Studenten van de Technische Universiteit Delft hebben een grote citruspers ontworpen die wordt aangedreven door de beweging van golven. De studenten willen daarmee op een ludieke manier tonen hoe duurzame vormen van techniek op verschillende terreinen kunnen toegepast worden. Op 6 augustus wordt een demonstratie gegeven op het strand van Scheveningen.

“We willen de bezoekers van het strand duidelijk maken dat men met eenvoudige middelen vanuit de golfslag energie op kunt wekken,” benadrukt Tjerk Zitman, de bedenker van de installatie. “Wat we op het strand laten zien, is niet hightech, maar juist een installatie die met huis-, tuin- en keukenmiddelen opgebouwd is en waarbij iedereen kan begrijpen hoe het werkt.”

De elektriciteit voor de citruspers wordt opgewekt in een installatie die in zee staat. In de installatie bevindt zich een groot vat, dat als een soort dobber op en neer gaat op de golven. Door die beweging komt ook een fietsketting in beweging, die een dynamo aandrijft. Dit bewegingswerk is bedacht door een werktuigbouwkundige. De dynamo zet de beweging om in elektriciteit. Elektrotechnici zijn in het project betrokken om te zorgen dat deze elektriciteit de citruspers in beweging kan zetten.

Aan de TU Delft wordt veel onderzoek gedaan naar het duurzaam opwekken en opslaan van energie, duurzame vormen van bouwen en het duurzaam maken van industriële processen. De citruspers in Scheveningen maakt geen deel uit van een wetenschappelijk onderzoeksproject, maar is wel een voorbeeld van hoe technische projecten verlopen. Bij vrijwel alle projecten zijn ingenieurs uit meerdere disciplines betrokken.

De Scheveningse actie is een initiatief van de Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen, de Faculteit Werktuigbouwkunde en Maritieme Techniek en de Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. Iedereen die op 6 augustus komt kijken, krijgt een glaasje vers geperst fruitsap.

Texas is het windenergie-centrum van de Verenigde Staten geworden. De zuidelijke staat, ooit synoniem voor de olieproductie, heeft volgens de American Wind Energy Association (WEA) een capaciteit van 2.370 megawatt. Dat is goed voor de energievoorziening van ongeveer 600.000 gezinnen. Texas heeft daarmee Californië van de troon gestoten.

De Amerikaanse capaciteit van windenergie haalt nu een niveau van 9.971 megawatt. Daarvan vertegenwoordigt Californië 2.323 megawatt. De staat was sinds 1981 Amerikaans marktleider op het gebied van windenergie, maar heeft nu Texas moeten laten voorgaan. Texas voegde dit jaar al 375 megawatt toe aan zijn capaciteit, 46 procent van de 822 megewatt die sinds het begin van dit jaar aan de Amerikaanse energiemarkt werd toegevoegd.

Het voorbije jaar werd in de Verenigde Staten 2.431 megawatt windenergie gecreëerd. Dat is een groei met 35 procent, maar daarmee blijft het land toch onder de verwachte groei met 2.500 megawatt. Volgens de WEA kan dit jaar in de Verenigde Staten in totaal 3.000 megawatt extra windenergie op het net gezet worden. Experts stellen dat Texas een centrum voor windenergie kan worden, net zoals dat voordien ook het geval was voor olie en gas.

Ondanks al die inspanningen vertegenwoordigt windenergie amper één procent van de Amerikaanse elektriciteitsvoorziening. Initiatieven voor het creëren van windenergie kunnen ook in de Verenigde Staten rekenen op financiële tussenkomst van de overheid. Die maatregel loopt eind volgend jaar af, maar de sector hoopt op een verlenging van vijf tot tien jaar.

De Europese Unie heeft beslist om de volgende vijf jaar 2,7 miljard euro te besteden aan het onderzoek naar kernenergie. Het grootste gedeelte van dat bedrag wordt geïnvesteerd in een experimentele kernfusie-centrale in Frankrijk.

De bouw van de eerste zogenaamde ITER-reactor voor kernfusie kost ongeveer 10 miljard euro. Het is de bedoeling dat de reactor vanaf 2016 stroom gaat leveren die zuiverder en goedkoper is dan die van kernsplitsing, de huidige bron van kerncentrales. Bovendien zouden de nieuwe centrales ook veiliger zijn.

De milieuorganistie Greenpeace reageerde teleurgesteld op de Europese beslissing. Ook Italië sprak zich uit tegen kerncentrales omdat die volgens de Italiaanse regering te gevaarlijk zouden zijn. Oostenrijk had gehoopt dat een groter gedeelte van het beschikbare budget zou besteed worden aan onderzoek naar bescherming tegen straling.

Op woensdag 26 juli is het exact vijftig jaar geleden dat het Suezkanaal door de toenmalige Egyptische president Gamal Abdel Nasser werd genationaliseerd. Het kanaal blijft één van de steunpijlers van de Egyptische economie. Vorig jaar werd een recordbedrag van 3,4 miljard dollar ontvangen.

“Sinds de eerste oliecrisis van 1973 en de stijgende energieprijzen is het economisch belang van het Suezkanaal voor Egypte alleen maar gegroeid,” vertelt economist Samir Radwan aan het persbureau AFP. “Het is voor het land een onvervangbare bron van inkomsten geworden.”

De tol op het Suezkanaal is de derde grootste inkomstenbron van Egypte, na het toerisme en de stortingen van Egyptenaren in het buitenland aan hun families. Maar Radwan voegt er aan toe dat het Suezkanaal de ontwikkeling van de hele regio heeft ondersteund. “Onder meer de Sinai heeft er een groot gedeelte van zijn ontwikkeling aan te danken, onder meer door het toerisme,” meent hij.

Het Suezkanaal zou de Egyptische staatskast elke dag 5,3 miljoen dollar. De inkomsten zijn tijdens de voorbije vier jaar verdubbeld en blijven stijgen. In mei werd een totaal van 324,6 miljoen dollar gerealiseerd. Dat is een stijging met 42 procent tegenover dezelfde periode het jaar voordien. Ook op jaarbasis wordt voor dit jaar een nieuw record verwacht.

“Het Suezkanaal is nog veel belangrijker dan vroeger,” benadrukt Lewis Fischer, een Canadees maritiem expert. “Dat heeft vooral te maken met de groeiende afhankelijkheid van het westen van olie uit het Midden-Oosten.” Radwan voegt er aan toe dat ook een dalende oliemarkt geen effect zal hebben op het Suezkanaal, dat immers ook nog een belangrijk traject blijft voor de groeiende Chinese en Indische handel.

Een sluiting van het Suezkanaal zou volgens Samir Radwan leiden tot een wereldwijde economische crisis. Maar de economist wijst er op dat het kanaal ook van strategisch belang is. Het gebied wordt dan ook intensief bewaakt door duizenden Egyptische militairen. Dat is ook de belangrijkste reden waarom het kanaal niet wordt geprivatiseerd, al zou een dergelijke stap de Egyptische schulden helpen kunnen aflossen.

British Petroleum zal een duizendtal Colombiaanse boeren vergoeden omwille van de schade die ze zouden hebben geleden door de aanleg van een oliepijpleiding. De boeren hadden het Britse bedrijf daarvoor voor de rechter gedaagd. Het bedrag van de schadevergoeding werd niet bekend gemaakt.

De boeren eisten ongeveer 22 miljoen euro aan schadevergoedingen. De pijpleiding in kwestie werd in de jaren negentig aangelegd in de provincie Antoquia. Daarbij zouden boerenbedrijven, goudmijnen en viskwekerijen ernstige schade hebben opgelopen. Bovendien zouden paramilitaire milities het protest tegen de aanleg hebben de kop willen indrukken.

Eén leidende figuur uit de boerengemeenschap werd vermoedelijk door paramilitairen vermoord en een advocate van de boeren moest het land ontvluchten toen ze ontdekte dat ook zij op een dodenlijst stond. Milieudeskundigen van de universiteit van Colombia hebben de aangerichte schade onderzocht en in kaart gebracht. Daarop heeft BP zich bereid verklaard een schadevergoeding te betalen.

Naarmate de petroleumprijzen stijgen en de toekomstige energiebevoorrading onzekerder wordt, worden de afgelegen olievelden van Groenland steeds interessanter voor de olieproducenten. Het land heeft zopas een nieuwe biedingsronde voor consessies geopend en daarbij werd gerekend op recordprijzen. 

“Er is nooit voordien zoveel interesse geweest voor olieproductie in Groenland,” vertelde Joern Skov Nielsen, directeur van het Groenlandse Bureau of Minerals & Petroleum (BMP), aan het persbureau AFP. “We kunnen er steeds meer van dromen om in de toekomst een belangrijke energieleverancier te worden.”

Een aantal Amerikaanse en Europese oliebedrijven hebben seismische gegevens gekocht van Disko Bay, een gebied dat geopend zal worden voor nieuwe consessies. Dat is volgens het BMP een positief signaal. Milieuverenigingen zijn minder enthousiast. Zij wijzen op de fjord en de gletsjer van Illulissat, die in Disko Bay gelegen zijn en in 2004 opgenomen werden in het Werelderfgoed van de Unesco.

De milieuverenigingen voeren aan dat het gebied ecologische bijzonder kwetsbaar is en exploraties dan ook gevoelige schade zouden kunnen aanrichten. De Groenlandse overheid heeft echter beloofd dat het milieu afdoende beschermd zal worden. De olieproductie zou anderzijds ook een belangrijke inkomstenbron kunnen worden voor de 58.000 bewoners van Groenland, meestal inuits.

In de jaren zeventig en tachtig werden een aantal testboringen uitgevoerd. Maar daarbij rees er grote twijfel over de rendabiliteit van de Groenlandse olieproductie, vooral omwille van de grote kosten die moesten gemaakt worden om de oliereserves te bereiken. Die liggen immers het grootste deel van het jaar onder een ijskap verborgen. Door de duurdere energieprijzen zijn deze extra kosten wel te verantwoorden.

Bovendien zorgt de opwarming van de aarde ervoor dat de oliereserves van Groenland gemakkelijker toegankelijk zijn gemaakt. De klimaatverandering heeft de ijskorst immers gevoelig doen afnemen. Het noord-oosten van Groenland zou een capaciteit hebben van 110 miljard vaten. Dat is de helft van de aangetoonde reserves van Saudi-Arabië, de grootste olieproducent van de wereld.

Een Spaans bedrijf beweert een teeltmethode gevonden om uit plankton olie te kunnen produceren. Daarmee zegt het bedrijf een potentieel onuitputtelijke bron van milieuvriendelijke brandstof te kunnen aanbieden. Maar het bedrijf in kwestie geeft toe nog geen methode gevonden te hebben om de donkergroene materie te raffineren. Praktische tests voor de nieuwe brandstof kunnen dan ook nog een tijd op zich laten wachten. 

“Bio Fuel Systems werd dit jaar opgericht als een spin-off van de universiteit van Alicante,” meldt het persbureau Reuters. “Wetenschappers en ingenieurs hebben ruim drie jaar gewerkt aan de ontwikkeling van biopetroleum die gelijkwaardig is aan olie van fossiele oorsprong.” Bio Fuel Systems werkt met zonne-energie, fotosynthese en een elektromagnetisch veld.

Phytoplankton gebruikt koolstofdioxide in zijn groeiproces. “De Spaanse wetenschappers hebben daarbij de mogelijkheid onderzocht om de groei van de plantencellen te stimuleren als een middel om de aanwezigheid van koolsofdioxide in de atmosfeer terug te dringen,” aldus nog Reuters. “Bio Fuel Systems pretendeert dat zijn nieuwe brandstof het CO2-niveau doet dalen en vrij is van andere vervuilende stoffen, zoals zwaveldioxide. Bovendien zou de nieuwe brandstof goedkoper zijn dan olie van fossiele oorsprong.”

“Onze technologie van bioconversie is ongeveer 400 keer productiever dan elk ander plantaardig systeem om olie of ethanol te produceren,” aldus het bedrijf. De planktonproductie zou binnen veertien tot achttien maand van start kunnen gaan.

Pakistan ziet voor zichzelf een toekomst weggelegd als energiecorridor van de rijke olie- en gasvelden in de Perzische Golf en Centraal-Azië en de groeiende economieën van India en China. De Pakistaanse premier Shaukat Aziz stelt dat Pakistan op dat vlak een strategische positie inneemt. Pakistan onderhandelt met Iran over de aanleg van een gaspijplijn. Daarmee zou een bedrag van zeven miljard dollar gemoeid zijn. 

De Verenigde Staten hebben al laten blijken dat het project hen niet zint. “Dit heeft niet alleen te maken met het Amerikaanse standpunt ten opzichte van Iran, maar vooral met de internationale bezorgdheid over de bedreiging die vanuit het Iraanse beleid zou kunnen uitgaan, gaande van nucleaire bewapening tot steun aan het terrorisme,” vertelde een woordvoerder van de Amerikaanse regering aan de krant The Washington Times.

Analisten stellen echter dat het voordeel op het gebied van energiebevoorrading voor landen als India en Pakistan te groot is om zomaar opzij geschoven te worden. “Wij twijfelen er sterk aan of een afhankelijkheid van een gaspijplijn vanuit Iran de energiebevoorrading van beide landen zou garanderen,” aldus nog de Amerikaanse overheid.

Volgens Aziz zou de pijplijn ook een aftakking kunnen krijgen naar China. Maar hij voegde er aan toe dat het transport van energie vanuit Tajikistan via Afghanistan naar Pakistan en India tot de mogelijkheden behoorde. De nieuwe haven van Gwadar zal over enkele maanden klaar zijn. “Dat moet een energiehaven en een locatie voor opslag en raffinage worden,” aldus nog Aziz.

Rusland is er voorstander van dat China, India en Brazilië zouden toetreden tot de G8. Dat heeft de Russische president Wladimir Putin gezegd naar aanleiding van de G8-ontmoeting in Sint-Petersburg. Volgens Putin is het moeilijk voor te stellen dat wereldproblemen kunnen opgelost worden zonder dat snelgroeiende economieën zoals China en India daarbij worden betrokken. 

De G8 omvat de zeven grootste industriële landen – de Verenigde Staten, Frankrijk, Italië, Groot-Brittannië, Duitsland, Japan en Canada – van de wereld, aangevuld met Rusland. Maar Putin vindt dat de opkomende economieën van India en China daarin ook hun plaats verdienen. Dat geldt volgens hem ook voor Brazilië, naar Putins zeggen het meest veelbelovende land van het Amerikaanse continent.

De landen van de G8 willen werken aan een open en transparante energiemarkt. Die is nodig om de risico’s het hoofd te bieden die de hoge olieprijs en de toenemende vraag naar energie met zich meebrengen. Dat staat in een verklaring die zondag is gepubliceerd tijdens het topoverleg in de Russische stad Sint-Petersburg.

De landen van de G8 zeggen trouwens te willen werken aan een open en transparante energiemarkt. “Die is nodig om de risico’s het hoofd te bieden die de hoge olieprijs en de toenemende vraag naar energie met zich meebrengen,” voeren ze aan. “Een open wereldwijde energiemarkt zal ervoor zorgen dat alle landen erop kunnen vertrouwen dat hun energietoevoer gewaarborgd blijft. Daarom moeten de barrières voor investeringen in energie zoveel mogelijk worden afgebroken.”

Biodiesel op basis van sojabonen is efficiënter en milieuvriendelijker dat ethanol op basis van granen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Minnesota. Maar er wordt aan toegevoegd dat geen van beide producten wellicht ooit een vervangmiddel zal kunnen vormen voor fossiele brandstoffen. Geopperd wordt dat er zal moeten gewacht worden op de productie van synthetische ethanol. 

De onderzoekers stellen dat ethanol 25 procent meer energie levert dan er nodig is om de brandstof te vervaardigen, maar bij biodiesel zou dat oplopen tot 93 procent. “Bovendien slaagt het gebruik van ethanol er weliswaar om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen met twaalf procent ten opzichte van fossiele brandstoffen, maar zorgt biodiesel voor een reductie van 41 procent,” voeren de onderzoekers aan. “De productieprijs van biodiesel ligt wel twintig procent hoger dan die van ethanol.”

Maar volgens de National Academy of Sciences zullen noch ethanol, noch biodiesel er in slagen om grote hoeveelheden petroleum te vervangen zonder een zware impact te hebben op de voedselbevoorrading. “Indien de volledige graan- en sojaproductie van de Verenigde Staten zou besteed worden aan de productie van biobrandstoffen, zou slechts amper twaalf procent van de gasbehoefte en zes procent van de dieselbehoefte ingevuld kunnen worden,” voeren de onderzoekers nog aan.

Er wordt echter wel opgemerkt dat de productie van ethanol efficiënter is omdat die per hectare zeven keer meer brandstof oplevert dan biodiesel. Bovendien wordt gesteld dat de doorbraak van biodiesel de prijs van soja-olie gevoelig zou opdrijven. Geopperd wordt dat kunstmatige ethanol uiteindelijk het beste vervangmiddel zal zijn voor fossiele brandstoffen. “Op die manier wordt er ook geen conflictsituatie gecreëerd met de wereldwijd steeds groeiende vraag naar voedingsproducten,” voeren ze aan.