De wierookproductie van Ethiopie, één van de belangrijkste exporteurs van het hars-product van de Boswelia-boom, wordt bedreigd. Dat zegt Frans Bongers, hoogleraar aan de universiteit van Wageningen, in De Volkskrant. De wierookbossen zijn er immers in een snel tempo aan het verdwijnen. Indien er niet snel ingegrepen wordt, is de wierookoogst in Ethiopie over twee tot drie decennia definitief voorbij.

Ethiopie is samen met Somalie, Kenia en India de belangrijkste exporteur van wierook. In Ethiopie worden de bomen volgens Frans Bongers echter in een snel tempo gekapt voor de uitbreiding van het landbouwareaal van het land. “Daarnaast wordt er ook te snel na elkaar geoogst, zodat de bomen dikwijls niet voldoende energie hebben om zaden te reproduceren,” voert hij aan.

Ook wordt de groei van de bomen belemmerd door loslopend vee dat aan de gewassen knabbelt. Indien er niet dringend wordt ingegrepen, zal de Boswelia-boom volgens Bongers over twintig tot dertig jaar uit Ethiopie verdwenen zijn. Nochtans leeft in sommige gebieden in het zuiden van Ethiopie de bevolking voor één derde van de verkoop van wierook.

Wierook is volgens de Wageningse hoogleraar beter van kwaliteit dan die uit India en Somalie. Bovendien kampt Somalie volgens hem met dezelfde problemen als Ethiopie.

Meer dan duizend blanke boeren kunnen een compensatie krijgen voor het verlies van hun land tijdens het controversiele landhervormingsprogramma van de Zimbabwese regering. De landhervormingen hebben Zimbabwe in een enorme economische crisis gestort en de arme zwarte bevolking nog meer in het nauw gedreven. 

Het landhervormingsprogramma werd zeven jaar geleden door de Zimbabwese president Robert Mugabe gelanceerd. Daarbij werd het land van duizenden blanken boeren in beslag genomen en ter beschikking gesteld van arme zwarten. Die maatregel moest dienen om het economisch evenwicht tussen de blanke en zwarte bevolking van het land te verbeteren.

Maar Mugabe kreeg kritiek te verwerken omdat hij door die maatregel de landbouw-gerichte economie van het land ten gronde richtte, wat tot gigantische voedseltekorten leidde. De inflatie van het land bedraagt nu meer dan 1.200 procent en dat maakt het leven van vele armen nog veel moeilijker dan voorheen.

Men gaat er vanuit dat er in Zimbabwe nog ongeveer 500 blanke boeren zijn overgebleven. Velen zijn gevlucht naar buurlanden zoals Zambia en Mozambique.

Het International Movement of Catholic Agricultural and Rural Youth (MIJARC), een organisatie voor jonge plattelandsbewoners en landbouwers die actief is in 38 landen wereldwijd, heeft een internationale campagne gelanceerd om jongeren meer kansen te geven als landbouwer aan de slag te gaan.

Wereldwijd leven momenteel één miljard mensen tussen 15 en 25 jaar oud van de landbouw. Daarvan is 85 procent woonachtig in ontwikkelingslanden. Daar gaat de verhuis naar de steden echter onverminderd verder. De landbouwsector is in landelijke gebieden de voornaamste bron van inkomen en tewerkstelling. Om de vlucht naar de steden tegen te gaan, is het volgens het MIJARC dan ook belangrijk jongeren gronden ter beschikking te stellen.

Daarnaast moet volgens de organisatie onder meer ook werk gemaakt worden van watervoorziening, zaden, goedkope kredieten, vorming, infrastructuur, gezondheidszorg en gedecentraliseerde markten. MIJARC voerde tussen 2001 en 2004 vooral actie tegen voedseldumping en voor zelfvoorziening. De organisatie nam zo de praktijken van het IMF en Wereldbank op de korrel.

De illegale houtkap kost ontwikkelingslanden nagenoeg acht miljard euro per jaar. Bovendien vormt de praktijk een rem op het streven van die landen naar duurzame economische groei. Dat blijkt uit een rapport van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Er wordt aangestuurd op zwaardere controles. 

De Wereldbank voert daarbij aan dat de overheden het probleem van de illegale houtkap strenger moeten aanpakken. Daarbij wordt aangestuurd op een repressievere benadering van witwaspraktijken en belastingontduiking. Tevens moeten de controles op dergelijke praktijken volgens de Wereldbank opgevoerd worden.

In het rapport wordt toegegeven dat de voorbije jaren al enige vooruitgang is geboekt. “Maar desondanks blijkt in zeventien landen nog meer dan de helft van alle houtkap illegaal,” wordt er opgemerkt. In landen zoals Indonesië, Peru en Bolivië zou dat zelfs meer dan tachtig procent bedragen.”

De studie noemt de resultaten van het onderzoek bijzonder schrijnend, aangezien meer dan 90 procent van de arme bevolking op één of andere manier afhankelijk zijn van het bos. “Een goed bosbeheer is dan ook een integraal onderdeel van de strijd tegen armoede en corruptie,” aldus de Wereldbank.

Een dreigend watertekort vormt een gevaar voor het herstel van de Iraakse moerassen. Dat stellen onderzoekers van de Amerikaanse Duke University. De waterbehoefte van Iraakse landbouwers en steden zorgt er volgens de wetenschappers voor dat slechts een gedeelte van de moerassen hersteld zal kunnen worden. 

De onderzoekers stellen dat het herstel van de beroemde Iraakse moerassen tot nu toe sneller verloopt dan verwacht, maar dat dit op termijn niet zal blijven duren. Daarvoor is de groeiende vraag naar water in Irak, Turkije, Syrië en Iran verantwoordelijk. Om de moerassen weer helemaal te herstellen zou de helft van de totale watervoorziening van heel Irak nodig zijn.

De gewezen Iraakse dictator Saddam Hoessein liet de moerassen in de jaren negentig droogleggen. Daarmee wou hij de bevolking straffen voor de opstand die er na het einde van de Golfoorlog in 1991 was georganiseerd. Het gebied was uniek omwille van zijn biodiversiteit en cultureel erfgoed. De drooglegging werd beschouwd als een ecologische ramp.

Het gebied was vijftienduizend vierkante kilometer groot en vormde de grootste wetlands van het Midden-Oosten. In de jaren zeventig leefden er meer dan tachtig vogelsoorten, die in de moerassen ideale broedgebieden vonden. Bovendien was het de levensbron voor tienduizenden moeras-Arabieren, die er met visserij en veeteelt in hun levensonderhoud voorzagen. Na de drooglegging bleef nog amper zeven procent van het oorspronkelijk gebied over.

Na de val van Saddam werden dammen en dijken doorbroken, waardoor twintig procent van het gebied weer omgevormd werd tot moeras. Door grotere regen- en sneeuwval werd het herstel versneld, maar door de grote behoefte aan water voor andere doeleinden, blijkt dat nu stil te vallen.

De Britse tractorenfabriek JCB zou kandidaat zijn om het luxemerk Jaguar over te nemen. Dat meldt de zakenkrant Financial Times. Jaguar is nog altijd eigendom van de Amerikaanse constructeur Ford, maar die zou van het Britse verlieslatende merk af willen en uitkijken naar mogelijke overnemers. 

JCB-directeur Anthony Bamford bevestigde tegenover de Financial Times dat zijn bedrijf interesse heeft in Jaguar. Hij voegde er echter aan toe dat JCB niet van plan is om Land Rover over te nemen. Ook Land Rover is een dochter van Ford en is door de Amerikaanse constructeur eveneens in de etalage gezet. Bij een overname zou JCB de productie verminderen. Dat was ook al in 2004 al gebeurd. Bij die operatie werden toen 1.150 banen geschrapt.

Het Britse tractorenbedrijf werd in 1945 opgericht met de bouw van landbouw- en graafmachines. Op dit ogenblik heeft het bedrijf wereldwijd meer dan 6.000 medewerkers en biedt het meer dan 250 verschillende modellen aan. Het bedrijf haalde zopas nog het nieuws met een geslaagde poging om het snelheidsrecord voor dieselmotoren te breken. De JCB Diesel Max haalde met piloot Andy Green op de zoutvlakte van het Amerikaanse Bonneville een snelheid van 526 kilometer per uur.

De Afghaanse opiumproductie zal dit jaar een stijging kennen met bijna vijftig procent. Dat blijkt uit cijfers van het United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). Een dergelijke omzet zou meteen de grootste uit de geschiedenis van het land zijn en een zware tegenvaller betekenen voor de pogingen om de legale economie van Afghanistan uit te bouwen. 

“Veel krijgsheren zijn betrokken bij de productie van opium,” stipt het persbureau Associated Press aan. “Zij zetten zich af tegen de buitenlandse bemoeiingen in hun land en hebben banden gemeed met de gedeeltelijk gehergroepeerde Taliban-strijders.” Volgens de UNODC-cijfers beslaat de Afghaanse papaverteelt – de grondstof voor opium – nu een oppervlate van 150.000 hectaren. Dat is een groei met bijna vijftig procent tegenover vorig jaar.

Bijna negentig procent van alle opium en heroïne in de wereld komt uit Afghanistan. De Afghaanse papaver wordt meestal ter plaatse tot opium verwerkt en vervolgens het land uitgesmokkeld. In het buitenland wordt uit die opium heroïne vervaardigd en in Europa en de Verenigde Staten op de markt gebracht. Volgens de Verenigde Naties is de opiumteelt de belangrijkste pijler voor de economische groei van Afghanistan en vertegenwoordigt de activiteit bijna zestig procent van het bruto binnenlands product van het Aziatische land.

De NAVO beschouwt de papaverproductie als de grootste bedreiging voor de politieke stabiliteit van het land. De buitenlandse militaire troepen die de heropbouw van Afghanistan moeten helpen beschermen, dreigen in conflict te komen met de papaverboeren die willen beletten dat hun oogst wordt vernietigd en milities die de opiumproductie willen beveiligen. De papaveroogst wordt gebruikt om de milities te financieren.

De grote droogte van de voorbije periode heeft zware gevolgen voor de culinaire cultuur van de Elzasstreek. De productie van witte kool is door de hitte is gedecimeerd, waardoor 2006 het slechtste zuurkooljaar uit de geschiedenis dreigt te worden. De productie zou door een slechte oogst immers veertig procent lager liggen dan normaal.

David Frank, voorzitter van de Association Française des Choucroutiers, vertelde aan het persbureau Agence France Presse, dat 2003 tot nu toe het slechtste zuurkooljaar was geweest voor de producenten. Maar de situatie zal volgens hem dit jaar nog veel slechter uitdraaien.

Zuurkool is één van de typische streekgerechten van de Elzas. Per jaar verorbert een Elzasser gemiddeld anderhalve kilo zuurkool per jaar. Dat is twee keer zoveel als in de rest van Frankrijk. De kolen zouden nog amper anderhalve kilogram opleveren, tegenover een gemiddelde van vijf tot zes kilogram in normale jaren.

Ook elders in Frankrijk wordt er alarm geslagen. In het Etang de Thau (Languedoc) zouden de mossel- en oesterkwekers zelfs 10.000 ton opbrengst hebben verloren. Dat zou een schade betekenen van meer dan twintig miljoen euro.

De wereldwijde voedselvoorziening komt in gevaar. Dat stelt Lester Brown, directeur van het Amerikaanse Earth Policy Institute (EPI). De oorzaak voor die bedreiging moet volgens hem gezocht worden in het succes van de nieuwe biobrandstoffen, waarmee de industrie en de consument probeert te reageren op de hoge olieprijs.

“De nieuwe bio-brandstofrage verslindt volgens Lester Brown zoveel graan, soja en suikerriet dat de wereldvoedselvoorziening in gevaar komt,” aldus het Nederlands Dagblad. Brown wijst erop dat het wereldwijde graanverbruik dit jaar met twintig miljoen ton stijgt. “Daarvan gaat alleen al in de Verenigde Staten veertien miljoen ton naar ethanol-distilleerderijen of biodiesel-raffinaderijen,” aldus de EPI-directeur.

Van het graan dat in een jaar door een SUV als ethanol wordt verstookt, kun men volgens Brown 26 mensen voeden. “Omdat ongeveer alles wat we eten, tarwe, rijst, mais, sojabonen, palmolie en suiker, kan worden omgezet in brandstof, verdwijnt de economische scheidslijn tussen levensmiddelen en de energiebehoefte van het wegverkeer,” benadrukt hij. “De oliemarkt gaat de graanprijs bepalen. Dat merken we nu al.”

In de Amerikaanse staat Iowa worden 55 ethanol-distillerijen gebouwd. Als die allemaal operationeel zijn, zullen ze volgens Brown de hele maisoogst van de staat verwerken. De EPI-directeur stelt dat veehouders zich daar afvragen hoe ze in de toekomst hun dieren nog zullen kunnen voederen.

In Brazilië wordt al de helft van de suikerrietoogst omgezet in ethanol. Maar ook in Europa, China en India wordt steeds meer gekeken naar ethanolproductie. “We stevenen af op een botsing tussen de belangen van 400 miljoen automobilisten en de twee miljard allerarmsten van de wereld, voor wie stijgende graanprijzen een regelrechte bedreiging vormen,” aldus nog Brown.

Geopperd wordt dat autoconstructeurs snel moeten overschakelen op de productie van hybride motoren, die gedeeltelijk op elektrische stroom kunnen lopen.

De Britse overheid heeft boeren de raad gegeven hun kunstmest achter slot en grendel te bewaren. Die maatregel is volgens Britse terrorismebestrijders nodig om te beletten dat de producten in handen vallen van criminelen. Kunstmest kan immers gebruikt worden om bommen te maken.

Groot-Brittannië is de grootste verbruiker van kunstmest op basis van ammoniumnitraat. Juist dat product is geschikt voor het maken van explosieven. Het Britse National Counter Terrorism Security Office stelt dan ook dat boeren kunstmest niet zouden mogen bewaren op plaatsen waar vreemden bij kunnen en bijvoorbeeld ook geen zakken met kunstmest op hun akkers mogen achterlaten.

Het is in Groot-Brittannië bijzonder moeilijk om als niet-landbouwer kunstmest te kopen. De producenten hebben immers afgesproken om verdachte verkopen te melden. Dat kan volgens de Britse veiligheidsdienst tot gevolg hebben dat criminelen er op een andere manier aan proberen te komen. Het is ook relatief eenvoudig om een bom te maken op basis van ammoniumnitraat, gemengd met suiker of brandstof.

Dat bewees onder meer Timothy McVeigh, die de bomaanslag op de Alfred P. Murrah-building in Oklahoma City (1995) pleegde. Kunstmest was ook de basis van de bommen die gebruikt werden bij de aanslagen in Manchester (1996), het Britse consulaat in Turkije (2003) en in Bombay (2006).