Het snel groeiende toerisme dreigt de fundamenten van het beroemde Cambodiaanse erfgoed van Angkor Vat letterlijk te ondermijnen. Dat heeft vooral te maken met het oppompen van grondwater om de hotels en toeristische industrie van water te voorzien. Een Japans initiatief onderzoekt nu hoe het probleem kan opgelost worden. 

Toerisme is één van de grote pijlers van de Cambodjaanse economie, waar één derde van de 14 miljoen inwoners amper een halve dollar per dag verdient. Het land kreeg vorig jaar ook 14 miljoen toeristen over de vloer en de helft daarvan bezocht de Angkor-monumenten, de architecturale getuigen van het Khmer-rijk uit de negende tot de vijftiende eeuw.

Het aantal toeristen kende vorig jaar een groei met 34,7 procent. Dat heeft de stad Siem Reap, waar de historische site zich bevindt, omgevormd tot een moderne stad met luxueuze hotels, winkelcentra en straten vol druk verkeer en reclames. Een aantal oude gebouwen werden afgebroken om plaats te maken voor toeristische overnachtingsmogelijkheden.

“De eeuwenoude identiteit van Siem Reap is nagenoeg verdwenen,” vertelt Teruo Jinnai, Cambodjaans directeur van de Unesco, aan het persbureau Associated Press. “Het is droevig om te moeten zien hoe overal restaurants, massagesalons en hotels oprijzen.” Ook volgens de Wereldbank legt de enorme groei een zware druk op de infrastructuur. Energie, water, rioolwater en afval vormen er steeds belangrijker problemen.

Hotels zijn in Cambodja niet wettelijk verplicht om hun afvalwater te behandelen, hoewel de grootste wel eigen verwerkingsinstallatie hebben. Maar de kleinere overnachtingsgelegenheden storten hun afvalwater rechtstreeks in de rivier, die dan ook zwaar vervuild is. Inmiddels wordt de bacterie E.coli steeds in de locale bronnen aangetroffen.

Even bedreigend is het oppompen van het grondwater. Dat wordt door de hotels vanop 70 tot 80 meter diepte opgepompt, wat eventueel zou kunnen leiden tot zware inzakkingen van de ondergrond. Eén van de Angkor-tempels is nu al aan het verzakken. Daarom heeft de Japanse regering een ontwikkelingsplan opgesteld voor Siem Reap, zodat er beter omgegaan kan worden met het groeiende toerisme.

Het plan van het Japanse International Cooperation Agency stelt voor om het grondwater op te pompen uit Phnom Kraom, een heuvel bij een meer ongeveer tien kilometer ten zuiden van de stad. De Cambodjaanse overheid heeft gezegd het Japanse plan te willen uitvoeren, maar wil van Siem Reap ook een centrum maken voor vliegverbindingen naar de Cambodjaanse stranden en het ecotoerisme in de jungle. Daardoor zou de toeristische druk meer verspreid kunnen worden.

Er komt geen Europees verbod op de productie van kwikbarometers. Dat heeft het Europees Parlement beslist. De uitslag van de stemming is een verrassing, want zowel de Europese Commissie als de verschillende lidstaten stuurden aan op een verbod. Kwik is immers giftig voor het leefmilieu.

In het parlement stelden de christen-democraten echter dat de barometerfabrikanten kwik hergebruiken en dus juist vermijden dat het giftige product in het leefmilieu terecht komt. De fractie slaagde erin om een meerderheid van de parlementsleden achter zich te scharen. De verschillende lidstaten moeten nog wel akkoord gaan met het besluit van het Europese Parlement.

Kwikbarometers worden al ruim 350 jaar vervaardigd. Volgens de sector is er in barometers trouwens geen echt alternatief voor kwik, want geen enkele andere stof heeft hetzelfde soortelijk gewicht. Bij een aantal producenten wordt kwik gebruikt dat door de consumenten wordt binnengebracht.

De volgende drie jaar moeten er wereldwijd één miljard bomen geplant worden. Dat is het plan van Wangari Maathai, de Keniaanse nobelprijswinnaar van 2004. Met die campagne wil zij de ontbossing tegengaan en de klimaatverandering helpen bestrijden. Haar project vereist dat er om de 32 seconden ergens in de wereld een boom wordt geplant. 

Wangari Maathai maakte haar plannen bekend tijdens de jaarlijkse Climat Change Convention van de Verenigde Naties in Nairobi. “We kennen het probleem, maar we moeten er ook iets aan doen,” aldus de Keniaanse. “Een boom planten kan iedereen.” De Billion Tree Campaign wordt ondersteund door het Environment Programme van de Verenigde Naties.

Aan de wereldbevolking wordt gevraagd online melding te maken van elke boom die ze planten. “De campagne is grotendeels symbolisch,” aldus de Britse krant The Guardian. “De voorbije tien jaar werden 130 miljoen hectaren bossen vernield. Om dat weer te herstellen zouden 140 miljard bomen moeten geplant worden.” Het terugdringen van de ontbossing is één van de grootste problemen in de strijd tegen de klimaatverandering.

De koolstofdioxide die vrijkomt bij het afbranden van bossen en het opruimen van het land vertegenwoordigt bijna twintig procent van alle CO2-uitstoot. Dat is meer dan de transportsector veroorzaakt. Bovendien is er ook een verborgen kost, aangezien bomen koofstofdioxide opslorpen. Brazilië probeert rijke landen ertoe te bewegen een fonds op te richten om ontwikkelingslanden te vergoeden indien zij hun ontbossing terugdringen.

In de Verenigde Staten komt er een onderzoek naar de Amerikaanse benadering van de klimaatverandering. De NASA en het handelsministerie, dat bevoegd is voor de National Oceanic and Atmospheric Administration, moeten uitzoeken of de Amerikaanse regering wetenschappers in overheidsdienst hebben proberen te verbieden om zich vrij uit te spreken over het probleem van de opwarming van de aarde.

In januari van dit jaar maakte James Hansen, directeur van het Goddard Institute for Space Studies, er zijn beklag over dat de regering van president George W. Bush had geprobeerd hem te censureren. Dat gebeurde nadat hij zich in een toespraak had uitgesproken voor een snelle afbouw van de uitstoot van broeikasgassen. Hansen verklaarde dat NASA-verantwoordelijken de pr-dienst had opgelegd zijn toespraken, dossiers en interviewvragen van journalisten te redigeren.

George Deutsch, de man die door Hansen als censor werd gebrandmerkt en door de regering bij de NASA was geplaatst, nam daarop ontslag. Een artikel in het wetenschappelijk tijdschrift Nature beschuldigden verantwoordelijken van het National
Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) ervan om een verslag te blokkeren waarin de sterkte en frequentie van orkanen gelinkt werd aan de opwarming van de aarde.

De NASA en de NOAA beloofden mee te zullen werken aan het onderzoek, maar hebben hun mediabeleid verdedigd. De NASA zegt zijn beleid na de klacht van Hansen herzien te hebben. Begin volgend jaar zullen de resultaten van het onderzoek bekend gemaakt worden.

Autofabrikanten moeten verplicht worden om bij hun nieuwe modellen de uitstoot van minder van koolstofdioxide te beperken. Dat heeft Europees Commissaris voor milieu Stavros Dimas gezegd. Daarmee reageert hij op de teleurstellende resultaten die de autosector boekt bij het milieuvriendelijker maken van hun auto’s. 

Uit een onderzoek van de federatie Transport & Environment blijkt dat driekwart van de twintig belangrijkste automerken in Europa zijn doelstelling op het afbouwen van de uitstoot van koolstofdioxide niet zal halen. Daarvoor had de sector zich vrijwillig voorgenomen om de uitstoot tegen 2008 terug te brengen tot 140 gram koolstofdioxide per kilometer. Dat zou een daling met 25 procent betekenen tegenover 1995, dat als referentie wordt gebruikt.

De onderzoekers stelden dat Nissan het minst ver staat met zijn vorderingen op het vlak van CO2-uitstoot, gevolgd door Suzuki, Mazda, Audi, Volvo, BMW en Volkswagen. Daarentegen zouden Fiat, Citroen, Renault, Ford en Peugeot hun doelstellingen volgens Transport & Environment wel kunnen halen.

Europees Commissaris Dimas liet weten dat het rapport duidelijk maakt dat de vrijwillige afspraken niet opleveren wat ervan verwacht werd. Daarom wil hij werk maken van een wettelijke limiet op de uitstoot van koolstofdioxide.

Actievoerders van Greenpeace zijn verwijderd van een Londense MacExpo, nadat andere deelnemers aan de tentoonstelling hadden geklaagd over het gedrag van de milieuorganisatie, die Mac-producent Apple ertoe wil brengen milieuvriendelijker te werken.

Greenpeace nam aan de MacExpo deel met zijn campagne ‘Green My Apple’. Die moet het computerbedrijf stimuleren om zijn milieupolitiek te verbeteren. In september werd een speciale website gecreëerd om het gebruik van toxische chemische stoffen in de productie van de Mac-computer en de iPod aan te klagen. Bovendien hekelde Greenpeace ook de gebrekkige recyclagepolitiek van Apple.

Greenpeace had op de MacExpo een eigen stand gekregen, maar was volgens de expodirectie gewaarschuwd geen foto’s te nemen op andere standen en alleen pamfletten uit te delen aan hun eigen stand. “Het was een waardevolle stand met een waardevolle boodschap, maar Greenpeace heeft zijn contract verboden,” aldus de expodirectie.

De Greenpeace-stand bleef voor de rest van de expo gesloten en de organisatoren benadrukten niet van plan te zijn de deelnamekosten van Greenpeace terug te zullen betalen. Greenpeace had het over een compleet overdreven reactie. “We proberen de marktleider in design uit te dagen om ook een marktleider in milieu-innovatie te worden,” aldus een woordvoerder tegen The Register. “We dagen Apple uit om volgend jaar een productgamme te hebben waarin geen zwaar toxische materialen meer zitten.”

Zakenreizen zijn in veel gevallen niet nodig en gaan zelfs ten koste van de efficiëntie van het bedrijf. Dat is de conclusie van een onderzoek van het studiebureau Ipsos Mori bij internationale zakenreizigers. Meer dan de helft van de ondervraagden gaf daarbij toe dat een deel van de gemaakte zakelijke reizen helemaal niet nodig waren.

 

Opmerkelijk is dat tijdens deze zakenreizen de zakelijke belangen ondergeschikt worden. De reizen worden vooral ondernomen om te socializen en om andere culturen te leren kennen. Daarnaast gaf 15 procent van de ondervraagden aan dat zakenreizen ten koste gaat van hun productiviteit en 44 procent zegt door die reizen zelfs gestresseerd te raken.

Toch lijkt er voorlopig geen grote daling van het aantal zakenreizen verwacht te moten worden. De meeste zakenlui zeggen zich er ook bewust van te zijn dat vliegtuigen slecht zijn voor het leefmilieu, maar hoewel 40 procent onder hen zichzelf milieubewust noemt, gaat slechts negen procent ook daadwerkelijk minder op reis.

Nuttig om weten is uiteraard dat het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van Tandberg, een aanbieder van visuele communicatiemiddelen die vele zakenreizen overbodig zouden moeten kunnen maken.

De meeste landen van de Europese Unie zijn veel te royaal met het toewijzen van vergunningen voor de uitstoot van koolstofdioxide aan energieverslindende ondernemingen. Dat stelt Europees Commissaris voor milieu Stavros Dimas. Gemiddeld zouden alle onderzochte EU-lidstaten gemiddeld vijftien procent boven de afgesproken uitstoot zitten. 

De landen van de Europese Unie moeten elk een plan indienen voor het Europese emissiehandelssysteem. Daarin wordt bepaald hoeveel koolstofdioxide de ondernemingen mogen uitstoten. Bedrijven die onder die norm blijven, mogen die rechten doorverkopen aan bedrijven die de norm niet kunnen halen. Op die manier wil Europa bedrijven financieel aanmoedigen de uitstoot te beperken.

Europees Commissaris Dimas zegt echter dat de emissiehandel ondergraven dreigt te worden door de lankmoedigheid van de EU-landen. Tot nu toe werden de plannen van zeventien lidstaten door de Europese Commissie bekeken. Gemiddeld zit men volgens Dimas ongeveer vijftien procent boven de afgesproken norm. Dimas wil de voorstellen nu terugsturen om door de betrokken landen bijgestuurd te worden.

De Britten zijn de grootste energieverspillers van Europa. Dat blijkt uit een rapport van The Energy Saving Trust, waarbij vijf landen werden betrokken. Tegen 2010 zou die slechte gewoonte de Britten ruim elf miljoen pond kosten en 43 miljoen ton extra koolstofdioxide in de lucht jagen. 

Zo gaf 71 procent van de Britten toe elektrische toestellen in waakstand te laten staan en 63 procent zegt vergeten de lichten uit te doen wanneer ze een kamer verlaten. Uit de studie komen de Duitsers als het meest energiebewust naar voor, gevolgd door de Spanjaarden, Fransen en Italianen. In vergelijking met de Duitsers laten de Britten twee keer zoveel toestellen in waakstand staan, terwijl vier keer meer Britten de lichten vergeet uit te doen.

Bovendien zegt bijna de helft van alle Britten dat ze voor korte uitstappen eerder in de auto stappen dan het openbaar vervoer te nemen, te lopen of te fietsen. De Britten veroorzaken gemiddeld 32 keer per week een energieverspilling, maar 20 procent van de mannen voelt zich daar helemaal niet schuldig bij, tegenover 9 procent bij de vrouwen. In de groep van de 65-plussers voelt bijna drie op tien geen schuld bij de energieverspilling.

Bij de jongeren tot zestien jaar laat 72 procent van de ondervraagden de lichten branden, terwijl bijna twee op drie computers, televisie en stereo ingeschakeld laat. In de leeftijdscategorie tussen 18 en 24 jaar voelt een kwart zich echter een beetje schuldig om die slechte gewoontes.

Nochtans zei 57 procent van de ondervraagden dat ze een gerichter energiebeleid van de regering, zoals waarschuwing op producten die niet energievriendelijk zijn, zouden ondersteunen. De helft van de ondervraagden geloofde dat er meer informatie over energiebeheer beschikbaar zou

Vele productiemethodes die gebruikelijk zijn in het bedrijfsleven, zijn niet duurzaam en bijzonder milieu-onvriendelijk. Dat heeft de Nederlandse kroonprins Willem-Alexander gezegd op een toespraak tijdens een conferentie over duurzaamheid in Amsterdam.

“De standaard productie- en consumptiemethoden leiden volgens Willem-Alexander tot ecologische vernieling en een toenemend aantal natuurrampen,” aldus het Nederlandse persbureau ANP. De kroonprins zei dat hij niet als de onheilsprofeet naar de conferentie is gekomen, maar ervan overtuigd te zijn dat we de oncomfortable waarheid onder ogen moeten zien. “Dit vormt juist het begin van de oplossing,” stelde hij nog.

The Amsterdam Conference on Sustainability and Reporting wees op een nieuwe reeks richtlijnen voor bedrijven. “Ze zijn bedoeld voor rapportages van ondernemingen over zaken als milieu en activiteiten op sociaal gebied, zoals de gelijke behandeling van mannen en vrouwen,” aldus ANP. “De zogeheten G3-standaarden moeten bedrijven verder op weg helpen.”

Prins Willem-Alexander zei dat de richtlijnen al tot verschillende ondernemingen zijn doorgedrongen. “Maar de veranderingen die zich nu in de wereld voltrekken, vormen echter geen reden om feest te vieren,” aldus de prins, die onder meer wees op smeltende ijskap op de noordpool.