De consument zegt dat bedrijven rekening moeten houden met het leefmilieu en hun activiteiten daarop moeten instellen, maar vaak weet hij zelf niet welke merken inderdaad een groen beleid voeren. Dat is de conclusie van een studie van het onderzoeksbureau Landor Associates. Het is voor bedrijven trouwens riskant om zich nadrukkelijk als milieubewust te profileren.

Uit een enquête van het onderzoeksbureau bleek dat 64 procent van de ondervraagden er niet in slaagt een groen merk te noemen. “Zelfs bij de groep die zichzelf milieubewust noemt, ligt dat cijfer nog op 51 procent,” aldus Landor Associates. “Iedereen heeft ervan gehoord, maar wat nu precies ecologisch, duurzaam, biologisch afbreekbaar, natuurlijk en organisch is, blijkt vaak onduidelijk.”

Dit gegeven maakt het volgens het onderzoeksbureau marketeers moeilijk een marketingcampagne op te zetten waarin het milieu centraal staat. “Consumenten zijn bovendien sceptisch over het begrip groen,” stippen de onderzoekers aan. “Iedereen noemt zichzelf tegenwoordig biologisch of groen, zonder dat vaststaat op welke manier dat bepaald wordt.”

Vooral voor autofabrikanten en oliemaatschappijen is het belangrijk, maar tegelijk riskant, om zich als een groen bedrijf te profileren. “Consumenten vinden milieuclaims van dergelijke bedrijven vaak suspect en spreken van greenwashing,” meent Landor Associates.

De jongste maanden is de mijnindustrie wereldwijd geconfronteerd geworden met een hele reeks stakingen. De grondstoffenprijzen zijn de jongste jaren immers explosief gestegen en ook de mijnwerkers willen daar hun deeltje van opstrijken. Maar dat stuit dikwijls op een stugge houding van de grondstoffenproducenten, met soms langdurige stakingen tot gevolg. 

De voorbije maanden werden er stakingen genoteerd in Canada, de Verenigde Staten, Mexico en Peru. “Eind juli kwamen zes Zambiaanse kopermijnwerkers zelfs om het leven toen zij met een staking een hoger loon probeerden af te dwinging bij hun Chinese werkgevers,” aldus het persbureau Reuters. Elders werden stakingen op het nippertje voorkomen door een gevoelige salarisverhoging.

“Volgens de Londense grondstoffenspecialist Alex Wood is het niet meer dan logisch dat ook de arbeiders willen profiteren van de hoge prijzen op de grondstoffenmarkt,” stipt Reuters aan. “Terwijl de grondstoffenproducenten de voorbije jaren hun omzetten en winsten hebben zien groeien, is er volgens hem een steeds kleiner gedeelte van die taart naar de mijnwerkers toegeschoven.”

Ook de Chileense kopermijn Escondida, de grootste van de wereld en uitgebaat door BHP Billiton en Rio Tinto, ligt op dit ogenblik voor een groot gedeelte stil door een staking. Er is immers nog altijd geen compromis bereikt over een loonsverhoging. Tweeduizend werknemers hebben het werk neergelegd, waardoor de mijn veertig tot zestig procent minder koper produceert. Normaal produceert Escondida 1,3 miljoen ton per jaar.

In Escondida werd drie jaar geleden de laatste keer gepraat over een loonsverhoging, maar sindsdien is de koperprijs op de wereldmarkt bijna verviervoudigd. De winst van Billiton groeide tijdens die periode van 1,6 miljard naar 6 miljard Australische dollar. Toch staat Billiton weigerachtig tegenover een salarisverhoging van dertien procent. Verder dan drie procent wil de directie niet gaan. Ook over een eenmalige bonus liggen de standpunten ver uit elkaar.

BHP Billiton zegt echter dat zijn werknemers nu al de best bepaalde mijnwerkers van Chili zijn. Gemiddeld verdienen ze 938 euro per jaar, twee keer zoveel als de gemiddelde Chileen. De vakbonden voeren daarentegen aan dat er in Chili blijkbaar niets is gebeurd sinds de nitraatontginning uit de negentiende eeuw. “Ook toen buitten buitenlandse locale arbeiders om zichzelf te verrijken,” wordt er opgemerkt.

Specialist Wood merkt echter op dat de stakingen voor de grondstoffenproducenten ook nog goed kunnen uitdraaien. “Indien acties van vakbonden leiden tot een daling van de productie en de bevoorrading, kunnen de producenten bij hun afnemers ook nog eens druk zetten voor hogere afzetprijzen van schaarser geworden producten,” voert hij aan.

De Saab Group, de grootste wapenproducent van Zweden, heeft aangekondigd zijn leveringen aan Venezuela te zullen stopzetten. Saab-dochter Bofors heeft aan Venezuela twintig jaar lang luchtafweerkgeschut en anti-tankwapens verkocht, maar moet dat door het Amerikaanse embargo tegen Venezuela stopzetten.

De Verenigde Staten hebben een verbod uitgevaardigd van de verkoop aan Venezuela van wapens waarin Amerikaanse onderdelen zijn verwerkt. Bofors zet zijn leveringen aan het Zuid-Amerikaanse land stop op 1 oktober, zoals door de Amerikaanse regering in mei dit jaar is opgelegd.

Bofors heeft in het verleden voor 150 miljoen dollar wapens verkocht aan Venezuela. Het bedrijf heeft geen contracten in het vooruitzicht om het wegvallen van het contract op te vangen. De Amerikaanse ambassade in Zweden heeft laten weten bijzonder tevreden te zijn dat Saab de Amerikaanse voorwaarden respecteert om geen wapens te leveren aan landen die niet voldoen aan de anti-terrorismecampagne van de Verenigde Staten.

De Venezolaanse regering zegt door Bofors niet officieel op de hoogte gebracht te zijn van de stopzetting van de samenwerking. Venezuela zou nu proberen een wapenovereenkomst te sluiten met Zwitserland. Het Venezolaanse leger is onlangs overgeschakeld op de aankoop van wapens die geen Amerikaanse onderdelen bevatten. Eén van de nieuwe leveranciers is Rusland.

De Poolse werkloosheid heeft de voorbije maand een absoluut laagterecord van de eeuw bereikt. De evolutie is volgens de overheid het gevolg van de migratie van Polen naar het buitenland op zoek naar werk. Maar de Poolse overheid vreest meteen ook een brain-drain die de evolutie van het land in de weg zou kunnen staan.

Vele Polen zijn terecht gekomen in Groot-Brittannië, maar het stadsbestuur van de Poolse stad Wroclaw heeft een delegatie naar Engeland gestuurd om emigranten te bewegen terug te keren. Ze stellen dat er in Polen nu meer mogelijkheden zijn dan toen Polen in 2004 toetrad tot de Europese Unie.

Wroclaw vreest door een gebrek aan arbeidskrachten minder investeerders te kunnen aantrekken. De Poolse delegatie wil zelfs de Londense pubs bezoeken waar veel Polen over de vloer komen om hen tussen pot en pint over te halen terug te keren naar hun vaderland.

In 2003 bereikte de Poolse werkloosheid een absoluut hoogterecord van 20,7 procent, maar is sindsdien gestaag gedaald.

Buitenlandse bedrijven die in Rusland actief zijn, geven geen blijk van transparantie. Dat stelt het Russische Independent Ecological Rating Agency (NERA), dat de negatieve invloed van grote ondernemingen op het Russische leefmilieu in kaart brengt. Daarin wordt gesteld dat de grootste Russische bedrijven ook de grootste vervuilers zijn, terwijl buitenlandse bedrijven wel cleaner lijken te werken, maar een groot gebrek aan transparantie vertonen.

Het NERA stelt dat traditionele vervuilers – zoals energiebedrijven – de meeste vorderingen lijken te maken om de negatieve impact van hun activiteiten op het milieu te beperken. Buitenlandse bedrijven geven volgens het NERA wel de indruk milieuvriendelijker te werken, maar bijzonder gesloten blijven over hun milieupraktijken.

Zo wordt gesteld dat de locale vestiging van de Amerikaanse autoconstructeur Ford op het gebied van milieupolitiek pas op een vijftiende plaats van milieubewuste bedrijven staat omdat het bedrijf geen inzicht geeft over zijn milieubeleid. De Russische autoconstructeur Avtovaz uit Tolyatti werd op de vierde plaats gerangschikt.

Het milieuvriendelijkste bedrijf op de Russische markt is volgens NERA de bandenproducent Nizhnekamskshina, gevolgd door het ruimtevaartbedrijf Energia en vliegtuigconstructeur Sukhoi. Westerse bedrijven zoals Mars, Stinol en Sun Interbrew waren volgens de onderzoekers heel terughoudend bij hun medewerking. “Westerse bedrijven lijken op hun lauweren te rusten,” aldus een woordvoerder van de International Socio-Ecological Union.

Bijna de helft van de onderzochte bedrijven gaf volgens de onderzoekers slechts fragmentarische of helemaal geen informatie. Slechts 22 ondernemingen zouden volledig meegewerkt hebben aan het onderzoek. Opvallend is volgens het NERA dat sommige van de meest open bedrijven ook de slechtste scores halen, zoals Yukos (92ste) en Unified Energy Systems (95ste). “Bedrijven die minder medewerking verleenden, bleken dikwijls hoger te eindigen,” aldus NERA.

De petroleumsector scoorde gemiddeld genomen het slechtste. Met een 41ste plaats toonde Tatneft zich het milieuvriendelijkste bedrijf uit de sector. Het meest vervuilende energiebedrijf was Bashneft (109de), maar ook Norilsk Nickel, Novatek, TNK-BP en Itera haalden bedroevende scores. “TNK-BP reageerde alvast verbaasd en voegde er aan toe nog nooit van NERA gehoord te hebben,” aldus The Moscow Times.

De allerslechtste score ging naar het waterbedrijf Mosvodokanal (110de), maar dat is volgens de onderzoekers verantwoordelijk voor enorme hoeveelheden waterafval die het moet proberen te verwerken. “Sommige bedrijven worden gehinderd door de aard van hun activiteiten,” aldus NERA. Anderzijds werd geconcludeerd dat staatsbedrijven gemiddeld beter scoorden dan bedrijven onder het beheer van plaatselijke overheden.

Bedrijven moeten stoppen met het geven van kwartaalprognoses. Dat is de conclusie van een onderzoek van het Business Roundtable Institute for Corporate Ethics (BRICE). Opgemerkt wordt dat deze kwartaalprognoses de korte termijnstrategie in de hand werken en dus uiteindelijk negatief uitdraaien voor de bedrijven, die beter gediend zouden zijn met een strategie op lange termijn.

“Omdat bedrijven per kwartaal hun eigen winst- en omzetdoelstellingen afgeven, rust er grote druk om deze telkens te halen en daarmee het beleggers naar de zin te maken,” schrijft Het Financieele Dagblad. “Dat vernietigt ook volgens de invloedrijkste bestuursvoorzitters van Amerikaanse bedrijven op lange termijn de beurswaarde van het bedrijf in kwestie.”

Het BRICE pleit duidelijk voor het doorbreken van de obsessie van bedrijven voor het korte termijndenken. Daarbij wordt opgemerkt dat giganten zoals Gillette en Coca-Cola al enkele tijd gestopt zijn met kwartaalprognoses. Ze worden daar ook in gevolgd door Intel, McDonald’s, Pfizer en Motorola.

De staalindustrie heeft een negatief imago. Dat blijkt uit een onderzoek van het American Iron and Steel Institute (AISI), de sectororganisatie van de staalbedrijven. Het AISI stelt echter dat de consument een verkeerd beeld heeft van de staalindustrie en is daarom gestart met een promotiecampagne. Die werd gecreëerd door het reclamebureau Blue Worldwide en moet vooral beleidsmakers overtuigen van de grote mogelijkheden van de sector. 

Het AISI kwam tot de vaststelling dat de Amerikaanse bevolking bij staalindustrie vooral denkt aan milieuvervuiling, zware arbeid, faillissementen en lobbying-praktijken. “Zelfs de hoger opgeleide Amerikaan is die mening toegedaan,” aldus de onderzoekers. De sectororganisatie zegt dat de staalindustrie zuiver, winstgevend en hoogtechnologisch werkt en hoog opgeleide werknemers in dienst heeft. “Maar tot nu toe heeft de sector weinig ondernomen om deze nieuwe realiteit aan het publiek over te brengen,” aldus de onderzoekers.

“Die manke communicatie heeft er volgens de onderzoekers toe geleid dat zelfs beleidsmakers en regulatoren die metamorfose niet hebben opgemerkt,” schrijft The New York Times. “De sector zegt een grondige verjonging ondergaan te hebben, maar dat desondanks het beeld blijft bestaan van oude fabrieken en een roestige industrie in een terminaal stadium.” Daarom heeft het AISI een budget van 3,3 miljoen dollar vrijgemaakt voor een twee jaar durende campagne die de staalindustrie moet herpositioneren als een levendig en cruciaal onderdeel van de Amerikaanse economie.

In de campagne wordt ook verwezen naar de website www.steel.org. Er wordt ook benadrukt dat de sector 1,2 miljoen Amerikaanse jobs vertegenwoordigt, 350 miljard dollar bijdraagt tot de Amerikaanse economie en zijn productiviteit sinds het begin van de jaren tachtig meer dan verdriedubbeld heeft. Verder wordt opgemerkt dat driekwart van het Amerikaanse staal wordt gerecycleerd en dat de sector zijn energieverbruik en emissies van gassen gevoelig heeft teruggedrongen.

Critici stellen echter dat de campagne zich vooral had moeten richten naar investeerders, industriële kopers en de eigen personeelsleden en bovendien met praktische voorbeelden het gelijk van de sector had moeten aantonen. Bovendien wordt gesteld dat de verstrekte informatie een zweem van misleiding heeft. Zo stellen ze dat de staalindustrie zelf amper 165.000 mensen tewerk stelt, een gevoelige daling ten opzicht van de 215.000 in 1990 en 450.000 tien jaar voordien. Het AISI stelt echter dat elke baan in de staalindustrie zeven andere jobs creëert.

De arbeidsmarkt groeit is India sneller aan dan in China. Dat blijkt uit een onderzoek van het recruteringsbureau Manpower. Dat heeft volgens de onderzoekers vooral te maken met een gebrek aan hoger geschoolde werknemers in China. Ook wordt gewezen naar de zware bureaucratie in China. Maar door de duurdere lonen in India, zou China wel steeds interessanter worden voor westers bedrijven die een aantal activiteiten willen outsourcen.

Manpower maakt gewag van een wereldwijde aangroei van de arbeidsmarkt. India springt daar volgens de onderzoekers bovenuit, vooral in de sectoren van diensten, nutsbedrijven en transport. “In China daarentegen begint volgens Manpower de groei van de arbeidsmarkt te vertragen,” meldt het magazine Forbes. “Het land hinkt nu achterop tegenover de andere economieën in de regio. China wordt immers geconfronteerd met een massaal tekort aan geschoolde arbeidskrachten.”

Manpower merkt op dat China wel over een ruime arbeidsbevolking met een academische scholing beschikt, maar niet voldoende vaklui, zoals elektriciens of loodgieters, heeft. “In de Chinese steden probeert iedereen zijn kinderen een universitaire opleiding te laten volgen,” aldus nog Manpower. “Ouders denken dat ze anders niet geslaagd zijn in hun opvoedkundige taak. Ook India heeft veel academisch gevormden, maar daar zijn meer mensen de Engelse taal machtig, wat heel belangrijk is voor de talrijke mutlinationals die geïnteresseerd zijn in een Aziatische vestiging.”

Bovendien wordt erop gewezen dat westerse bedrijven zich ook comfortabeler voelen in India dan in China, waar ze dikwijls geconfronteerd worden met de zware bureaucratie. Manpower wijst er wel op dat China op het gebied van outsourcing een gedeelte van zijn achterstand aan het inlopen is. Het recruteringsbureau wijst er immers op dat de lonen in India aan het stijgen zijn, waardoor China met zijn goedkope arbeidskrachten steeds aantrekkelijker zou worden.

De diamantexport vanuit de Canadese Northwest Territories (NT) is in waarde bijna verdrievoudigd sinds de productie in 1999 van start is gegaan. Op het vlak van de waarde van de diamantproductie bekleedt Canada nu de derde plaats, na Rusland en Botswana. Het merendeel van de NT-export gaat naar Groot-Brittannië en België.

Uit een rapport van Canada Statistics blijkt dat de diamantexport vorig jaar een waarde had van meer dan 1,7 miljard dollar, nagenoeg het dubbele van 2002 en bijna een verdrievoudiging sinds 1999. Jaarlijks stijgt de Canadese diamantexport met gemiddeld 29 procent.

In totaal werd vorig jaar 12 miljoen karaat uitgevoerd, tegenover 5 miljoen karaat in 2002 en slechts ongeveer 2 miljoen karaat in 1999. Deze groei heeft volgens Canada Statistics ook een grote impact gehad op de economie van de regio. Het gemiddelde binnenlands product van de Northwest Territories groeide daardoor met een jaarlijks gemiddelde van 13 procent. Dat is drie keer meer dan de rest van Canada.

Buitenlandse ondernemers die in Europa een vestiging willen openen, hebben een voorkeur voor Duitsland. Dat blijkt uit een onderzoek van Ernst & Young. Wereldwijd doen het volgens het rapport alleen de Verenigde Staten en China nog beter als favoriete vestigingsplaats.

Buitenlandse investeerders laten zich volgens Ernst & Young bij de keuze van een vestigingsplaats vooral leiden door de infrastructuur, Die zijn infrastructuur, politieke en sociale stabiliteit, het belastingklimaat en de beschikbaarheid van geschoolde arbeidskrachten. Op die vlakken scoort Duitsland volgens het rapport veel beter dan onder meer Groot-Brittannië en de nieuwe EU-lidstaten.

Het rapport stelt verder dat West-Europa als economische regio sterker is geworden. Zo geeft 68 procent van de ondervraagden een voorkeur aan een EU-vestiging boven locaties in Midden- en Oost-Europa en Noord-Amerika. Ook de populariteit van China is aan het dalen. Nu vindt nog 41 procent van de ondernemers China de aantrekkelijkste locatie, tegenover 52 procent het jaar voordien. Ook de lage lonenlanden verliezen aan belangstelling.