Om het broeikaseffect tegen te gaan, zou men in de stratosfeer zwavel kunnen verbranden tot zwaveldioxide. Dat stelt de Nederlandse wetenschapper Paul Crutzen, die in 1995 de nobelprijs won voor zijn onderzoek naar het gat in de ozonlaag. Zijn voorstel is echter vooral ironisch bedoeld omdat er nog altijd niets gedaan is aan de opwarming van de aarde.

 

“Omdat de hoeveelheid broeikasgassen in de lucht eerder toe- dan afneemt, vreest Crutzen dat de temperatuur op aarde de komende eeuw meer stijgt dan de voorspelde twee graden, met alle problemen vandien,” schrijft de Nederlandse krant Trouw. “In dat noodgeval zou hij raketten met zwavel willen lanceren tot op 25 kilometer hoogte. Daar moet de zwavel dan worden verbrand tot zwaveldioxide.”

Paul Crutzen stelt dat het gas uit elkaar valt in sulfaat-deeltjes, die een deel van het zonlicht weerkaatsen. Dat kan dan minder gemakkelijk de aarde bereiken, zodat die minder hard op zou warmen. De wetenschapper verwijst daarbij naar een vulkaanuitbarsting in 1991 op de Filippijnen. Daarbij kwam zoveel zwaveldioxide in de lucht dat de aarde het daaropvolgende jaar met een halve graad afkoelde.

Extra zwavel zorgt echter ook voor meer zure regen en volgens de World Health Organisation (WHO) sterven er jaarlijks een half miljoen mensen aan de zwavelvervuiling in de lucht. Crutzen zegt dan ook te beseffen dat zijn plan grotesk is en ironisch is bedoeld. Maar als er niets tegen de opwarming gebeurt, moet men het plan volgens hem toch nog eens overwegen.

De consument zegt dat bedrijven rekening moeten houden met het leefmilieu en hun activiteiten daarop moeten instellen, maar vaak weet hij zelf niet welke merken inderdaad een groen beleid voeren. Dat is de conclusie van een studie van het onderzoeksbureau Landor Associates. Het is voor bedrijven trouwens riskant om zich nadrukkelijk als milieubewust te profileren.

Uit een enquête van het onderzoeksbureau bleek dat 64 procent van de ondervraagden er niet in slaagt een groen merk te noemen. “Zelfs bij de groep die zichzelf milieubewust noemt, ligt dat cijfer nog op 51 procent,” aldus Landor Associates. “Iedereen heeft ervan gehoord, maar wat nu precies ecologisch, duurzaam, biologisch afbreekbaar, natuurlijk en organisch is, blijkt vaak onduidelijk.”

Dit gegeven maakt het volgens het onderzoeksbureau marketeers moeilijk een marketingcampagne op te zetten waarin het milieu centraal staat. “Consumenten zijn bovendien sceptisch over het begrip groen,” stippen de onderzoekers aan. “Iedereen noemt zichzelf tegenwoordig biologisch of groen, zonder dat vaststaat op welke manier dat bepaald wordt.”

Vooral voor autofabrikanten en oliemaatschappijen is het belangrijk, maar tegelijk riskant, om zich als een groen bedrijf te profileren. “Consumenten vinden milieuclaims van dergelijke bedrijven vaak suspect en spreken van greenwashing,” meent Landor Associates.

Canada verdoezelt de gevolgen van het broeikaseffect. Dat zeggen leden van de oppositie en milieugroepen. Ze zijn verontwaardigd dat de Canadese regering informatie over het broeikaseffect en het Kyoto-protocol van overheidswebsites heeft verwijderd en dat milieugroepen niet betrokken worden bij besprekingen over een nieuw Canadees milieuplan. 

“De regeringswebsite over klimaatverandering werd zopas van het internet verwijderd,” aldus het magazine OneWorld. “Activisten zeggen dat eerder al het woord klimaatverandering overal op de site gewist.” De Canadese premier Stephen Harper is er niet van te overtuigen dat de klimaatverandering door de mens wordt veroorzaakt.

“Harper voert steeds aan dat de klimaatverandering een controversiële hypothese is,” aldus nog OneWorld. De Canadese regeringsleider steekt zijn kritiek op het klimaatverdrag van Kyoto dan ook niet onder stoelen of banken. Harper komt dit najaar met een eigen plan voor het milieu en klimaat in Canada.

De Liberale Partij, die in de oppositie zit, voert aan dat de regering-Harper revisionistische wetenschap beoefent door systematisch alle verwijzingen naar klimaatverandering te verwijderen uit overheidswebsites. Harper wordt er verder van beschuldigd banden te hebben met de olie-industrie. “Dit is een regering die klimaatverandering ontkent,” aldus de Liberale Partij. “De wetenschap bevalt hen niet, en nu willen ze die censureren.”

Ook Canadese milieugroepen hekelen het feit dat de door de regering buitengesloten worden uit de voorbereiding van het milieuplan dat de regering opstelt. De Canadese overheid voert aan dat in de plannen met een brede waaier aan visies rekening wordt gehouden. “In werkelijkheid wordt het publiek helemaal niet geraadpleegd,” voert de Saskatchewan Environmental Society aan.

Niet alleen arme landen zullen in de toekomst te kampen hebben met waterproblemen. Ook de rijkere landen zullen de nefaste invloed ervaren van de droogte. Die waarschuwing komt uit een rapport van het Wereld Natuur Fonds (WWF). Het is volgens een aantal betrokken organisaties dan ook dringend nodig om op een weloverwogen manier met het water om te gaan. 

Volgens het WWF zullen klimaatveranderingen, periodes van droogte en het verlies aan natuurgebieden die water opslaan (wetlands), een grote invloed hebben op de hele wereld. Bovendien wordt er gewezen op het gevaar van het mismanagement van zoetwaterbronnen, vervuiling en overmatig verbruik door de industrie en landbouw. Verder gebruiken grote steden volgens de organisatie te veel water en wordt er ook veel kostbaar water verspild.

Het International Water Management Institute (IWMI) waarschuwt dat de wereldwijde vraag naar water in het jaar 2050 verdubbeld zal zijn, terwijl nu al eenderde van de wereldbevolking kampt met een watertekort. “De prijs van het water zal ongekende hoogte vertonen,” aldus IWMI-voorzitter Frank Rijsberman. “De verwachting is dat water in 2050 twee tot drie keer zo duur zal zijn als nu. Bepaalde zogeheten designerproducten als Perrier-water zijn nu al duurder dan olie.”

Rijsbergman wijst erop dat sommige Australische wijnen nu al goedkoper zijn dan water, omdat de wijnsector kampt met enorme overproductie. Volgens de IWMI-voorzitter is er nochtans voldoende water op de wereld voorhanden om te voorzien in de vraag. “Het is echter vooral een kwestie van zo goed mogelijk omgaan met die vraag,” stipt hij aan. Verkeerd beheer van water kan er volgens het International Food Policy Research Institute toe leiden dat er tot 350 miljoen ton voedsel minder per jaar zal kunnen worden verbouwd.

Twintig Europese weerinstituten werken aan een website waar de Europese burgers gewaarschuwd worden voor slecht weer. Aan de hand van een Europese kaart met pictogrammen en kleuren moet de bevolking in één oogopslag kunnen zien waar het weer gevaarlijk kan worden. De website zou eind dit jaar online moeten gaan. 

De betrokken weerinstituten hebben onder meer afspraken gegeven over de het ogenblik waarop een waarschuwing gegeven moet worden. “Ze stellen dat een hittegolf in Nederland iets heel anders is dan een hittegolf in Spanje,” aldus het persbureau ANP. “Het is belangrijk dat de kleur die bij een situatie hoort, in alle landen hetzelfde inhoudt.”

Er wordt gebruik gemaakt van vier kleurencodes om een weersituatie aan te geven. Een groene kleur betekent dat de situatie normaal is, terwijl geel een waarschuwing geeft zonder dat er een alarm wordt gegeven. Dat laatste wordt aangegeven met een oranje kleur, terwijl rood een bijzonder weeralarm aangeeft, zoals extreme sneeuwval of bosbranden.

Daarnaast moeten pictogrammen de bezoekers informeren over wind, neerslag of extreme temperaturen. De website is vooral bedoeld voor mensen die naar het buitenland reizen. De betrokken instituten zorgen ervoor dat de site actueel blijft. Elk instituut staat daarbij in voor de opvolging van de situatie in het eigen land. Wie meer informatie wil, wordt vervolgens doorverwezen naar de websites van de nationale weerinstellingen.

Ook het KMI werkt mee aan het project.

Aandeelhouders van British Petroleum (BP) hebben bekend gemaakt gerechterlijke stappen te willen ondernemen tegen de top van het bedrijf omwille van de roestproblemen in de oliepijpleiding in Prudhoe Bay (Alaska). Na een olielek moest die pijpleiding gedeeltelijke worden gesloten en de aandeelhouders zeggen dat de directie van het bedrijf daarvan al langer op de hoogte is. 

“De BP-aandeelhouders stellen dat ze benadeeld zijn door de nalatigheid van de directie van het olieconcern om de pijpleiding in Prodhoe Bay tijdig te herstellen,” meldt BBC News. Door die roestproblemen moest de pijpleiding gedeeltelijk gesloten worden. Daardoor is de productie van het concern met 400.000 vaten per dag gedaald. Ook de Amerikaanse overheid stelt een onderzoek in naar de verantwoordelijkheid van de BP-top in de problemen met de pijpleiding.

Prudhoe Bay is het grootste olieveld van de Verenigde Staten. Op 7 september is in het Huis van Afgevaardigden een hoorzitting voorzien van het Energy and Commerce Committee. De aandeelhouders hebben geen financiële details bekend gemaakt over hun schadeclaim, maar voeren aan dat de BP-top de activa van het concern hebben doen afnemen. Het bedrijf zelf zegt niet te willen reageren op lopende dossiers.

In de klacht staat wel te lezen dat de BP-top op de hoogte was van het probleem in Prudhoe Bay, maar geen afdoende maatregelen heeft genomen om voor een oplossing te zorgen. Het bedrijf zegt dat er gewerkt wordt aan een intensievere controle van de installaties. BP had eerst overwogen om de infrastructuur volledig af te sluiten, maar heeft inmiddels beslist om de westers helft van het olieveld draaiende te houden terwijl de herstellingen doorgevoerd worden.

In totaal zal ongeveer 24 kilometer leidingen vervangen worden. Het herstellen en vervangen van de beschadigde gedeelten zal een investering vergen van 170 miljoen dollar. “Maar het is niet duidelijk hoe die kosten zullen gedeeld worden tussen British Petroleum en ConocoPhillips en ExxonMobil, die eveens een gedeelte van de productie van Prudhoe Bay in bezit hebben.”

Orang oetans uit Nederland en Indonesië krijgen een online datingservice aangeboden. Wetenschappers hopen de dieren door webcams en computerschermen vanop afstand met elkaar aan het communiceren te krijgen. Het gaat er in de eerste instantie echter niet om uit te zoeken of de dieren elkaar voldoende kunnen appreciëren met het zicht op een mogelijk kweekprogramma, maar wel om de precaire situatie van de wilde orang oetan op Borneo onder de aandacht te brengen.

Het is de bedoeling dat er tussen Apenheul en een Indonesische dierentuin een internetverbinding wordt opgezet, zodat de apen elkaar van op afstand observeren en bijvoorbeeld met de druk van een knop elkaar ook geschenkjes kunnen geven. “De kans dat twee dieren als gevolg van de online interactie uiteindelijk ook een koppeltje zullen kunnen vormen, is omwille van het transportprobleem wellicht niet waarschijnlijk,” vertelde een Apenheul-woordvoerster aan het persbureau Associated Press. “Maar het is ook niet helemaal onmogelijk.”

Maar het is volgens de woordvoerster vooral de bedoeling om het publiek te wijzen op het gevaar dat de orang oetans op Borneo bedreigt. “Volgens milieubewegingen zorgen de uitbreiding van de plantages voor oliepalmen en de boskap ervoor dat de biotoop van wilde dieren zoals de orang oetans op Borneo aan het verdwijnen is,” aldus Associated Press. “Door dat kleiner wordend leefgebied wordt de soort in haar voortbestaan bedreigd.”

De Apenheul-wetenschappers wijzen erop dat orang oetans in het verleden in gevangenschap al hebben gecommuniceerd langs een spiegel in front van twee afgescheiden hokken. “Een webcam en computerschermen is daarvan eigenlijk alleen maar een uitbreiding,” stippen ze aan. Alleen geïnteresseerde orang oetans zouden aan het experiment mogen deelnemen. In Apenheul leven dertien orang oetans.

Alpenheul hoopt zijn orang oetans nog eind dit jaar of begin volgend jaar op het internet te hebben. Technisch moet daarvoor nog de nodige hardware gevonden worden, want kabels en schermen moeten bestand zijn tegen de activiteiten van de nieuwe gebruikers.

Als Polen niet meer inspanningen levert om zijn milieu beter te beschermen, dreigt het land boetes te krijgen van de Europese Unie. Al in april is de Europese Commissie met een procedure gestart om de toestand van het Poolse leefmilieu nader te onderzoeken. Volgens Agata Zdanowicz, expert biodiversiteit bij de Europese Commissie, voldoet Polen niet aan het Natura 2000-programma van de Europese Unie. 

“Zdanowicz noemt de toestand van het Poolse leefmilieu ernstig,” aldus BBC News. De procedure van de Europese Commissie zou kunnen leiden tot een rechtszaak om Europese subsidies voor projecten in Poolse milieugebieden te blokkeren. Natura 2000 wil de meest belangrijke natuurgebieden en soorten bewaren. De helft van de Europese zoogdieren en één derde van de reptielen, amfibieën en vissen zijn bedreigd met uitsterven, net zoals één derde van alle plantensoorten.

In Polen leven onder meer rare diersoorten als bizons, wolven, beren en arenden in onder meer waardevolle valleien, moerasgebieden en wouden. Maar volgens de Europese Commissie zijn de Poolse maatregelen om die gebieden te beschermen, duidelijk onvoldoende. Het land heeft 72 waardevolle gebieden aangeduid als belangrijke vogelbiotopen, maar volgens de Europese Commissie moeten dat er 140 zijn. Polen zou slechts 85 procent van zijn natuurgebieden voldoende beschermen. Polen heeft inmiddels een geschreven verwittiging gekregen en daarop een aantal nieuwe voorstellen voorgesteld.

Een woordvoerder van het Poolse ministerie vertelde aan BBC News dat er vergissingen zijn gebeurd bij het opstellen van het Poolse natuurprogramma. “Sommige gebieden zijn aangeduid zonder dat men goede informatie had over hun waarde,” merkte hij op. “In veel van die gebieden zijn de overheden niet akkoord met het Europese plan.” Vorige week heeft de Poolse eerste minister Jaroslaw Kaczynski al gewag gemaakt van een mogelijke afbouw van het milieuprogramma, omdat Natura 2000 onmogelijk realiseerbaar zou zijn.” Dat leverde hem heel wat kritiek op van milieubeschermers.

Natura 2000 beschermt 18 procent van het grondgebied van de vijftien traditionele EU-lidstaten. Op dit ogenblik wordt voor elk van de tien nieuwe lidstaten onderhandeld rond nieuwe beschermde gebieden. In totaal hebben dertien landen al een verwittiging gekregen van de Europese Commissie omdat ze niet voldoen aan de richtlijnen van Natura 2000.

Rusland, Iran, Azerbejan, Kazakstan en Turkmenistan hebben een overeenkomst gesloten om de zwaar vervuilde Kaspische Zee te beschermen. Het verdrag wordt morgen van kracht en moet onder meer de redding betekenen van de kaviaarindustrie en de Kaspische zeehond.

Het is de eerste keer dat de vijf betrokken landen een overeenkomst hebben getekend met een bindende inhoud. Het project moet leiden tot een bescherming van het wildbestand, het controleren van het milieu, de bestrijding van de vervuiling en een samenwerking op het gebied van ecologische rampenbestrijding.

“Het gevoelige milieu van de Kaspische Zee is bijzonder kwetsbaar voor de enorme groei van de olie- en gasproductie in de regio,” benadrukte Achim Steiner, topman van het United Nations Environment Programme (UNEP), tegenover het persbureau. “De situatie wordt nog verergerd door de extreme klimaatomstandigheden en politieke problemen.”

De Kaspische steur, die de zwarte kaviaar produceert, is met uitsterven bedreigd, te wijten aan decennia van overbevissing, het aanleggen van dammen en pollutie. Ook de Kaspische zeerob is een bedreigde soort. “Maar de ondertekenaars zullen hun tanden moeten laten zien om resultaten te bereiken,” waarschuwde Greenpeace-wetenschapper David Santillo.

De regio produceerde in 2004 ongeveer 1,9 miljoen vaten olie per dag en de reserves zijn even groot als die van de Verenigde Staten. Petroleumgiganten zoals Exxon Mobil en British Petroleum hebben er verscheidene operaties. De Kaspische Zee heeft een oppervlakte van 370.886 vierkante kilometer. In het gebied wonen ongeveer 11 miljoen mensen.

De ondertekenaars zouden ook proberen de oorzaak te achterhalen van de veranderingen in het zeeniveau, wellicht veroorzaakt door aardbevingen of verschuivingen van sediment. Tussen 1880 en 1977 zakte het niveau van de Kaspische Zee met vier meter, om dan plots weer te stijgen en voor overstromingen en miljarden dollars schade te zorgen.

De wereldwijde voedselvoorziening komt in gevaar. Dat stelt Lester Brown, directeur van het Amerikaanse Earth Policy Institute (EPI). De oorzaak voor die bedreiging moet volgens hem gezocht worden in het succes van de nieuwe biobrandstoffen, waarmee de industrie en de consument probeert te reageren op de hoge olieprijs.

“De nieuwe bio-brandstofrage verslindt volgens Lester Brown zoveel graan, soja en suikerriet dat de wereldvoedselvoorziening in gevaar komt,” aldus het Nederlands Dagblad. Brown wijst erop dat het wereldwijde graanverbruik dit jaar met twintig miljoen ton stijgt. “Daarvan gaat alleen al in de Verenigde Staten veertien miljoen ton naar ethanol-distilleerderijen of biodiesel-raffinaderijen,” aldus de EPI-directeur.

Van het graan dat in een jaar door een SUV als ethanol wordt verstookt, kun men volgens Brown 26 mensen voeden. “Omdat ongeveer alles wat we eten, tarwe, rijst, mais, sojabonen, palmolie en suiker, kan worden omgezet in brandstof, verdwijnt de economische scheidslijn tussen levensmiddelen en de energiebehoefte van het wegverkeer,” benadrukt hij. “De oliemarkt gaat de graanprijs bepalen. Dat merken we nu al.”

In de Amerikaanse staat Iowa worden 55 ethanol-distillerijen gebouwd. Als die allemaal operationeel zijn, zullen ze volgens Brown de hele maisoogst van de staat verwerken. De EPI-directeur stelt dat veehouders zich daar afvragen hoe ze in de toekomst hun dieren nog zullen kunnen voederen.

In Brazilië wordt al de helft van de suikerrietoogst omgezet in ethanol. Maar ook in Europa, China en India wordt steeds meer gekeken naar ethanolproductie. “We stevenen af op een botsing tussen de belangen van 400 miljoen automobilisten en de twee miljard allerarmsten van de wereld, voor wie stijgende graanprijzen een regelrechte bedreiging vormen,” aldus nog Brown.

Geopperd wordt dat autoconstructeurs snel moeten overschakelen op de productie van hybride motoren, die gedeeltelijk op elektrische stroom kunnen lopen.