managing21.be

De Zweedse muziekdienst Spotify heeft tijdens het tweede kwartaal van dit jaar meer betalende abonnees binnengehaald dan verwacht, maar zag zich tegelijkertijd geconfronteerd met een onverwacht verlies. Het bedrijf eindigde het kwartaal met 276 miljoen betalende abonnees, tegenover 268 miljoen premium-gebruikers op het einde van het eerste kwartaal. Het aantal maandelijks actieve klanten groeide naar 696 miljoen gebruikers. Ook dat cijfer lag boven de algemene verwachting.

De groei overtrof de eigen prognoses van Spotify, dat had gerekend op 273 miljoen premium-abonnees en 689 miljoen maandelijkse actieve gebruikers. “In de eerste helft dit jaar groeide het netto aantal abonnees met meer dan 30 procent vergeleken met dezelfde periode vorig jaar,” merkte het bedrijf op. “De groei van het aantal maandelijkse actieve gebruikers werd breed gedragen, waarbij onder meer een toename kon worden opgemerkt in onder meer Latijns-Amerika, Europa en een aantal markten in de rest van de wereld.”

Toch wist Spotify – ondanks prijsverhogingen, kostenbesparingen en een strategische afbouw van exclusieve podcast-deals – de winstverwachtingen niet waar te maken. De winstvoorspellingen waren logisch, want Spotify had de jongste tijd immers verschillende maatregelen genomen om de winstgevendheid te verbeteren.

Onder meer verhoogde het bedrijf de prijzen van zijn abonnementen werd in een aantal kosten, zoals personeelsuitgaven, gesneden. Daarnaast veranderde Spotify ook zijn strategie rond podcasts. Eerder had het bedrijf belangrijke investeringen gedaan in exclusieve deals met bekende podcasters, maar nu wordt vaker voor niet-exclusieve samenwerkingen gekozen. Dit betekent dat populaire podcasts nog wel op Spotify kunnen worden beluisterd, maar daarover geen exclusieve rechten meer worden afgesproken. Dit bespaart Spotify veel geld, zonder veel luisteraars te verliezen.

Toch bleken die inspanningen deze keer niet genoeg om een kwartaalwinst te realiseren. Ondanks alle maatregelen om het rendement te verbeteren, sloot Spotify het kwartaal af met een verlies van 86 miljoen euro, tegenover een winst van 274 miljoen euro tijdens dezelfde periode vorig jaar. De verliezen zijn vooral toe te schrijven aan een stijging van de operationele kosten met 8 procent tot 914 miljoen euro. Deze kostenstijging omvat onder meer hogere uitgaven voor personeel, professionele diensten en marketing. 

Aandelenkoers

Daarnaast is er ook de impact een minder bekende maar opvallende factor. Daarbij wordt verwezen naar werkgeverslasten – zoals sociale premies en loonheffingen – die in sommige landen automatisch oplopen wanneer de aandelenkoers van een bedrijf stijgt. Omdat het aandeel Spotify onlangs sterk is gestegen, moest het bedrijf dus ook over personeelsbeloningen, zoals aandelenopties, meer sociale lasten betalen. Dit betekent eigenlijk dat Spotify door zijn eigen succes op de beurs financieel werd getroffen.

Het aandeel bereikte recent nog een recordhoogte van 785 dollar, waarmee de marktwaarde van Spotify op ongeveer 160 miljard dollar uitkwam. Die stijging leidde echter ook tot hogere sociale lasten, waardoor het bedrijfsresultaat onder druk kwam.

De totale omzet van Spotify steeg met 10 procent naar 4,19 miljard euro, gedreven door een groei van 12 procent in de premium-inkomsten. Daartegenover stond een lichte daling in advertentie-inkomsten, een segment dat door Spotify als een groeikans wordt gezien.

Daniel Ek, chief executive van Spotify, liet zich optimistisch uit over de vooruitzichten van het bedrijf. “Mensen komen naar Spotify en blijven ook trouw aan het platform”, benadrukte hij. “Door zijn constante vernieuwing creëert Spotify steeds meer waarde voor de nagenoeg 700 miljoen mensen die op het platform actief zijn. Die waarde trekt niet alleen nieuwe gebruikers aan, maar bezorgt bovendien de hele sector – van muziek en podcasts tot luisterboeken – een stimulans.”

Spotify verwacht op het einde van het derde kwartaal van dit jaar 710 miljoen maandelijkse actieve gebruikers te zullen hebben. Het platform zou dan ook kunnen rekenen op 281 betalende abonnees.

De gemiddelde loopsnelheid van voetgangers in Amerikaanse steden is tussen 1980 en 2010 met 15 procent gestegen. Tegelijkertijd moet worden vastgesteld dat over diezelfde periode 14 procent minder mensen in de stadscentra blijven hangen. Dat blijkt uit een onderzoek onder leiding van wetenschappers aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT), gebaseerd op analyses in de steden Boston, New York en Philadelphia, waarbij videobeelden uit de jaren tachtig van de voorbije eeuw met recente opnames werden vergeleken.

“Er is in de stadscentra de voorbije veertig jaar duidelijk iets veranderd”, betoogt onderzoeksleider Carlo Ratti, professor architectuur aan het Massachusetts Institute of Technology. “We stappen sneller dan in het verleden, maar ook de manier waarop mensen elkaar in publieke ruimtes ontmoeten, blijkt aan een verandering onderhevig te zijn geweest. Deze ruimtes functioneren nu meer als doorgangsgebied dan als plek van ontmoeting.” 

Opgemerkt wordt dat de resultaten nuttig zouden kunnen zijn voor stadsplanologen die aan nieuwe of aangepaste openbare ruimtes werken. “De publieke ruimte is cruciaal voor het maatschappelijk leven, vooral nu het digitale domein steeds meer tot polarisatie leidt,” stelt Salazar-Miranda. “Naarmate de publieke ruimte wordt geoptimaliseerd, zullen onze steden weer betere locaties worden om samen te komen.”

Toch merken de onderzoekers op dat niet alles een verandering heeft gekend. Het percentage mensen dat alleen liep, bleef vrijwel gelijk op ongeveer 67 procent. Maar het aantal mensen dat ter plekke een groep vormde, daalde wel van 5,5 procent naar 2 procent. “Misschien is publieke ruimte tegenwoordig functioneler en minder sociaal”, benadrukte Ratti.

Een aantal veranderingen lijken volgens de onderzoekers samen te hangen met de opkomst van mobiele telefoons. Individuen plannen hun sociale leven tegenover met hun smartphones en blijken zich tussen de verschillende locaties sneller te verplaatsen. “Op de oude beelden kan worden vastgesteld dat mensen in het verleden elkaar meer aankeken,” zegt Ratti. “De openbare ruimte in de stad was een plek waar men spontaan een gesprek kon beginnen of een bekende ontmoette. Momenteel wordt er eerst een bericht verstuurd om een ontmoeting te regelen.”

Een andere mogelijke verklaring is volgens de onderzoekers de opkomst van koffieketens zoals Starbucks. De studie suggereert dat sociale ontmoetingen zich deels hebben verplaatst naar comfortabele binnenruimtes die met airconditioning zijn uitgerust. In 1980 waren dergelijke koffiezaken in grote steden zeldzaam. Toch is het volgens de onderzoekers tevens mogelijk dat het menselijk gedrag in de publieke ruimte – los van Starbucks en de smartphone – aan een structurele verandering onderhevig was.

De onderzoekers werken momenteel aan een vervolgstudie, waarbij aan Europa aandacht wordt besteed. Er zouden momenteel beelden van een veertigtal locaties in Europa worden verzameld.

Rusland heeft bij de invasie in Oekraïne zijn voorraad wapens uit het Sovjet-tijdperk grotendeels uitgeput. De aanvoer van militair materieel vanuit de Russische opslagsites naar het front is inmiddels teruggezakt naar het niveau dat voor 2022 werd opgetekend. Dat blijkt uit een analyse van wetenschappers aan de Kyiv School of Economics (KSE).

Uit het rapport blijkt dat de zendingen vanuit de belangrijkste Russische militaire opslaglocaties in 2022 een piek van 242.000 ton lieten optekenen. Die zendingen moesten het Russische leger van de nodige middelen voorzien om de aanval op Oekraïne te lanceren. Maar die aanvoer zal volgens schattingen van de Kyiv School of Economics dit jaar tot 119.000 ton terugvallen.

“De studie toont een significante daling in het volume van militaire goederen die Rusland vanuit zijn belangrijkste opslaglocaties naar andere bestemmingen – zoals reparatiecentra of het front – stuurt”, merkt onderzoeksleider Pavlo Shkurenko, analist bij de Kyiv School of Economics, op. “Dit betekent dat goede en gemakkelijk op te knappen wapens en voertuigen al zijn weggehaald en gebruikt. Wat nu nog overblijft, is waarschijnlijk in slechtere staat of niet meer de moeite waard om op te knappen.”

Shkurenko voegde eraan toe dat Rusland op dit moment minder materiaal naar werkplaatsen stuurt dan die ateliers aankunnen. Dat wijst erop dat het probleem niet moet worden gezocht in de capaciteit van de installaties om herstellingen uit te voeren, simpelweg in het feit dat er weinig bruikbaar materiaal over is om nog te repareren.

Sinds 2022 probeert Rusland afgeschreven wapens en voertuigen uit zijn reserves uit het Sovjet-tijdperk te reactiveren voor inzet aan het front. Onder meer zijn grote aantallen tanks van de types T-72 en T-80 uit de jaren zeventig van de voorbije eeuw in Oekraïne ingezet. Zelfs enkele tanks van het type T-54 uit de jaren veertig van de voorbije eeuw zouden in gevechten zijn gebruikt.

Toch waarschuwt de militaire analist Franz-Stefan Gady voor al te snelle conclusies. Een daling van het aantal pantservoertuigen aan het front betekent volgens hem niet automatisch dat Rusland aan slagkracht verliest. “De Russische tactiek is veranderd”, verduidelijkt. “Er worden minder voertuigen gebruikt, maar tegelijkertijd wordt fors in nieuwe voorraden geïnvesteerd.”

Aziatische bondgenoten

De analyse van Kyiv School of Economics toont ook dat Rusland steeds afhankelijker is geworden van Aziatische bondgenoten naarmate de eigen voorraden slinken. De binnenlandse defensie-industrie leunt sterk op toeleveringen uit China, terwijl het grootste deel van de munitie inmiddels uit Noord-Korea afkomstig is.

Van alle zendingen die vorig jaar als explosieve stoffen werden gelabeld, passeerde ruim 52 procent langs Nakhodka, een Russische haven aan de Japanse Zee die door Noord-Korea wordt gebruikt. Voor de uitbraak van de oorlog tegen Oekraïne was er van die leveringen geen sprake, maar vorig jaar werd al een volume van 250.000 ton geregistreerd.

Volgens Shkurenko staat die afhankelijkheid in schril contrast met het beeld van zelfredzaamheid dat Rusland probeert uit te dragen. Zijn analyse ondersteunt de uitspraken van Kyrylo Boedanov, hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst, die eerder al zei dat 40 procent van de munitie van het Russische leger vanuit Noord-Korea wordt aangevoerd. Ook Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten melden dat Noord-Korea ongeveer 28.000 containers naar Rusland heeft gestuurd. Daarnaast zouden ook ballistische raketten, houwitsers en manschappen zijn geleverd.

“Het Russische leger gebruikt Noord-Koreaanse munitie om een constant vuur op het front in Oekraïne vol te houden,” zegt Franz-Stefan Gady. “Tegelijkertijd kan Rusland op die manier zijn eigen hoogwaardige voorraden opsparen voor een eventueel toekomstig conflict met de Navo.” De analyse van Kyiv School of Economics identificeerde ook 13.000 ton explosieven die, afgaande op hun herkomst nabij de Kaspische Zee, vermoedelijk uit Iran afkomstig zijn.

Hoewel China officieel geen dodelijke wapens levert aan Rusland, is dat land inmiddels wel de belangrijkste toeleverancier van de Russische defensie-industrie geworden. Sinds 2021 is het volume aan goederen dat vanuit de oostelijke grensregio’s naar Russische militaire productiecentra wordt vervoerd, bijna verdubbeld tot meer dan 3 miljoen ton. “Zelfs indien China zegt geen wapens te leveren, voorziet dat land Rusland wel degelijk van machines en onderdelen waarmee het militaire apparaat draaiende blijft”, zegt ook Lucas Risinger, analist bij de Kyiv School of Economics.

In de Democratische Republiek Congo heeft de regering een biedronde voor tweeënvijftig gebieden voor de winning van fossiele brandstoffen gelanceerd. Hierdoor wordt meer dan de helft van het land opgedeeld in concessies voor fossiele brandstoffen, maar dreigen ook projecten voor natuurbescherming en de woongebieden van miljoenen Congolezen in het gedrang te komen. Dat is de conclusie van een rapport van Earth Insight, Notre Terre Sans Pétrole, Rainforest Foundation UK en Corap.

De veiling heeft betrekking op 124 miljoen hectare land en binnenwateren. Maar volgens een aantal milieudeskundigen vertegenwoordigen de geselecteerde gebieden de slechtste plek ter wereld om naar olie te zoeken, vanwege de enorme koolstofopslag en de unieke biodiversiteit – waaronder bedreigde laaglandgorilla’s en bonobo’s – die er worden aangetroffen.

Volgens een ruimtelijke analyse door Earth Insight bestaat 64 procent van het geselecteerde gebied uit intact tropisch regenwoud. “De uitbreiding van de ontginning van olie en gas druist in tegen de internationale beloftes van Congo rond biodiversiteit en klimaatbescherming”, waarschuwen milieuspecialisten.

In juli 2022 probeerde de Congolese regering al dertig sites voor de ontginning van olie en gas te veilen, maar die ronde werd uiteindelijk geannuleerd wegens laattijdige inzendingen en gebrek aan concurrentie. “Maar nu wordt de slechtste plek ter wereld om naar olie te zoeken opnieuw geveild”, beklemtoonde Simon Lewis, professor ecologie aan het University College London. “Geen enkel geloofwaardig bedrijf zou hierop mogen bieden. De aanwezige voorraden zijn wellicht onvoldoende om een rendabele uitbating te garanderen. Een exploitatie zou – financieel, sociaal en ecologisch – een zware kost vergen.”

Eerder dit jaar kondigde de Congolese regering nog een ecologisch project aan voor de corridor Kivu-Kinshasa. Maar volgens het milieurapport zou 72 procent van deze corridor overlappen met de geplande concessies voor olie en gas. Ook de Cuvette Centrale, het grootste tropische veenmoeras-complex ter wereld, valt binnen de nieuw aangewezen concessies. Dit uitgestrekte gebied, even groot als Nepal, huisvest zeldzame diersoorten zoals bosolifanten, laaglandgorilla’s, chimpansees en endemische vogels. Naar schatting ligt er in het veengebied ongeveer 30 miljard ton koolstofdioxide opgeslagen.

Collectieve mislukking

De voorbije jaren zijn er meerdere internationale pogingen ondernomen om financiering te vinden voor de bescherming van het tropisch woud in Congo. Met het Central African Forest Initiative (Cafi) werd een project – ter waarde van 500 miljoen dollar – opgezet om de ontbossing terug te dringen en 8 miljoen hectare aangetast land te herstellen.

Tot nu toe werd echter slechts 150 miljoen dollar uitbetaald. Daarmee is een grote achterstand opgelopen tegenover het bedrag van bijna 400 miljoen dollar dat volgens het contract al overgemaakt had moeten worden. Er lopen gesprekken om de uitbetaling te versnellen. Critici noemden het gebrek aan internationale financiering om bossen economisch rendabel te houden een collectieve mislukking, waardoor landen zoals Congo geneigd zijn overeenkomsten rond de winning van olie en gas te sluiten.

Naast de natuurschade zijn er echter ook sociale gevolgen. Naar schatting 39 miljoen mensen wonen immers binnen de gebieden die voor de ontginning zijn opengesteld. Daaronder bevinden zich veel inheemse bevolkingsgroepen en gemeenschappen die afhankelijk zijn van gezonde bossen en rivieren. Pascal Mirindi, campagnecoördinator van Notre Terre Sans Pétrole, wijst er daarbij op dat 64 procent van de bossen door de concessies rechtstreeks zouden worden getroffen.

Het rapport roept de Congolese overheid en internationale partners op om de aanbesteding te annuleren en te investeren in ontwikkelingsmodellen die de rechten van inheemse volkeren en gemeenschappen respecteren. “De ontginning van olie en gas in deze kwetsbare ecosystemen zou verwoestende gevolgen hebben voor de biodiversiteit, de lokale gemeenschappen, landrechten en de wereldwijde strijd tegen klimaatverandering”, gaf Anna Bebbington, onderzoeksmanager bij Earth Insight, aan.

Meer over dit onderwerp:

• Verenigd Koninkrijk heropent tinmijn in Cornwall

De Europese wegen, bruggen en spoorwegen zijn in hun huidige staat ongeschikt om in geval van een oorlog met Rusland snel tanks, troepen en militair materieel over het continent te verplaatsen. Dat heeft Apostolos Tzitzikostas, Europese commissaris voor transport, in een gesprek met de Britse zakenkrant Financial Times gezegd. Tzitzikostas wil daarom een budget van 17 miljard euro uittrekken om de infrastructuur grondig te moderniseren en daarmee de militaire mobiliteit binnen de Europese Unie te versterken.

“Als de tanks van het militaire bondgenootschap Navo zich snel naar het oosten moeten verplaatsen om te reageren op een Russische aanval, zullen ze stranden in tunnels, bruggen doen instorten en vastlopen in grensprocedures”, waarschuwde Tzitzikostas. We worden geconfronteerd met oude bruggen die moeten worden versterkt, smalle bruggen die dienen te worden verbreed en bruggen die simpelweg nog moeten worden gebouwd.”

Volgens Tzitzikostas is het onmogelijk om Europa efficiënt te verdedigen als legers zich niet snel kunnen verplaatsen. “De realiteit is dat het weken, soms maanden duurt om materieel en troepen van West-Europa naar Oost-Europa te verplaatsen”, beklemtoonde hij. De bestaande Europese verkeersinfrastructuur is grotendeels ontworpen voor civiel gebruik. Waar vrachtwagens doorgaans tot 40 ton wegen, komt een tank al snel aan een gewicht van 70 ton. Dit is echter een belasting waarvoor veel Europese wegen en bruggen simpelweg niet zijn gebouwd.

De Europese Commissie werkt nu aan een strategie die ervoor moet zorgen dat troepen zich binnen enkele uren od hooguit enkele dagen over het continent kunnen verplaatsen in geval van een aanval. Daarvoor worden vijfhonderd infrastructuurprojecten, verspreid over vier strategische militaire corridors, aangepakt. Welke projecten dat precies zijn, wordt om veiligheidsredenen niet openbaar gemaakt.

Bredere voorbereiding

Wel stelde Tzitzikostas dat de projecten in samenwerking met de Navo en de militaire commandanten van het bondgenootschap worden ontwikkeld. Daarnaast wil de Europese Unie bureaucratische obstakels wegwerken. “We moeten vermijden dat tanks aan de grens blijven steken in papierwerk,” gaf Tzitzikostas aan.

De strategie maakt deel uit van een bredere Europese voorbereiding op een mogelijk militair conflict met Rusland, rekening houdend met een eventuele afbouw van de Amerikaanse militaire aanwezigheid op het Europese continent. Mark Rutte, secretaris-generaal van de Navo, waarschuwde in juni nog dat Rusland tegen 2030 een van de lidstaten van het westerse militaire bondgenootschap zou kunnen aanvallen.

De Europese Unie werkt inmiddels aan een herbewapeningsplan ter waarde van maximaal 800 miljard dollar. Dat is bedoeld om de afhankelijkheid van Amerikaanse defensiemacht te verkleinen en beter weerstand te kunnen bieden tegen Russische agressie. Hoewel de Europese Commissie in haar voorstel voor de begrotingsperiode van 2028 tot 2034 een bedrag van 17 miljard euro uittrekt voor militaire mobiliteit, waarschuwen diplomaten van de Europese Unie dat dit bedrag tijdens de onderhandelingen tussen de lidstaten nog kan worden verlaagd.

Volgens Tzitzikostas is de mobiliteitsstrategie een aanvulling op de Navo-afspraken om de defensie-uitgaven op te trekken naar 5 procent van het bruto binnenlandse product, waarvan 1,5 procent bestemd zou zijn voor militaire infrastructuur. “We kunnen het ons niet langer veroorloven om niet voorbereid te zijn of afhankelijk te blijven,” besloot Tzitzikostas.

Bij de Amerikaanse National Aeronautics & Space Administration (Nasa) hebben bijna vierduizend werknemers aangekondigd vrijwillig ontslag te willen nemen. Hierdoor zou het personeelsbestand van het Amerikaanse ruimtevaartbureau met ongeveer 20 procent worden afgeslankt. De betrokken werknemers besloten om in te gaan op een bijzondere ontslagregeling die door de regering van de Amerikaanse president Donald Trump werd uitgewerkt om de overheidsuitgaven terug te dringen.

“Bij de Nasa hebben 3.780 werknemers aangegeven op de bijzondere ontslagregeling van de Amerikaanse regering in te zullen gaan”, bevestigde Cheryl Warner, hoofd communicatie van het Amerikaanse ruimtevaartbureau. “Door deze beslissing zal de Nasa begin volgend jaar nog ongeveer 14.000 medewerkers tellen.

Door de bijzondere ontslagregeling worden de betrokken werknemers met betaald administratief verlof geplaatst tot een overeengekomen vertrekdatum. Tot nu toe hebben werknemers van de Nasa twee keer de kans gekregen om zich voor de ontslagregeling te melden. Tijdens de eerste fase, met een deadline in februari, hadden ongeveer 870 medewerkers – 4,8 procent van het personeelsbestand – aangegeven op de regeling te willen instappen. Tijdens de tweede fase, waarvan de deadline vrijdag verstreek, deden ongeveer 3.000 werknemers – 16,4 procent van het totale personeelsbestand – hetzelfde.

“Deze aantallen kunnen in de komende weken nog enigszins veranderen”, benadrukte Warner. “Mogelijk zullen een aantal betrokkenen hun ontslag opnieuw willen intrekken. Anderzijds is het niet onmogelijk dat sommige gegadigden met een afwijzing van hun aanvraag zullen worden geconfronteerd.”

Sinds het aantreden van Donald Trump als president van de Verenigde Staten in januari van dit jaar heeft de Nasa ook ongeveer 500 medewerkers verloren door natuurlijke uitstroom. Als deze verliezen worden meegerekend, zal het personeelsbestand van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie begin volgend jaar zijn gedaald tot ongeveer 14.000 medewerkers.

Protesten

De vertrekregelingen maken deel uit van een bredere poging van de Amerikaanse regering om de uitgaven van de Nasa te verminderen. In zijn federale begrotingsvoorstel voor volgend jaar stelde Trump onder meer voor om de totale financiering van het ruimtevaartbureau met 24 procent te verlagen. Daarbij zou ook bijna de helft van het wetenschapsbudget van de organisatie worden geschrapt.

De maatregelen hebben echter geleid tot protesten van wetenschappers, ingenieurs en burgers. Recent maakten bijna driehonderd wetenschappers van de Nasa in een brief aan Sean Duffy, interim-directeur van het ruimtevaartbureau, hun bezorgdheid over de besparingen bekend. Daarin wordt gewag gemaakt van overhaaste en schadelijke veranderingen, waardoor wetenschappelijke programma’s en onderzoek zullen worden getroffen en mogelijk ook de veiligheid van astronauten in het gedrang zou kunnen worden gebracht. Duffy werd daarbij gevraagd om de besparingen tegen te houden.

Eerder dit jaar kondigde de regering van Donald Trump aan dat de Nasa prioriteit moest verlenen aan de bemande ruimtevaart naar de maan en de planeet Mars. Wetenschappelijk onderzoek en klimaatprogramma’s zouden daarbij worden geschrapt. Het Witte Huis gaf daarbij aan dat de Verenigde Staten alle inspanningen zal doen om China in de race naar de maan te verslaan en als eerste opnieuw een mens op het oppervlak van de maan te zetten. China wil in 2030 een eerste bemande maanlanding realiseren. Artemis, het bemande ruimtevaartprogramma van de Nasa, heeft anderzijds al herhaaldelijke vertragingen opgelopen.

De toonaangevende staalbedrijven in Rusland verkeren in een steeds diepere financiële crisis. Hogere rentevoeten, een afnemende vraag en de uitbreiding van de internationale sancties veroorzaken een drastische beperking voor de toegang van de ondernemingen tot de exportmarkten en bedreigen het voortbestaan van een sector die al decennialang een pijler van de Russische economie vormt.

De grote Russische staalproducenten rapporteerden over de eerste helft van dit jaar sterk terugvallende winstcijfers. Magnitogorsk Iron and Steel Works (MMK), een van de grootste staalbedrijven van Europa en de tweede grootste producent van Rusland, zag zijn winst met bijna een factor negen tot 5,6 miljard roebel (70,6 miljoen dollar) dalen. De omzet van het concern, in handen van miljardair Viktor Rasjnikov, viel met een derde terug. De kasstroom van het bedrijf werd tijdens het tweede kwartaal negatief, waarbij de uitgaven de inkomsten met 4,9 miljard roebel (62 miljoen dollar) overtroffen.

Bij Severstal, onder controle van Aleksej Mordasjov, zijn de cijfers nog somberder. Het bedrijf, dat acht fabrieken exploiteert, boekte over het hele halfjaar een negatieve kasstroom van 29,1 miljard roebel (370 miljoen dollar). De omzet daalde met 16 procent, terwijl de nettowinst tot 15,5 miljard roebel (195 miljoen dollar) halveerde. Severstal heeft voor het derde kwartaal op rij besloten geen dividend uit te keren.

In Rusland blijft de binnenlandse vraag naar staal verder afnemen. Severstal rapporteerde daarbij een daling van 15 procent dit jaar, na een krimp van 6 procent vorig jaar. Dat betekent een scherpe terugval in een land dat ooit de bouw, infrastructuur en zware industrie als sterke afzetmarkten voor staal kende.

Door de combinatie van de verminderde vraag en de internationale sancties die export belemmeren, kampen producenten met oplopende voorraden en steeds minder afzetmogelijkheden. “Het tweede kwartaal was buitengewoon moeilijk voor zowel de staalindustrie als de Russische economie in het algemeen”, benadrukte Aleksandr Sjeveljev, chief executive van Severstal.

Kettingreactie

Econoom Nikolaj Koelbaka wijt de problemen in de sector aan de kettingreactie van internationale sancties, die de export van Russische grondstoffen zwaar hebben geraakt en op die manier het bedrijfsmodel van staalproducenten ondermijnen. “De binnenlandse consumptie is ontoereikend omdat de economie langzaam stagneert”, benadrukte hij. “De groei van het Russische binnenlandse product is teruggevallen tot een derde van het niveau van vorig jaar. De bouwactiviteit – een sleutelmarkt voor de staalindustrie – is met bijna 30 procent ingekrompen en zit nu op het laagste peil in drie jaar.”

Aleksandr Sjeveljev waarschuwde eerder al dat een zwakke vraag en hoge leenkosten het voortbestaan van de staalfabrieken in Rusland bedreigen. Hij schatte dat de Russische staalbedrijven dit jaar een voorraad van mogelijk 6 miljoen ton staal mogelijk niet zullen kunnen verkopen. Dat is ongeveer 10 procent van de productie die vorig jaar werd geregistreerd. De binnenlandse consumptie zou kunnen terugvallen tot 39 miljoen ton, tegenover een niveau tussen 43 miljoen ton en 45 miljoen ton vorig jaar.

Anton Alikhanov, Russisch minister van industrie en handel, verklaarde eerder al dat de overheid overweegt belastingverlichting voor staalproducenten te bieden, onder meer door aanpassingen aan de accijnsformule voor vloeibaar staal. Ook noemde hij de huidige wisselkoers van de roebel een belangrijke belemmering voor exporteurs, omdat Russisch staal hierdoor minder concurrerend – zelfs op markten die nog voor een handel met Rusland openstaan – wordt. “Er moeten dan ook dringend maatregelen worden genomen om de fiscale druk op de metallurgische sector te verlichten en de regeldruk te verminderen.”

Toch waarschuwen analisten dat een snel herstel onwaarschijnlijk is. Volgens experts van de Russische staatbank Promsvjazbank zal de staalsector van het land minstens tot het einde van dit jaar met sombere vooruitzichten rekening moeten houden. De combinatie van een aanhoudend hoge rente en een zwakke economische groei maakt het volgens hen voor bedrijven ook steeds moeilijker om in modernisering of capaciteitsuitbreiding te investeren.

De vijandige houding van de regering van de Amerikaanse president Donald Trump tegenover windenergie bedreigt meer dan 17.000 arbeidsplaatsen. Dat blijkt uit een rapport van het Center for American Progress (CAP). Opgemerkt wordt dat een reeks presidentiële besluiten – waaronder het tijdelijk stopzetten van federale vergunningen voor windprojecten – op de sector van de windenergie een desastreus effect heeft. De One Big Beautiful Bill Act (OBBBA), die de belastingvoordelen voor windenergie en zonnekracht grotendeels beëindigt, verscherpt de druk verder.

“De regering van Donald Trump en de Republikeinen in het Amerikaans Congres blokkeren de windenergiesector van twee kanten tegelijk”, wordt in het rapport opgemerkt. “Door de tijdelijke blokkade op de vergunningverlening kunnen veel projecten niet starten, waardoor ze de deadline voor belastingvoordelen niet halen. Er blijven immers alleen nog belastingvoordelen voor projecten die binnen twaalf maanden na de inwerkingtreding van de OBBBA worden gestart. Hierdoor lopen vele projecten de financiering mis waarop ze mogelijk hadden gerekend.”

De studie toont dat ruim 17.000 banen verbonden zijn aan offshore windenergieprojecten die door het beleid van Donald Trump inmiddels zijn geannuleerd of opgeschort of ernstig bedreigd worden. Een deel van deze projecten wordt bovendien door de OBBBA-wetgeving bedreigd. Meer dan 75 procent van deze banen hangt samen met projecten die al federale vergunningen hebben of waarvan de bouw al begonnen is. Een groot deel van deze banen zal volgens het rapport pas gerealiseerd worden als het tijdelijke verbod wordt opgeheven en mogelijk helemaal niet als dat verbod te lang aanhoudt of de projecten hun belastingvoordelen verliezen.”

Daarnaast zouden volgens het rapport nog eens zo’n 25.000 directe en indirecte banen in de onshore windindustrie verbonden aan projecten die in ontwikkeling of in aanbouw zijn. Hoewel niet al deze projecten federale vergunningen vereisen, bevinden vier concrete windprojecten op federaal land – waarbij meer dan 1.900 arbeidsplaatsen zijn betrokken – zich momenteel al in een juridische en administratieve moeilijke situatie.

Gerichte aanvallen

“De aanvallen op windenergie vanuit het Witte Huis en het Congres kosten vele Amerikaanse banen en ondermijnen lokale economieën”, voeren de onderzoekers aan. “Terwijl Trump en zijn bondgenoten de windenergiesector afremmen, profiteren de producenten van olie en gas van de barrières die tegenover hun concurrenten worden opgeworpen. Het beleid van Trump en de OBBBA ondermijnen het groeipotentieel van windenergie. Ondanks de sterke uitgangspositie van de windenergiesector op het ogenblik van het aantreden van Donald Trump als Amerikaans president, blijven het Witte Huis en het Congres het steeds moeilijker maken om nieuwe windprojecten van de grond te krijgen.”

In januari vaardigde Donald Trump een presidentieel bevel uit dat alle federale goedkeuringen voor windenergie – inclusief vergunningen, leningen en recht van overpad – opschortte, in afwachting van een evaluatie van het federale vergunningsproces. Die evaluatie heeft echter nog geen duidelijke einddatum gekregen. Het besluit maakte ook een tijdelijk einde aan nieuwe offshore windleases in federale wateren en bevroor een landgebonden project dat al een federale goedkeuring had. Zeventien Amerikaanse staten zijn naar de rechter gestapt, maar de tijdelijke blokkade blijft voorlopig van kracht.

Daarnaast gaan Republikeinen in het Congres nog een stap verder door de goedkeuring van een begrotingsplan dat belastingvoordelen voor hernieuwbare energie afschaft, waardoor de financiering van windprojecten wordt bemoeilijkt. Volgens de onderzoekers zal het schrappen van deze stimulansen de groei van hernieuwbare energie-installaties het volgende decennium met naar schatting 41 procent verminderen.

“Al deze maatregelen vormen een dubbele klap voor de Amerikaanse windenergie”, stippen de onderzoekers aan. “Projecten moeten snel aanvangen om hun belastingvoordelen te behouden, maar kunnen vanwege het vergunningsverbod onmogelijk van start gaan. Daarbovenop verplicht een nieuwe richtlijn van het Amerikaanse ministerie van binnenlandse zaken tot een extra bureaucratische toetsing door hoge ambtenaren. Als gevolg daarvan dreigen veel projecten uiteindelijk te zullen sneuvelen. Dat zal tot een belangrijk verlies aan arbeidsplaatsen leiden en bovendien hogere energierekeningen voor de huishoudens opleveren.”

Drastische bezuinigingen op het budget van de United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) dreigen tot toenemende migratiestromen naar Europa te leiden. Dat heeft Filippo Grandi, de hoge commissaris voor vluchtelingen, in een gesprek met de Britse krant Financial Times gezegd. Grandi riep daarbij de lidstaten van de Europese Unie op om bestaande opvanglocaties in Afrika te steunen in plaats van nieuwe maatregelen tegen immigratie op te zetten.

Grandi betoogde dat er steeds meer aanwijzingen kunnen worden gevonden dat vluchtelingen uit Soedan noordwaarts richting Europa trekken, in plaats van in eigen land of buurland Tsjaad – waar zij voorheen wel ondersteuning vonden – te blijven. “De bezuinigingen die donoren ons opleggen zijn rampzalig, ook met het oog op de beheersing van de migratiestromen”, beklemtoonde Grandi. “Het negeren van ontwikkelingen in Afrikaanse landen is een strategische blunder van formaat.”

Volgens hem is het duidelijk dat Soedanese vluchtelingen zich al van Tsjaad naar Libië, een bekende migratieroute naar Europa, verplaatsen. “Men zou meer hulp moeten bieden aan landen waar mensen bereid zijn te blijven totdat ze terug naar huis kunnen. Daarmee kan al een groot deel van het probleem worden opgelost.”

Het budget van de UNHCR is zwaar getroffen nadat de bijdrage van de Verenigde Staten door president Donald Trump van 2 miljard dollar naar ongeveer 390 miljoen dollar werd teruggebracht. Ook Europese naties zoals Frankrijk, Italië en Duitsland hebben hun steun teruggeschroefd, waardoor de crisis nog wordt verergerd. De UNHCR heeft inmiddels een derde van zijn personeel moeten ontslaan en heeft programma’s ter waarde van 1,4 miljard dollar stopgezet.

In een reactie op overvolle asielprocedures en groeiende sentimenten tegen migratie proberen vele lidstaten van de Europese Unie een deel van hun asielbeleid uit te besteden aan landen in andere regio’s. Daarbij worden migranten in derde landen, voordat zij Europa bereiken, gescreend.

Dergelijke plannen, vaak geïnitieerd door landen met een strenger migratiebeleid zoals Denemarken en Italië, zijn controversieel. Een eerder Brits initiatief om asielzoekers in Rwanda onder te brengen, strandde vanwege bezorgdheid over mensenrechten. Volgens Grandi zou het veel efficiënter zijn om om geld te investeren in landen met grote vluchtelingenpopulaties die bereid zijn te blijven, zoals Tsjaad, Iran of Kenia.

Moeizaam

Het aantal migranten dat via Libië naar Europa reist, neemt toe. Europese landen willen de Libische autoriteiten meer financiële steun geven om overtochten over de Middellandse Zee te voorkomen. Maar een samenwerking met de Libische overheid en de gewapende groeperingen die delen van het land controleren, verloopt uiterst moeizaam.

De Europese Unie heeft al meerdere overeenkomsten gesloten met Afrikaanse landen om migratie te beperken en werkt aan nieuwe oplossingen waarbij derde landen betrokken zijn. Daarbij wordt onder meer bekeken of het mogelijk zou zijn om afgewezen asielzoekers terug te sturen naar zogenoemde terugkeercentra in landen die niet hun thuisland zijn. Ook zou men de screening van migranten die op zee werden gered, van Europa naar Noord-Afrikaanse landen willen overhevelen.

Grandi zei dat UNHCR bereid is om aan dergelijke initiatieven mee te werken, mits er voldoende waarborgen worden geboden. Onder meer zou de verantwoordelijkheid bij de Europese landen moeten blijven. Dat was volgens Grandi niet het geval bij het Britse Rwanda-plan. “Men kan de verantwoordelijkheid voor asielzoekers niet volledig op een derde land afschuiven”, beklemtoonde hij. “Maar wel is misschien mogelijk om steun te bieden aan een systeem dat voldoende garanties en respect voor het internationaal recht biedt, dan is het misschien mogelijk.”

Maar Grandi riep tegelijkertijd op tot realisme. “Er moet eerst een land gevonden dat hiertoe bereid zou zijn”, verduidelijkte hij. “Ik geloof niet dat er veel landen in de rij staan om een dergelijk systeem te helpen uitbouwen. In een aantal landen waarmee Europa nauwer wil samenwerken, kan de UNHCR bovendien niet operationeel zijn. Libië bijvoorbeeld is geen land waar de UNHCR zulke afspraken zou kunnen maken.”

Grandi uitte bovendien zijn bekommernis over de situatie in Tunesië, een land waarmee de Europese Unie een migratieovereenkomst heeft gesloten. “Ondanks de wens om nauwer samen te werken, treedt de Tunesische overheid volgens Grandi hard op tegen migranten”, verduidelijkte hij. “De UNHCR mag er geen asielzoekers meer screenen. Dat heeft de Tunesische regering uitdrukkelijk verboden. We weten dat er pushbacks zijn naar Libië en Algerije en dat het klimaat voor vluchtelingen en migranten erg moeilijk is.”

Grandi riep Europese overheden op om samen te werken met de UNHCR bij het opzetten van externe asielregelingen, zodat deze binnen het internationale recht vallen. “Er zijn daarbij mogelijkheden om op een innovatieve manier samen te werken.”

De industrie van de kunstmatige intelligentie probeert koortsachtig zijn enorme energieverbruik te verminderen. Daarbij wordt gezocht naar betere koelsystemen, efficiëntere computerchips en een intelligentere programmering. Dat blijkt uit een rapport van het adviesbureau McKinsey.

Het gebruik van artificiële intelligentie kent wereldwijd een explosieve toename. De sector is echter volledig afhankelijk van datacenters, die volgens het International Energy Agency tegen het einde van dit decennium hun energieverbruik zullen verdubbelen en daarbij 3 procent van de wereldwijde elektriciteit zouden kunnen verbruiken. Experts van McKinsey maken gewag van een race om voldoende datacenters te bouwen. Die investeringen zullen volgens hen nodig zijn om de snelle groei van artificiële intelligentie bij te benen. Tegelijkertijd waarschuwen de experts dat de wereld op een elektriciteitstekort afstevent.

“Er zijn verschillende manieren om het probleem op te lossen”, benadrukt Mosharaf Chowdhury, professor informatica aan de University of Michigan. “Bedrijven kunnen ofwel meer energiecapaciteit opbouwen – iets wat tijd kost en waar de sector van de artificiële intelligent al actief naar zoekt – of manieren vinden om voor dezelfde rekenkracht minder energie te verbruiken.”

Chowdhury gelooft dat de uitdaging met intelligentie oplossingen op elk niveau, van de fysieke hardware tot de software van de artificiële intelligentie zelf, kan worden aangepakt. Het laboratorium van Chowdhury heeft inmiddels zelf algoritmen ontwikkeld die precies berekenen hoeveel elektriciteit elke AI-chip nodig heeft. Dit zou op het energieverbruik een besparing tussen 20 procent en 30 procent kunnen betekenen.

“Twintig jaar geleden kostte het draaien van een datacenter – inclusief koelsystemen en andere infrastructuur – evenveel energie als de servers zelf”, verduidelijkte Gareth Williams, analist bij het adviesbureau Arup. “Momenteel gebruiken die operaties nog slechts 10 procent van de totale consumptie van de servers. Dat is grotendeels te danken aan de focus op energie-efficiëntie.”

Veel datacenters gebruiken momenteel AI-gestuurde sensoren om de temperatuur per zone te regelen, in plaats van hele gebouwen gelijkmatig te koelen. Hierdoor kan volgens Pankaj Sachdeva, analist bij McKinsey, het verbruik van water en elektriciteit in realtime worden geoptimaliseerd.

Voor vele partijen zal vloeistofkoeling volgens de analisten de grote doorbraak vormen, waarbij lawaaierige en energieverslindende airconditioning worden vervangen door koelvloeistof die rechtstreeks door de servers stroomt. Volgens Williams kijken alle grote vertegenwoordigers naar deze oplossingen. Dat is belangrijk, omdat moderne AI-chips van bedrijven zoals Nvidia honderd keer meer stroom verbruiken dan servers twintig jaar geleden.

Amazon Web Services (AWS) kondigde recent aan een eigen vloeistofkoelmethode te hebben ontwikkeld om de chips van Nvidia in hun servers te koelen, zonder bestaande datacenters te hoeven herbouwen. Dan Brown, vicepresident machine learning bij Amazon Web Services, benadrukte daarbij dat traditionele methoden van vloeistofkoeling niet toereikend zouden zijn om de schaalgrootte van de activiteiten van het bedrijf te volgen.

Verenigde Staten versus China

Volgens Pankaj Sachdeva is het geruststellend dat elke nieuwe generatie computerchips energie-efficiënter is dan de vorige. Onderzoek van Yi Ding aan de Purdue University toont aan dat AI-chips langer kunnen meegaan zonder prestatieverlies.

“Maar het is moeilijk om halfgeleiderbedrijven te overtuigen minder winst te maken door klanten aan te moedigen langer met dezelfde apparatuur te werken”, verduidelijkte Ding.

“De grotere efficiëntie van de chips en de besparingen op het energieverbruik zal artificiële intelligentie waarschijnlijk wel goedkoper maken, maar het totale energieverbruik niet doen dalen”, voorspelt Ding. “Ondanks alle pogingen zal het energieverbruik blijven stijgen, maar wellicht zal daarbij wel een vertraging kunnen worden opgemerkt.”

In de Verenigde Staten wordt energie nu bestempeld als een essentiële pijler om zijn concurrentiekracht tegenover China op het gebied van artificiele intelligentie te behouden. 

In januari onthulde het Chinese startupbedrijf DeepSeek een AI-model dat net zo goed presteerde als de toonaangevende Amerikaanse systemen, ondanks het gebruik van minder krachtige chips en dus ook minder energie. De ingenieurs van DeepSeek bereikten dit door hun halfgeleiders preciezer te programmeren en een energie-intensieve trainingsfase – die eerder als essentieel werd bestempeld – over te slaan. China wordt bovendien gevreesd als een land dat op het gebied van beschikbare energiebronnen – waaronder hernieuwbare en nucleaire energie – een grote voorsprong op de Verenigde Staten heeft opgebouwd.