De Tsjaadse president Idriss Deby heeft de oliebedrijven Chevron en Petronas het bevel gegeven het land te verlaten. De president zegt dat de twee concerns het vertikken om belastingen te betalen. De olievelden die onder het beheer van Chevron en Petronas vielen, zouden door de regering overgenomen worden.

Chevron en Petronas vormen een onderdeel van de olieproductie van Tsjaad, geleid door Exxon Mobil. Deby waarschuwde de twee oliebedrijven er tijdens een radiotoespraak dat ze amper 24 uur krijgen om met de evacuaties te beginnen. De activiteiten van beide bedrijven, goed voor zestig procent van de Tsjaadse productie, worden overgenomen door een nieuw staatsbedrijf.

Vermoed wordt dat Tsjaad voor de verdere ontwikkeling van de olieproductie een samenwerking zal zoeken met China, dat op zoek is naar Afrikaanse grondstoffen zoals metalen en petroleum. Eerder dit jaar brak Tsjaad zijn diplomatieke relaties met Taiwan en smeedde nauwere banden met China, dat ook al de grootste exporteur is van Angolese olie. China neemt ook in Soedan olie af.

Chevron en Petronas hebben samen met Exxon Mobil 4,2 miljard dollar geïnvesteerd in een bijna duizend kilometer lange pijplijn om de Tsjaadse olie te vervoeren naar de Kameroense havenstad Kribi. De investering kwam er na een goedkeuring van de Wereldbank en het feit dat Tsjaad een wet had goedgekeurd om het grootste gedeelte van de petroleuminkomsten te besteden aan gezondheid, opvoeding en infrastructuur.

Tsjaad kreeg van oktober 2003 tot december 2005 een bedrag van 307 miljoen dollar, ongeveer 12,5 procent van de totale petroleumexport. Maar de Wereldbank heeft eerder dit jaar een bedrag van 125 miljoen dollar petroleuminkomsten bevroren en bovendien nog eens de hulp aan het land met 124 miljoen dollar terug te schroeven omdat het land zijn beloftes rond de petroleuminkomsten niet was nagekomen.

Vorige maand kwamen de Wereldbank en de Tsjaadse regering tot een overeenkomst. Daarbij beloofde Tsjaad zeventig procent van zijn budget aan ontwikkelingsprogramma’s te besteden. In ruil daarvoor mag dertig procent van de inkomsten naar de staatskas vloeien.

De grote olieproducenten zijn door de Hondurese ervan beschuldigd om een internationale aanbesteding rond de aankoop van brandstoffen te saboteren. Honduras wil goedkopere brandstof inslaan, maar zegt dat de grote producenten onder elkaar hebben afgesproken om de Hondurese pogingen te dwarsbomen. 

President Manuel Zelaya van Honduras wil aan de hand van een openbare aanbesteding een samenwerking tot stand brengen met een goedkopere brandstofleverancier. Het Zuid-Amerikaanse land wordt op dit ogenblik bevoorraad door Shell, Texaco en Esso. Volgens president Zelaya spelen de drie olieconcerns onder één hoedje om de voorgenomen aanbesteding te boycotten.

Zelaya zou een brief hebben ontvangen van de olieconcerns. Daarin zouden de producenten gemeld hebben dat ze niet zouden meewerken aan de aanbesteding. De betrokken maatschappijen ontkennen de aantijgingen en zeggen dat de markt open staat voor iedereen die brandstoffen willen importeren in het land.

Aandeelhouders van British Petroleum (BP) hebben bekend gemaakt gerechterlijke stappen te willen ondernemen tegen de top van het bedrijf omwille van de roestproblemen in de oliepijpleiding in Prudhoe Bay (Alaska). Na een olielek moest die pijpleiding gedeeltelijke worden gesloten en de aandeelhouders zeggen dat de directie van het bedrijf daarvan al langer op de hoogte is. 

“De BP-aandeelhouders stellen dat ze benadeeld zijn door de nalatigheid van de directie van het olieconcern om de pijpleiding in Prodhoe Bay tijdig te herstellen,” meldt BBC News. Door die roestproblemen moest de pijpleiding gedeeltelijk gesloten worden. Daardoor is de productie van het concern met 400.000 vaten per dag gedaald. Ook de Amerikaanse overheid stelt een onderzoek in naar de verantwoordelijkheid van de BP-top in de problemen met de pijpleiding.

Prudhoe Bay is het grootste olieveld van de Verenigde Staten. Op 7 september is in het Huis van Afgevaardigden een hoorzitting voorzien van het Energy and Commerce Committee. De aandeelhouders hebben geen financiële details bekend gemaakt over hun schadeclaim, maar voeren aan dat de BP-top de activa van het concern hebben doen afnemen. Het bedrijf zelf zegt niet te willen reageren op lopende dossiers.

In de klacht staat wel te lezen dat de BP-top op de hoogte was van het probleem in Prudhoe Bay, maar geen afdoende maatregelen heeft genomen om voor een oplossing te zorgen. Het bedrijf zegt dat er gewerkt wordt aan een intensievere controle van de installaties. BP had eerst overwogen om de infrastructuur volledig af te sluiten, maar heeft inmiddels beslist om de westers helft van het olieveld draaiende te houden terwijl de herstellingen doorgevoerd worden.

In totaal zal ongeveer 24 kilometer leidingen vervangen worden. Het herstellen en vervangen van de beschadigde gedeelten zal een investering vergen van 170 miljoen dollar. “Maar het is niet duidelijk hoe die kosten zullen gedeeld worden tussen British Petroleum en ConocoPhillips en ExxonMobil, die eveens een gedeelte van de productie van Prudhoe Bay in bezit hebben.”

In de Verenigde Staten wordt met argusogen gevolgd hoe het verder evolueert met de gezondheidstoestand van de Cubaanse leider Fidel Castro. De Amerikaanse belangen zijn immers bijzonder groot, want Cuba lijkt de rangen van de grote olieproducerende mogendheden te kunnen vervoegen. Dan begint volgens velen het hele embargobeleid van de Verenigde Staten tegenover het communistische eiland te wankelen.

De Verenigde Staten hebben sinds 1961 een handelsembargo opgelegd tegenover Cuba, maar het is er nooit in geslaagd om de macht van Fidel Castro te kunnen verslappen. Het heeft de Verenigde Staten daarentegen ook weinig strategische of economische nadelen berokkend. “Maar dat zou kunnen veranderen,” waarschuwt het persbureau Associated Press. “Steeds meer analisten stellen dat de Verenigde Staten dat handelsembargo de volgende decennia duur zal betalen.”

De reden daarvoor is volgens analisten de oliemarkt. “In het North Cuba Basin zijn inmiddels aanzienlijke olievoorraden gevonden,” merken ze op. “Bedrijven uit China, India, Noorwegen, Spanje, Canada, Venezuela en Brazilië hebben al duidelijk interesse laten blijken. “Dat heeft ook in de Verenigde Staten de vraag doen oprijzen of het embargo eindelijk niet moet opgeheven worden, gezien de groeiende Amerikaanse nood aan energie, de wereldwijd groeiende vraag en de gestegen energieprijzen.”

Volgens Jonathan Benjamin-Alvarado, een expert op het gebied van energie en politiek aan de University of Omaha, zal de nood van de Verenigde Staten aan olie snel zorgen voor een fundamentele veranderingen in de relaties tussen Washington en Havana. “Ik ben altijd een voorstander geweest van het embargo, tot het ons zou beginnen te kosten,” vertelde hij. “Die tijd is nu bijna aangebroken.”

Ook andere experts stellen dat Cubaanse olie het embargo absurd en duur zou maken. “Gaan we andere landen die olie laten verwerven?” vroeg Kirby Jones, voorzitter van de U.S.-Cuba Trade Association. “Of zullen we onze strategische belangen laten voorgaan en erkennen dat er in de buurt van onze kusten een grote voorraad olie aanwezig is die ontgonnen zal worden?”

Cuba heeft ook de voorbije decennia naar olie gezocht, maar dat is niet altijd een succes geweest. Het Varadero Oil Field, ontdekt in 1971, levert ongeveer veertig procent van de totale Cubaanse productie. Het produceert ongeveer 75.000 vaten van slechte kwaliteit per dag. In juli 2004 ontdekten de Spaanse olieproducent Repsol-YPF en het Cubaanse staatsbedrijf Cuput in de Straat van Florida echter vijf velden van hoge kwaliteit. Het zou daarbij gaan om 9,3 miljard vaten ruwe olie en 7 miljard kubiele meter gas.

Cuba verdeelde het gebied van 120.000 vierkante meter in 59 exploratieblokken en nodige vervolgens buitenlandse oliebedrijven uit om samenwerkingsovereenkomsten te sluiten voor de exploitatie van het gebied. Een aantal bedrijven heeft inmiddels al een overeenkomst afgesloten met de Cubaanse overheid. Inmiddels hebben een aantal Amerikaanse politici ook al voorgesteld om olie uit het Cubaanse handelsembargo te halen.

Maar conservatieve collega’s stellen dat zoiets het embargo helemaal onderuit zou halen en het meteen ook onmogelijk zou maken om Cuba op andere gebieden – zoals mensenrechten – onder druk te zetten. Deze conservatieven zijn echter meteen ook de belangrijkste achterban van president George W. Bush. Zij krijgen ook steun van milieubeschermen, die vrezen dat de ontginning de beroemde Everglades en de kusten van Florida zouden kunnen bedreigen.

Sommige Amerikaanse politici willen zelfs voorstellen om visa te weigeren aan toplui van buitenlandse bedrijven die in Cubaanse wateren naar olie zoeken. Er wordt nu gekeken naar de novemberverkiezingen in november, die eventueel tot een duidelijker beeld zouden kunnen leiden. “Amerikaanse olieproducenten zouden het embargo graag versoepeld zien, maar durven daar voorlopig nog geen sterk standpunt over innemen,” wordt er opgemerkt.

Het duurt echter nog vijf jaar vooraleer de Cubaanse reserves daadwerkelijk kunnen worden geëxploiteerd. Bovendien moet er ook gezorgd worden voor infrastructuur die voor de verwerking kan zorgen, want zonder dergelijke installaties is ruwe olie volgens de experts niets waard. Er moeten immers havens, raffinaderijen en andere infrastructuur worden aangelegd. De Venezolaanse olieproducent PDVSA heeft echter al een overeenkomst gesloten om de oude Russische raffinaderij van Cienfuegos in Cuba te moderniseren.

“Elke dag uitstel betekent een daling van de Amerikaanse kansen om van deze mogelijkheden nog te kunnen profiteren,” aldus Benjamin-Alvarado. “Indien Cuba de mogelijkheid heeft om met boren te kunnen beginnen, zullen de Verenigde Staten buiten spel staan.”

Rusland, Iran, Azerbejan, Kazakstan en Turkmenistan hebben een overeenkomst gesloten om de zwaar vervuilde Kaspische Zee te beschermen. Het verdrag wordt morgen van kracht en moet onder meer de redding betekenen van de kaviaarindustrie en de Kaspische zeehond.

Het is de eerste keer dat de vijf betrokken landen een overeenkomst hebben getekend met een bindende inhoud. Het project moet leiden tot een bescherming van het wildbestand, het controleren van het milieu, de bestrijding van de vervuiling en een samenwerking op het gebied van ecologische rampenbestrijding.

“Het gevoelige milieu van de Kaspische Zee is bijzonder kwetsbaar voor de enorme groei van de olie- en gasproductie in de regio,” benadrukte Achim Steiner, topman van het United Nations Environment Programme (UNEP), tegenover het persbureau. “De situatie wordt nog verergerd door de extreme klimaatomstandigheden en politieke problemen.”

De Kaspische steur, die de zwarte kaviaar produceert, is met uitsterven bedreigd, te wijten aan decennia van overbevissing, het aanleggen van dammen en pollutie. Ook de Kaspische zeerob is een bedreigde soort. “Maar de ondertekenaars zullen hun tanden moeten laten zien om resultaten te bereiken,” waarschuwde Greenpeace-wetenschapper David Santillo.

De regio produceerde in 2004 ongeveer 1,9 miljoen vaten olie per dag en de reserves zijn even groot als die van de Verenigde Staten. Petroleumgiganten zoals Exxon Mobil en British Petroleum hebben er verscheidene operaties. De Kaspische Zee heeft een oppervlakte van 370.886 vierkante kilometer. In het gebied wonen ongeveer 11 miljoen mensen.

De ondertekenaars zouden ook proberen de oorzaak te achterhalen van de veranderingen in het zeeniveau, wellicht veroorzaakt door aardbevingen of verschuivingen van sediment. Tussen 1880 en 1977 zakte het niveau van de Kaspische Zee met vier meter, om dan plots weer te stijgen en voor overstromingen en miljarden dollars schade te zorgen.

British Petroleum (BP) probeert het grootste olieveld van de Verenigde Staten deels open te houden. De olieproducent ligt echter zwaar onder vuur omdat er te veel zou bespaard zijn op het onderhoud van de installaties. Het bedrijf zou al twee jaar lang geweten hebben dat de leiding in Prudhoe Bay met roestproblemen had te kampen.

Werknemers in Alaska hebben volgens de Financial Times al in 2004 een brief gestuurd aan de bedrijfstop. Ze maakten zich al jaren zorgen over de veiligheidsrisico’s die arbeiders en het milieu lopen. Ze eisten dat de erosie van de pijplijn werd aangepakt, voordat er ongelukken zouden gebeuren.

BP moet nu kilometers verroeste pijpleidingen vervangen een grote lekkage worden vervangen. De werkzaamheden zouden maanden in beslag kunnen nemen. Door het afsluiten van Prudhoe Bay ligt echter acht procent van de Amerikaanse olieproductie plat. Dat zou tot brandstoftekorten kunnen leiden.

Een gebrek aan onderhoud zou de oorzaak zijn van het probleem. De leiding is dertig jaar oud, voor een dergelijke infrastructuur ver boven de pensioenleeftijd. Omdat de olie tegenwoordig onder veel hogere druk door buizen wordt gepompt, zou slijtage versnellen. BP wil nu een gedeelte van het olieveld open houden terwijl de leiding wordt hersteld. Het hele veld produceert dagelijks 400.000 vaten, BP zou uit het westelijke deel 185.000 vaten per dag kunnen oppompen.

Amerikaanse werknemers geven de voorkeur aan een milieuvriendelijke werkomgeving boven een salarisverhoging. Dat blijkt uit een onderzoek van vastgoedspecialist Mortgage Lenders Network (MLN). De onderzoekers stellen daarbij dat duurzame oplossingen de basis vormen voor het toekomstig succes van het bedrijfsleven.

De onderzoekers kwamen tot de vaststelling dat 94 procent van de Amerikanen de voorkeur geven aan een werkomgeving die energie-efficiënt en milieuvriendelijk is. Vrouwen bleken daarbij meer milieubewust te zijn dan mannen, want 72 procent van de werkende Amerikaanse vrouw heeft een sterke voorkeur voor een milieubewuste werkgever. Bij mannen was dat 64 procent.

Ook bleken werknemers tussen 45 en 54 jaar een grotere voorkeur te hebben voor een ecologische werkomgeving (74 procent) dan hun collega’s tussen 25 en 34 jaar (62 procent). Maar volgens de onderzoekers zijn ook Amerikaanse werkgevers zich milieubewuster gaan opstellen. Zo leverde de Amerikaanse Green Building Council het voorbije jaar 417 certificaten afgeleverd voor ecologische nieuwbouw. Dat is een stijging met 150 procent op drie jaar tijd.

MLN zelf heeft zelf ook een nieuw milieuvriendelijk hoofdkantoor gebouwd in Wallingford (Connecticut). “Een milieuvriendelijk bedrijfsbeleid is meer dan een streven naar een tevreden en gezond personeel en een gestegen productie,” aldus een woordvoerder. “Onafhankelijkheid van energie vormt de basis van een financiële onafhankelijkheid. Duurzame bronnen zijn daarbij een belangrijke stap.”

Een groep Duitse wetenschappers is ervan overtuigd een middel gevonden te hebben om de afbraak van radioactief afval spectaculair te versnellen. Volgens hen zou het afval in een periode van amper enkele tientallen jaren kunnen herleid worden tot compleet schadeloos materiaal. Dat zou het meteen overbodig maken om kernafval op te bergen in ondergrondse opslagplaatsen, een bijzonder duur en politiek moeilijk proces.

Onderzoekers van de Ruhr-universiteit in Bochum stellen dat de halveringstijd van een alfastralen-bron drastisch kan teruggebracht worden door het radioactieve materiaal te vatten in een metaal en het geheel vervolgens af te koelen tot enkele graden kelvin. Het team onderzoekers onder leiding van Claus Rolfs experimenteert nu met de halveringstijd van radium-226, een gevaarlijk bestanddeel van nucleair afval.

Radium-226 heeft een halveringstijd van 1.600 jaar, maar de Duitse wetenschappers menen dat ze dat kunnen terugbrengen tot nauwelijks één jaar of maximaal een eeuw. “Voor andere radioactieve producten zouden volgens hen gelijkaardige resultaten bereikt kunnen worden,” aldus het magazine PhysicsWeb. “Daardoor kan het probleem van nucleair afval opgelost worden binnen de levenscyclus van diegene die het vervaardigd hebben en moeten we onze nakomelingen niet opzadelen met de gevolgen van onze levenswijze.”

Claus Rolfs geeft toe dat er nog heel wat onderzoek moet gedaan worden om dit idee in een praktische toepassing te gieten, maar volgens hem zijn er wellicht geen onoverkomelijke technische hindernissen. Maar andere wetenschappers hebben grote twijfels over het procédé. Nick Stone, gewezen kernfisicus aan de universiteit van Oxford, voert aan dat dergelijke mogelijkheden al zijn onderzocht zonder dat er positieve resultaten werden geboekt.

Amerikaanse automobilisten vullen hun banden steeds meer met stikstof dan met gewone lucht. Daarmee hopen ze het brandstofverbruik van hun auto’s te beperken. Stikstof zou immers talrijke voordelen bieden tegenover gewone lucht. Een geregelde controle van de bandendruk blijft echter nog altijd de ideale manier om brandstof te besparen.

“Banden met stikstof worden al gebruikt in de NASCAR-autoraces, grote trucks, vliegtuigen en de space shuttles,” geeft het persbureau Associated Press aan. “Maar steeds meer gewone automobilisten schakelen nu eveneens over op het gebruik van stikstof.” Dat zou volgens sommigen de actieradius van het voertuig verlengen met vijf kilometer per tien liter.

De winst zou te maken hebben met een langer bewaren van de bandenspanning en een grotere weerstand tegen temperatuurverhogingen, vooral op warme zomerdagen. In de Verenigde Staten biedt minder dan tien bandendealers stikstof aan. Het oppompen van de banden met stikstof kost meestal twee tot vijf dollar per beurt.

Critici zien geen voordeel in banden met pure stikstof, aangezien de buitenlucht al voor 78 procent bestaat uit stikstof. “De verschillen zijn weliswaar klein, maar heel belangrijk,” vertelt Steve McGrath, onderdirecteur marketing van producent Tire Warehouse. “Stikstof-moleculen zijn groter dan zuurstof-molecules, zodat het stikstof langzamer uit de banden ontsnapt dan lucht.”

Daarnaast is stikstof volgens McGrath beter bestand tegen warmte dan lucht, die vochtigheid omvat. “Bovendien reduceert stikstof de oxydatie, die de band van binnenuit kan beschadigen,” voegt hij er aan toe. “Bovendien is stikstof een inert gas en heeft dus geen nadelige gevolgen op het gebied van veiligheid of milieu.”

Stikstof is volgens McGrath ook bijzonder nuttig voor voertuigen die uitgerust zijn met een systeem dat de bandenspanning controleert. “Dergelijke systemen zijn heel gevoelig voor de veranderingen van druk,” stipt hij aan. Het Amerikaanse ministerie van energie stelt echter dat een juiste bandendruk nog altijd de beste manier is om energie te besparen. Daardoor kan de afgelegde afstand per tankbeurt met 3,3 procent verlengd worden.

Shell wil de productie van bitumen in de Canadese provincie Alberta de volgende twee jaar meer dan verdubbelen. Dat gebeurt onder meer met de overname van BlackRock Ventures, een operatie waarmee een bedrag van 2,1 miljard Amerikaanse dollar gemoeid is. Shell hoopt daardoor 50.000 vaten per dag te kunnen oppompen in plaats van 20.000, het niveau dat vandaag gehaald wordt.

Op lange termijn hoopt Shell een dagproductie van 150.000 vaten per dag te kunnen realiseren. Er zou volgens de olieproducent in de ondergrond een reserve aanwezig zijn van ongeveer 25 miljard vaten. Er is echter nog niet exact berekend hoeveel de productie in de regio’s Peace River, Cold Lake en Athabasca zal kosten.

Bitumen wordt uit oliezand gewonnen, maar daarbij wordt het product onder druk van stoom in olieputten naar de oppervlakte gestuwd. Daarnaast wordt in Canada ook olie gewonnen in open mijnen, onder meer in het Athabasca Oil Sands Project van Shell, dat een capaciteit heeft van 155.000 vaten per dag.

Shell heeft tot nu toe ruim 100 miljard dollar geïnvesteerd in de oliegebieden van Alberta. Het voorbije jaar zouden de kosten van de plannen bovendien met vijftig procent zijn gestegen tot ongeveer 10 miljard dollar. Shell moet ook nog uitdokteren hoe de zware bitumenolie kan verwerkt worden tot raffineerbaar petroleum-product.

Daarvoor wordt overwogen om de raffinaderijen in Sarnia (Ontario) en Montreal aan te passen en uit te breiden. Dat is al gebeurd met de raffinaderij in Edmonton (Alberta), die ingeschakeld werd bij de productie van het Athabasca-project.