellen, die veel minder geschikt zijn voor het Europese straatbeeld. Ford was in Europa ooit een grote autoverkoper, maar daarvan is niet veel meer overgebleven. Ford verkocht in 2005 in Europa nog 1,26 miljoen exemplaren. Vorig jaar was er echter nog amper sprake van 426.000 eenheden. Het Europees marktaandeel van Ford zakte daarbij van 8,3 procent naar 3,3 procent.

General Motors verliet Europa in 2017 na de verkoop van dochtermerk Opel en het terugtrekken van Chevrolet, maar keerde vorig jaar terug met de elektrische Cadillac Lyriq. Daarvan werden echter slechts 1.514 exemplaren verkocht. Volgens General Motors groeit echter de elektrische line-up van Cadillac in Europa en worden de auto’s positief ontvangen. Ford zegt passiemodellen zoals de Bronco en Mustang te exporteren, naast lokaal geproduceerde modellen voor de Europese markt.

Clive Sutton, een Londense autohandelaar in Amerikaanse luxewagens, erkent dat sommige klanten door de grotere Amerikaanse modellen worden aangetrokken. “Daarmee streven ze echter vooral naar exclusiviteit en status”, zegt Sutton. “Het is echter niet gemakkelijk om voor een dergelijk voertuig in het centrum van Londen een parkeerplaats te vinden.”

Trump heeft ook Zuid-Korea onder druk gezet om de markt verder open te stellen voor Amerikaanse auto’s. In de nieuwe handelsovereenkomst tussen beide landen is voor Amerikaanse wagens een belastingvrije toegang afgesproken. Buitenlandse wagens hebben op de Zuid-Koreaanse markt echter slechts een aandeel van minder dan 20 procent. In dat pakket hebben de Amerikaanse merken een aandeel van amper 16 procent. De rest wordt door Duitse fabrikanten gedomineerd.

Ook in Japan zijn in het segment van de luxewagens Duitse merken sterk vertegenwoordigd. Mercedes-Benz verkocht in Zuid-Korea vorig jaar ruim 53.000 auto’s, gevolgd door BMW met meer dan 35.000. Japanse producenten zeggen dat Europese merken succesvol zijn doordat zij zich écht inzetten voor de markt.

Jeep is al ruim tien jaar het populairste Amerikaanse merk in Japan. Vorig jaar verkocht de Amerikaanse autobouwer in Japan bijna 10.000 voertuigen. Jeep levert in Japan echter wagens met een rechts stuur. Dat is handig, aangezien in het Japanse verkeer links wordt gereden.

Meer over dit onderwerp:

• Zoox mag proefritten met zelfrijdende wagens starten
• General Motors en Hyundai zetten nieuwe samenwerking op
• Toyota kondigt bouw van nieuwe fabriek in Japan aan
• Lyft registreerde vorig kwartaal bijna 235 miljoen ritten
• Uber praat met banken over uitbreiding robotaxi-project
• General Motors ondertekent mineralen-contract met Noveon Magnetics
• Loyaliteit-programma moet groei Uber ondersteunen
• Operationele winst Japanse autobouwer Honda met 50 procent gedaald
• Rivian en Lucid waarschuwen voor impact beleidsverschuiving
• Toyota stelt winstverwachtingen naar beneden bij

Zwitserse kaasproducenten houden hun hart vast nu de Verenigde Staten een invoertarief van 39 procent aankondigen op Zwitserse kazen. De onverwachte beslissing van de Amerikaanse president Donald Trump dreigt een flinke klap uit te delen aan de export van populaire kazen zoals Gruyère en Emmentaler.

De maatregel komt voor Zwitserland als een donderslag bij heldere hemel, zeker omdat de regering dacht een akkoord te hebben bereikt over een veel lager tarief. Zwitserse bedrijven hadden zelfs al toegezegd te investeren in de Amerikaanse markt.

De Verenigde Staten zijn een belangrijke afzetmarkt voor Zwitserse kaas. Volgens Zwitserse douanegegevens was 11 procent van de kaasexport van het land voor de Amerikaanse markt bestemd. Bij Gruyère, het vlaggenschip van de Zwitserse kaasindustrie, loopt dat aandeel op tot ongeveer 33 procent.

Producenten van Zwitserse kaas zeggen de impact van de aangekondigde heffingen onmiddellijk te hebben gevoeld. Vele producenten zouden door bezorgde Amerikaanse klanten zijn benaderd om nog bestellingen te plaatsen voordat de invoerheffingen van kracht werden. “De heffing is enorm”, getuigen de Zwitserse kaasproducenten. “Gruyère is al een nicheproduct met een hoge prijs. Amerikaanse consumenten die zich de aankoop van de kaas nog kunnen veroorloven, zullen voor het product nu nog meer moeten betalen.”

Vertegenwoordigers van de Zwitserse kaasindustrie stellen dat de hoge kwaliteit en de gecontroleerde productie van Zwitserse kazen zoals Gruyère en Emmentaler hun prijs rechtvaardigen en werpen op dat de invoerrechten decennia van merkopbouw en internationaal vertrouwen in gevaar brengen. Gruyère is beschermd onder de Zwitserse en Europese wetgeving als een product met een gecontroleerde herkomstbenaming, wat betekent dat de kaas aan strikte productievoorschriften moet voldoen en afkomstig moet zijn uit een aangewezen regio.

Hoewel de sector onderzoekt of het marktaandeel in andere landen kan worden vergroot om het dreigende verlies in de Verenigde Staten enigszins te compenseren, lijkt een oplossing niet gemakkelijk te zullen worden gevonden. “Een markt zoals de Verenigde Staten kan niet van de ene op de andere dag worden vervangen”, merken de producenten op. De producenten hebben inmiddels al wel een aantal maatregelen genomen. De productie van Gruyère is al met 3 procent teruggeschroefd, de marketingbudgetten worden verhoogd en de verkopers bereiden zich voor op Amerikaanse prijsstijgingen.

Volgens de sectororganisatie Interprofession du Gruyère zou de jaarlijkse export naar de Verenigde Staten – die op dit ogenblik ongeveer 4.000 ton bedraagt – mogelijk met een kwart kunnen dalen. “Dat zou een omzetverlies van 15 miljoen Zwitserse frank (ongeveer 18,6 miljoen dollar) kunnen betekenen”, betoogt Olivier Isler, directeur van de sectororganisatie. “Dit is een harde klap. We dachten dat Zwitserland tot de minst belaste landen zou behoren, maar uiteindelijk zijn we terechtgekomen in de categorie met de hoogste tarieven.”

Meer over dit onderwerp:

• Geen Europees handelsmerk voor Emmentaler

Wereldwijd veroorzaakten natuurrampen tijdens de eerste helft van dit jaar ongeveer 135 miljard dollar aan economische verliezen. Dat blijkt uit een rapport van herverzekeraar Swiss Re. Opgemerkt wordt dat de verliezen door natuurrampen blijven oplopen. Vorig jaar werd tijdens de eerste zes maanden een schadebedrag van 123 miljard dollar genoemd. Zware bosbranden in de Amerikaanse staat Californië waren volgens Swiss Re voor een belangrijk deel van die groei verantwoordelijk.

Swiss Re merkte nog op dat ongeveer 80 miljard dollar aan schade verzekerd was. Dat was bijna het dubbele van het tienjarig gemiddelde. De natuurbranden in Los Angeles in januari zijn met afstand het grootste verzekerde schadegeval dat ooit door een bosbrand is veroorzaakt. Daarbij wordt van een geschatte schade van 40 miljard dollar gewag gemaakt. De uitzonderlijke schade-omvang van de branden in Los Angeles was volgens Swiss Re het gevolg van aanhoudende wind, een gebrek aan regenval en een extreem hoge concentratie van dure vrijstaande woningen in de getroffen gebieden.

Swiss Re wijst erop dat schade door natuurbranden de voorbije tien jaar sterk is gestegen, onder meer door stijgende temperaturen, frequentere droogteperiodes en veranderende neerslagpatronen. Daarnaast zorgen verstedelijking en de toename van waardevolle bebouwing in risicogebieden voor grotere verliezen.

“De meeste brandgerelateerde schade komt uit de Verenigde Staten”, merkt de herverzekeraar op. “Vooral Californië blijkt bijzonder kwetsbaar. In die Amerikaanse staat wordt immers veel gebouwd in gevaarlijke gebieden.” Voor 2015 vertegenwoordigden verzekerde verliezen door natuurbranden amper ongeveer 1 procent van de totale schade die door natuurrampen werd veroorzaakt. Dat aandeel is inmiddels echter opgelopen tot 7 procent.

In de eerste zes maanden van dit jaar veroorzaakten zware onweersbuien wereldwijd 31 miljard dollar aan verzekerde schade.

Traditioneel is de tweede helft van het jaar voor verzekeraars duurder. Dat heeft te maken met het Noord-Atlantische orkaanseizoen. Als de huidige trend zich voortzet, kunnen de wereldwijde verzekerde verliezen door natuurrampen dit jaar boven de grens van 150 miljard dollar uitkomen.

“De meest effectieve manier om gemeenschappen weerbaarder te maken, is door sterker in te zetten op preventie en aanpassing,” zegt Jerome Haegeli, hoofdeconoom van Swiss Re. “Maatregelen zoals dijken, dammen en stormvloedkeringen zijn tot tien keer kostenefficiënter dan herstel achteraf.”

Een van de andere grote natuurrampen in de eerste helft van dit jaar was de aardbeving in maart in Myanmar, die ook in Thailand, India en China voelbaar was. Alleen al in Thailand bedroegen de verzekerde verliezen 1,5 miljard dollar. Naast natuurrampen veroorzaakten door mensen veroorzaakte rampen – zoals industriële ongevallen – nog eens 8 miljard dollar aan schade, waarvan 7 miljard dollar verzekerd was.

De groei van het Duitse defensiebedrijf Rheinmetall is tijdens het tweede kwartaal afgezwakt, mede door vertragingen in nieuwe orders als gevolg van de regeringswissel in Berlijn. Toch zegt Rheinmetall, de grootste wapenproducent van Duitsland, op koers te liggen om zijn verwachtingen voor het volledige jaar te halen. Daarbij wordt verwezen naar het initiatief van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, die honderden miljarden euro’s heeft vrijgemaakt voor een grondige modernisering van de Bundeswehr.

Sinds de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 kende Rheinmetall, producent van onder meer pantservoertuigen, een sterke groei. Het bedrijf boekte tijdens het tweede kwartaal van dit jaar een omzet van 2,4 miljard euro. Dat betekende een stijging met 9 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. De winst steeg met 2 procent tot 276 miljoen euro. Daarmee valt het kwartaalresultaat aanzienlijk lager uit dan tijdens het eerste kwartaal van dit jaar, toen de omzet nog met 46 procent was aangegroeid en de winst met 49 procent was gestegen.

De marges kwamen onder druk door tegenvallers in de civiele divisie van het bedrijf en door kosten voor de nieuwe productielocatie in Weeze. Daar worden onderdelen geproduceerd voor de F-35 gevechtsvliegtuigen. Rheinmetall wil zich steeds meer toeleggen op de militaire activiteiten en onderzoekt daarom strategische opties voor zijn noodlijdende civiele divisie Power Systems. Naar verwachting wordt daarover nog voor het einde van het jaar een beslissing genomen. Er zijn gesprekken gaande met meerdere geïnteresseerden.

De orderportefeuille van Rheinmetall had eind juni een waarde van 63,2 miljard euro. Dat betekende een lichte stijging tegenover drie maanden voordien, toen er sprake was van een waarde van 62,6 miljard euro. “Het bedrijf heeft een vol orderboek en zal ook in de toekomst verder blijven groeien”, benadrukte Armin Papperger, topman van Rheinmetall.

Voor het volledige jaar mikt het concern op een omzetgroei van 25 procent tot 30 procent. Vorig jaar werd een omzet van 9,8 miljard euro gerealiseerd. De groeidoelstellingen houden nog geen rekening met de verbetering in het marktpotentieel als gevolg van recente geopolitieke ontwikkelingen, met name in Europa. Verschillende landen hebben toegezegd minstens 3,5 procent van hun bruto binnenlandse product aan defensie te besteden, mede uit vrees voor een mogelijke beslissing van de Verenigde Staten om hun aandeel in de Europese veiligheid af te bouwen.

Duitsland speelt daarbij een steeds grotere rol in de bedrijfsstrategie van Rheinmetall. Met inbegrip van de steun aan Oekraïne zal het Duitse defensiebudget tegen 2029 naar verwachting 162 miljard euro bedragen. Dat betekent een stijging van 70 procent ten opzichte van dit jaar. Volgens het bedrijf zullen de prognoses waarschijnlijk worden bijgesteld naarmate de behoeften van de Europese strijdkrachten gedurende het jaar duidelijker worden.

Rheinmetall is uitgegroeid tot een sleutelspeler in de inspanningen die in het kader van de Europese herbewapening worden ontwikkeld. Het bedrijf heeft zijn productiecapaciteit fors opgeschaald om aan de stijgende vraag te voldoen. Topman Papperger kondigde aan dat de nieuwe munitiefabriek in Unterlüß (Nedersaksen), die in hoog tempo werd gebouwd om te voorzien in de behoefte aan artilleriegranaten, binnenkort in gebruik wordt genomen.

Bij de Franse satellietgroep Eutelsat zullen de marges ook volgend jaar verder dalen, ondanks een sterke omzetstijging bij de breedbanddienst OneWeb, het antwoord van Europa op Starlink van Elon Musk. Dat heeft Eutelsat gezegd bij de presentatie van de cijfers over het voorbije boekjaar, dat eind juni werd afgesloten. Het knelpunt moet worden gezocht bij de dalende activiteiten van de videoservice van Eutelsat, in afwachting van de verdere groei bij dochterbedrijf OneWeb.

Eutelsat boekte het voorbije jaar een verlies van 1,1 miljard euro, tegenover een negatief resultaat van 310 miljoen euro het jaar voordien. De toename is grotendeels het gevolg van een eerder aangekondigde afschrijving van 535 miljoen euro op een onderneming die in 2014 werd overgenomen. De omzet steeg met 1,6 procent tot 1,24 miljard euro.

Jean-François Fallacher, topman van Eutelsat, verklaarde dat het bedrijf in het lopende boekjaar opnieuw lagere marges verwacht. Hij voorspelde echter dat OneWeb binnen twee jaar – dankzij een snelgroeiend klantenbestand – hogere rendementen zal opleveren. Fallacher noemde OneWeb de sterke groeimotor van het bedrijf. Er is volgens hem een enorme vraag naar de diensten van OneWeb, dat het voorbije boekjaar een omzetstijging met 84 procent liet optekenen. OneWeb vertegenwoordigt inmiddels 15 procent van de totale omzet van het bedrijf.

Net zoals Starlink levert OneWeb communicatie-verbindingen aan bedrijven en overheden vanuit de strategisch steeds belangrijker wordende lage baan rond de aarde. Sinds de overname van OneWeb in 2023 ervaart Eutelsat moeite om waarde te halen uit de dienst, die technologisch achterloopt op het snelgroeiende Starlink. Toch zorgt de bezorgdheid over de dominantie van Starlink – in combinatie met het groeiende besef, ingegeven door de inval van Rusland in Oekraïne, dat satellietbreedband cruciaal is voor robuuste communicatie – voor een toenemende vraag vanuit overheden en het bedrijfsleven.

Videoservice

Fallacher verwacht dat de omzet van OneWeb dit jaar met nog eens 50 procent zal toenemen, ondanks de komst van het Project Kuiper van Amazon, dat naar verwachting eind dit jaar met een beperkte dienstverlening begint. Volgens hem wordt de vraag gestuwd door de weerstand tegen de dominantie van Starlink en de groeiende wens om minder afhankelijk te zijn van de Verenigde Staten. Fallacher benadrukte wel dat het bedrijf geen race tegen Kuiper wil opzetten.

Anderzijds loopt bij Eutelsat de omzet uit de veel grotere videoservice, vanuit geostationaire baan, terug. Deze divisie genereerde vorig jaar nog 50 procent van de totale inkomsten van het bedrijf. Eutelsat verwacht dat OneWeb deze activiteiten binnen twee jaar zal overstijgen. Voor het boekjaar 2029 voorziet Eutelsat een totale omzet tussen 1,5 miljard euro en 1,7 miljard euro.

De overname van OneWeb en de dalende inkomsten uit de traditionele activiteiten hebben de financiële positie van Eutelsat onder druk gezet. Het bedrijf moet bovendien nieuw kapitaal aantrekken om te voldoen aan de verplichtingen binnen het consortium Iris2, dat werkt aan een veilige Europese constellatie in een lage baan om de aarde.

Vorige maand maakte de Franse regering echter bekend haar belang in Eutelsat ruimschoots te verdubbelen. Dat gebeurde met een kapitaalverhoging van 1,35 miljard euro voor het bedrijf. Het Franse leger ondertekende bovendien een tienjarig contract voor de diensten voor satellietcommunicatie van OneWeb. Volgens Fallacher biedt de kapitaalinjectie van de Franse overheid ruimschoots voldoende middelen om de toekomstige investeringen van het bedrijf te financieren.

Sterke dalingen in de bestedingen van toeristen aan luxeproducten in Japan en Europa drukken op de omzet van de sector. Dit komt bovenop de uitdagingen van een branche die worstelt met het einde van een jarenlange groeiperiode en de gevolgen van Amerikaanse invoerheffingen. Dat hebben verscheidene experts tegenover de Britse zakenkrant Financial Times gezegd.

Tijdens het tweede kwartaal van dit jaar werden de verkopen van luxemerken zoals LVMH Group, Prada en Moncler geraakt door lagere uitgaven van Amerikaanse toeristen in Europa en Chinese toeristen in Japan. Vorig jaar werd de afzwakkende luxeverkoop nog gesteund door een opleving tijdens de lente in Japan, toen Chinese consumenten massaal naar dat land trokken om handtassen en schoenen van designer-merken in te slaan, profiterend van de zwakte van de Japanse yen, die toen op het laagste niveau in meer dan dertig jaar stond.

Ook Amerikaanse toeristen lieten toen in de Europese boetieks, geholpen door een sterke dollar die hun koopkracht in het buitenland vergrootte, een hoog bestedingsniveau optekenen. Die ondersteuning is dit jaar verdwenen nu de yen herstelt en de dollar in waarde daalt, waardoor een buffer voor de sector is weggevallen. Tegelijkertijd blijft de vraag in de Verenigde Staten en China – de twee motoren achter de groei van de luxesector – achter.

Cécile Cabanis, financieel directeur van de LVMH Group, noemde veranderingen in het bestedingspatroon van de toeristen als belangrijkste reden dat de omzet van de divisie mode en lederwaren van het concern tijdens het tweede kwartaal van dit jaar met 9 procent daalde tegenover dezelfde periode vorig jaar. “De uitgaven van Amerikaanse toeristen kenden een sterke terugval”, gaf Cabanis aan. “Hogere bestedingen van lokale klanten in Azië wogen niet op tegen de daling die in Japan werd genoteerd.”

Tijdens het tweede kwartaal van vorig jaar stegen de verkopen van de LVMH Group in Japan nog met 57 procent. Ook Kering liet toen een groei met 27 procent optekenen.

Het Italiaanse outdoormerk Moncler boekte tijdens het tweede kwartaal van dit jaar een omzetdaling met 2 procent. Ook daar werd gewezen op de lagere bestedingen door Amerikaanse toeristen in Europa en door Chinese reizigers in Japan. Bij Prada werd over de eerste jaarhelft een omzetdaling van 2 procent geregistreerd. Daar werd eveneens naar dezelfde oorzaken gewezen.

Zorgen over inflatie

De Amerikaanse dollar verloor in de eerste helft van dit jaar meer dan 10 procent aan waarde ten opzichte van de euro, doordat zorgen over inflatie – in verband gebracht met de invoerheffingen van de Amerikaanse president Donald Trump – een verkoopgolf van Amerikaanse activa veroorzaakten. Dit verminderde de prikkel voor Amerikaanse reizigers om aanzienlijke budgetten te voorzien voor uitgaven in Europese luxeboetieks. 

De toeristische bestedingen nemen af, terwijl de vooruitzichten voor lokale uitgaven in de twee belangrijkste luxemarkten onzeker blijven. Het consumentenvertrouwen in China, dat sinds de uitbraak van de covid-pandemie door dalende vermogenswaarden onder druk staat, heeft een historisch dieptepunt bereikt. In de Verenigde Staten, de grootste luxemarkt ter wereld, blijft de vraag kwetsbaar, want de invoerheffingen van Trump dreigen tot een nieuwe golf van prijsstijgingen voor geïmporteerde goederen te leiden.

Luca Solca, analist bij het bureau Bernstein, voorspelt dat de wereldwijde omzet van de luxesector dit jaar een daling met 2 procent zal laten optekenen. Eerder was nog van een groei met 5 procent gewag gemaakt. Solca werpt daarbij op dat de kans op een wereldwijde recessie is toegenomen.

“De terugval in toeristische aankopen hangt samen met bredere vraagstukken voor de luxesector, die jarenlang kon profiteren van een sterke vraag en forse prijsverhogingen doorvoerde”, betoogt Solca. “Luxekopers zoeken nog steeds naar waarde. Het is een indirecte aanwijzing dat te veel luxemerken te vaak de prijzen hebben verhoogd. Zij zullen inspanningen moeten doen om voor de consumenten, vooral uit de middenklasse, opnieuw aantrekkelijk te worden.”

De prijs die de consument betaalt om met de auto te rijden, ligt veel te laag. Dat is de boodschap van een rapport van Michael Manville, professor stedelijke planning aan de University of California Los Angeles (Ucla). Een betalend gebruik biedt volgens Manville diverse voordelen.

“De prijszetting bepaalt op welke manier een product of dienst wordt gebruikt”, werpt professor Manville op. “Autorijden is te goedkoop en huisvesting is te duur. Autorijden is niet goedkoop in de letterlijke zin – auto’s zijn niet goedkoop en benzine is niet gratis – maar kost minder dan het zou moeten. De maatschappelijke kosten van autorijden – zoals files, de vervuiling en de slijtage van de infrastructuur, worden immers niet volledig aan de gebruiker doorgerekend. De woningprijzen daarentegen worden opgedreven door een restrictief ruimtelijk beleid dat het aanbod beperkt.”

Michael Manville bouwt daarbij verder op het baanbrekende werk van zijn mentor Donald Shoup, voormalig hoogleraar stedelijke planning aan de University of California en een pionier in de hervorming van het parkeerbeleid. Shoup werd bekend met de stelling dat gratis of te goedkoop parkeren de stedelijke ontwikkeling verstoort. Manville heeft deze redenering breder toegepast. “Niet alleen het parkeren is verkeerd geprijsd, want dat geldt ook voor de volledige verkeersinfrastructuur”, merkt hij op.

De problematiek werd al gedeeltelijk aangepakt door de introductie van een congestion pricing, waarbij de automobilisten tijdens de piekuren een tol betalen voor het gebruik van bepaalde wegen. Dit concept is een controversieel idee dat de voorbije jaren aan terrein heeft gewonnen, met als belangrijkste doel de verkeersdoorstroming te verbeteren en de vervuiling terug te dringen. Deze aanpak kan ook inkomsten opleveren voor het openbaar vervoer en de infrastructuur.

Het idee is dat voor het gebruik van wegen tijdens drukke periodes een prijs moet worden betaald. “Dat geldt voor elk andere nutsvoorziening – onder meer elektriciteit of water – die in handen is van de overheid”, zegt Manville. “Maar bij de wegeninfrastructuur wordt dat principe niet toegepast. Het wegennet is het enige systeem waarvoor geen prijzen worden aangerekend. Het is geen toeval dat dit ook het enige systeem is dat twee keer per dag volledig vastloopt.”

Volgens Manville zou het basisprincipe dat in de economie algemeen wordt toegepast – het prijzen van goederen en diensten op basis van de aanwezige vraag – ook voor het gebruik van het wegennet zou moeten gelden. “Steden zoals Singapore bewijzen dat dit principe kan werken”, benadrukt hij. “Daar zorgt een dynamische tolheffing ervoor dat het verkeer blijft doorrijden met snelheden tussen 70 kilometer en 90 kilometer per uur. Door een adoptie van ditzelfde principe zou ook een stad zoals Los Angeles vergelijkbare voordelen kunnen behalen. We hebben de disfunctie van ons vervoerssysteem genormaliseerd.”

Uiterlijk volgend jaar zal hernieuwbare energie steenkool wereldwijd verdringen als belangrijkste bron van elektriciteit. Dat blijkt uit nieuwe prognoses van het International Energy Agency (IEA). Volgens het rapport zou die omslag zelfs mogelijk al dit jaar kunnen plaatsvinden.

De opmars van hernieuwbaar wordt vooral gedreven door de razendsnelle groei van windenergie en zonnekracht. Samen produceerden die bronnen vorig jaar meer dan 4.000 terawattuur (TWh). Volgend jaar zou die productie de grens van 6.000 terawattuur overschrijden.

Windenergie en zonnekracht liggen wereldwijd steeds vaker onder vuur van rechtse populistische politici, zoals de Amerikaanse president Donald Trump en de Britse partij Reform van Nigel Farage. Toch zullen beide bronnen meer dan 90 procent van de groei in de wereldwijde elektriciteitsvraag tot 2026 opvangen. Een bescheiden toename van de productie van waterkracht versterkt die trend.

Ook kernenergie en gas zullen volgend jaar recordniveaus bereiken. Tegelijkertijd daalt de productie uit steenkool, vooral door een terugval in China en de Europese Unie. Hierdoor neemt ook de uitstoot van elektriciteitssector af.

Het internationaal energiebureau wijst erop dat de verschuiving naar hernieuwbaar uiterlijk in 2026 zal plaatsvinden. Op dat ogenblik zullen hernieuwbare bronnen naar verwachting 36 procent van de wereldwijde elektriciteitsvoorziening leveren. Het aandeel van steenkool zakt dan naar 32 procent. Dat is het laagste niveau in een eeuw tijd.

In 2005 hadden windenergie en zonnekracht in de wereldwijde elektriciteitsproductie een gezamenlijk aandeel van 1 procent. In 2015 was dat aandeel gestegen tot 4 procent. Vorig jaar werd een niveau van 15 procent bereikt. Dit jaar zou het aandeel uitkomen op 17 procent, om volgend jaar verder op te lopen naar bijna 20 procent. 

De wereldwijde afname van elektriciteit uit steenkool is vooral te danken aan dalingen in China en de Europese Unie, die slechts gedeeltelijk worden gecompenseerd door stijgingen in de Verenigde Staten, India en andere Aziatische landen. Volgens het internationale energiebureau kan dit fenomeen worden verklaard door een aanhoudende groei van hernieuwbare energie en een toenemende overschakeling van steenkool naar gas in meerdere regio’s. De productie van gasgestookte centrales zou volgens de ramingen dit jaar en volgend jaar met 1,3 procent toenemen.

De nieuwe recordproductie van kernenergie volgend jaar zal volgens het rapport worden gedragen door de heropstart van een aantal centrales in Japan, een robuuste productie in Frankrijk en de Verenigde Staten en de activering van nieuwe reactoren in China, India en Zuid-Korea.

“De omslag naar windenergie en zonnekracht voltrekt zich ondanks het vooruitzicht dat de wereldwijde elektriciteitsvraag de volgende twee jaar aanzienlijk sneller zal groeien – met respectievelijk 3,3 procent en 3,7 procent – dan het gemiddelde van 2,6 procent dat tussen 2015 en 2023 werd geregistreerd”, werpt het internationaal energiebureau op. “Die extra vraag komt vooral uit de industrie, huishoudelijke apparaten, de toenemende inzet van airconditioning, de elektrificatie van de verwarming en het transport en de uitbreiding van datacenters.”