Iets meer dan de helft van de Nederlanders is zich het laatste jaar duurzamer gaan gedragen. Dat is de conclusie van de Duurzaamheid Monitor 2007 van de Nederlandse stichting iNSnet. Meer nog dan Al Gore hebben vooral het extreme weer en berichten in de media hen aan het denken gezet over milieu en klimaat. De overheid heeft volgens de ondervraagden de belangrijkste voorbeeldfunctie in het streven naar een meer duurzame maatschappij.

Uit de resultaten blijkt dat veel meer mensen zich zorgen maken over milieu en klimaat dan vorig jaar. De invloed van Al Gore en zijn film ‘An Inconvenient Truth’ is daarbij veel minder dan wel wordt verondersteld. “Natuurlijk is de media-aandacht voor de film van belang,” aldus de onderzoekers. “Maar het is vooral het idee dat het weer de laatste jaren zichtbaar van slag is geraakt dat de mensen aanzet tot een groter milieubewustzijn.”

De stichting iNSnet zegt dat steeds meer mensen is beweging komen, nu nu effecten van klimaatverandering in de beleving van mensen dichtbij komt. “Ook al is niet elke hoosbui of warme winterdag rechtstreeks toe te schrijven aan klimaatverandering, mensen beleven die vormen van extreem weer wel intensief, omdat het direct in hun persoonlijke sfeer raakt,” wordt er opgemerkt.

De nationale overheid blijft volgens het onderzoek het belangrijkste voorbeeld voor duurzaam gedrag. Ruim tweederde van de ondervraagden zegt zijn eigen duurzaam gedrag te spiegelen aan dat van de overheid. Bedrijfsleven en de burger zelf worden door respectievelijk 41 en 37 procent als initiator genoemd.

Drankenproducent Coca-Cola gaat in de Amerikaanse staat South Carolina de grootste recyclagefabriek voor plastic flessen bouwen. Daarvoor wil het bedrijf een alliantie aangaan met het bedrijf United Resource Recovery. Coca-Cola wil tegen het einde van dit decennium dertig procent van zijn Amerikaanse afvalproductie recupereren. Dat is drie keer hoger dan het huidige niveau.

De nieuwe fabriek in Spartanburg zou jaarlijks 50.000 ton gerecycleerd pet-materiaal produceren. Dat komt overeen met bijna twee miljard flessen. De fabriek zou daarbij volgens Coca-Cola het volgende decennium ook een uitstoot van één miljoen ton koolstofdioxide vermijden, aangezien de recyclage ervoor zorgt dat geen nieuw pet-materiaal moet geproduceerd worden.

Op termijn wil Coca-Cola honderd procent van zijn geproduceerde pet-flessen recupereren. “Jeff Seabright, onderdirecteur milieuzaken van Coca-Cola, zegt echter niet te kunnen voorspellen wanneer het bedrijf die doelstelling zal halen,” aldus de Amerikaanse krant The Washington Post. “Dit project is volgens Seabright het begin van een lange tocht.” Coca-Cola zal dit jaar 60 miljoen dollar investeren in recyclageprojecten.

In 2030 kan zonnestroom wereldwijd meer dan 3,5 miljard mensen in hun stroombehoefte voorzien, meer dan zes miljoen banen opleveren en de jaarlijkse uitstoot van 300 kolencentrales voorkomen. Dit zijn enkele conclusies uit het rapport ‘Solar Generation IV’ van Greenpeace en de de Europese Photovoltaic Industry Association (EPIA). Ze roepen de overheden dan ook op meer te investeren in zonnestroom

Het rapport stelt dat zonnestroom een enorme potentie heeft. Door het inschakelen van zonnestroom kan tegen 2030 een jaarlijkse reductie van de uitstoot van koolstofdioxide van meer dan één miljard ton worden gerealiseerd. Dat staat gelijk met de uitstoot van driehonderd steenkolencentrales. Sinds 1998 groeit het aantal geïnstalleerde zonnepanelen jaarlijks wereldwijd gemiddeld met meer dan 35 procent.

Voor 2007 voorspelt het rapport zelfs een groei van meer dan 48 procent. Maar niet alleen het milieu is gebaat bij het gebruik van zonnestroom. Ook de tewerkstelling kan volgens het rapport door gestimuleerd worden. Daarbij wordt onder meer verwezen naar Duitsland., waar de zonnestroom door de overheid consequent wordt gesteund. Inmiddels komt een kwart van de wereldwijd geinstalleerde zonnepanelen uit Duitsland.

De auto’s die vorig jaar in de Europese Unie zijn verkocht, stoten amper minder koolstofdioxide uit. Dat blijkt uit cijfers van de Europese milieubeweging Transport and Environment. De daling betrof slechts 0,7 procent op één jaar tijd. Dat is bijzonder weinig vergeleken met de voorgaande jaren. Daardoor dreigt de autosector volgens de organisatie zijn Europese doelstellingen niet te zullen halen.

De Europese auto’s die vorig jaar werden verkocht, stoten gemiddeld 160 gram koolstofdioxide per kilometer uit. Dat is een halve gram minder dan een jaar eerder. Japanse modellen komen uit op 161 gram en Koreaanse wagens op 164 gram. “De fabrikanten missen vrijwel zeker de uitstootdoelstelling werden afgesproken met de Europese Unie,” aldus manager Aat Peterse van Transport and Environment.

Afspraak met de Europese Unie was dat de uitstoot tegen 2008 zou dalen tot gemiddeld 140 gram per kilometer. “’De fabrikanten hebben zich tot dusver toegelegd op het maken van grote, brandstofslurpende wagens,” aldus nog Peterse. “Het resultaat spreekt dan ook voor zich.” De Europese Unie heeft onlangs bepaald dat auto’s in 2012 hooguit 120 gram koolstofdioxide mogen uitstoten.

Energieproducenten verspillen jaarlijks veertig miljard dollar met het affakkelen van aardgas dat vrijkomt bij oliewinning. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek in opdracht van de Wereldbank. Het affakkelen van gas draagt volgens onderzoekers van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration bovendien bij aan de klimaatverandering, omdat die activiteit jaarlijks 400 miljoen toen kooldioxide in de atmosfeer uitstoot.

Het onderzoek schat dat vorig jaar 5,5 procent van de wereldwijde gasproductie verloren ging aan affakkelen. Vorig jaar werd ongeveer 168 miljard kubieke meter aardgas afgefakkeld, in 2002 was dat nog 146 miljard kubieke meter. Producenten in Rusland en Nigeria zijn volgens het rapport de grootste verspillers. Producenten zouden er volgens de Wereldank beter aan doen om het gas op te vangen en in vloeibare vorm verkopen.

“Veel olieproducenten zijn het daarmee eens,” aldus het persbureau IPS. “Zij wijzen er echter op dat de overschakeling vraagt om grote investeringen, vooral op afgelegen locaties. Regeringen doen volgens de sector bovendien vooralsnog niet veel moeite om de overstap aan te moedigen door belastingvoordelen toe te kennen en andere maatregelen te nemen die investeren gemakkelijker maken. In landen als Nigeria zouden corruptie en onveiligheid bovendien de vooruitgang hinderen.”

“Affakkelen is niet alleen schadelijk voor het milieu omdat het bijdraagt aan de opwarming van de aarde,” aldus Bent Svensson, manager van de Wereldban. “Het is ook een grote verspilling van een zuiverder vorm van energie die gebruikt zou kunnen worden om elektriciteit op te wekken in arme landen. Alleen al in Afrika wordt jaarlijks veertig miljard kubieke meter gas verbrand bij oliewinning. Als dat efficiënt gebruikt zou worden, kon daarmee de helft van de elektriciteit worden opgewekt die het continent nodig heeft.”

De wereld mag in de toekomst meer overstromingen verwachten. Dat zegt professor Richard Betts, specialist klimaatimpact aan het Britse Hadley Centre for Climate Prediction and Research. Verantwoordelijk voor die evolutie is volgens hem de flora, die onder invloed van hogere koolstodioxide-niveau’s minder water zouden absorberen. Het fenomeen kan echter ook een impact hebben op droogteperiodes.

Richard Betts voert aan dat planten onder invloed van koolstofdioxide minder water uit de bodem trekken. “Die raakt dan ook sneller verzadigd, waardoor er meer water naar de rivieren zal vloeien,” benadrukte hij tegenover het magazine The Register. “Door die grotere toevloed van water zullen de waterlopen dan ook geneigd zijn om vlugger buiten hun oevers te treden en voor overstromingen te zorgen.”

De Britse wetenschapper stelt dat dit fenomeen een zwaard lijkt te zijn dat aan twee kanten snijdt. “Wanneer planten onder invloed van de klimaatverandering minder water uit de grond trekken, lijkt het gevaar voor grote droogteperiodes minder groot te worden,” benadrukt hij. “Anderzijds zullen meer verzadigde terreinen de kans op overstromingen wellicht doen toenemen.”

Planten worden door klimatologen van heel nabij gevolgd vanwege hun plaats in de koolstof-cirkel. Door kleine poriën in hun bladen, trekken planten immers koolstof uit de atmosfeer en halen ze met hun wortels water uit de bodem. Onder de invloed van grotere concentraties koolstofdioxide zijn ze echter geneigd om die poriën te sluiten, waardoor ze overtollig water niet meer kunnen laten verdampen.

Kleine autoconstructeurs zouden van de Europese Unie een soepeler regime moeten krijgen voor de uitstoot van broeikasgassen. Dat zegt Jean Todt, topman van de Italiaanse autoconstructeur Ferrari. Daarmee verwijst hij naar de zware financiële inspanningen die het onderzoek naar zuiniger motoren vergen. Maar hij voegt er aan toe dat Ferrari de richtlijnen van de Europese Unie zal volgen.

De Europese Unie wil dat autoconstructeurs tegen 2012 de uitstoot van koolstofdioxide afbouwen tot 130 gram per kilometer. “Ferrari mag er uiteraard niet vanuit gaan dat de Europese Unie voor die maximumwaarden met individuele merken rekening zal houden,” aldus Jean Todt tegenover Manager Magazin. “Maar een speciale regeling zou voor vele kleinere constructeurs een oplossing kunnen vormen.”

Jean Todt zegt in dat verband nauw samen te werken met de Europese Commissie om uit te zoeken in welke richting een oplossing kan gevonden worden. Hij hoopt dat de Europese Unie uiteindelijk bereid zal zijn om in dat verband een aantal toegevingen te doen. “Maar Ferrari zal de milieuregelgeving van de Europes Unie respecteren,” voerde hij aan. “Maar Ferrari kan op het vlak van milieu-ontwikkelingen geen leidende positie innemen.”

Jean Todt is sinds veertien jaar teamchef van het Formule 1-team van Ferrari. Eind vorig jaar werd hij ook voorzitter van de raad van bestuur van de Fiat-dochter. Tegenover Manager Magazin vertelde hij dat hij ook gepoogd heeft om gewezen wereldkampioen Michael Schumacher aan te werven als kaderlid. “Hij heeft echter wellicht geen zin om veertien uur per dag achter een bureau te zitten,” merkte Todt echter op.

De duurzame economie begint zijn eerste ecomiljonairs op te leveren. Maar volgens de zakenlui in kwestie zet de wereld nog maar zijn eerste stappen in de groene economie. Over vijftig jaar moet immers een groot gedeelte van alle energievoorziening uit hernieuwbare bronnen kunnen komen, want anders zullen volgens Pedro Moura Costa, topman van het emissiebedrijf EcoSecurties, alle milieu-inspanningen tevergeefs geweest zijn.

“Over twintig jaar zal er bijvoorbeeld geen sprake meer zijn van de traditionele dakbedekking zoals wij die nu kennen,” voert Bruce Khouri, mede-oprichter van Solar Integrated Technologies, aan. “Er is zoveel dakoppervlakte die op dit ogenblik onbenut blijft. Over vijftig jaar zal elk gedeelte van een gebouw dat zonlicht krijgt, op één of andere manier energie genereren.”

Ook Pedro Moura Costa heeft het over een onomkeerbare trend met gigantische gevolgen. “Alleen een gebrek aan politieke wil om de uitstoot van broeikasgassen te beperken, zou deze trend nog kunnen tegenhouden,” meent hij. “Maar dan mogen we meteen alle inspanningen voor milieuprojecten voorgoed opbergen, want de klimaatverandering slaat keihard toe. De politiek kan het zich niet veroorloven om af te haken.”

Neil Eckert, afgevaardigd-beheerder van Climate Exchange en voorzitter van Trading Emissions en Econergy, stelt dat de sector enorme kansen heeft om fossiele brandstoffen te vervangen en een markt van honderden miljarden dollar voor zich liggen heeft. “Maar het is wel belangrijk dat er een wetenschappelijke consensus komt en er ook financiële oplossingen worden uitgewerkt.

Volgens Eckert kan de sector wellicht de vooropgestelde doelstellingen veel sneller halen dan op dit ogenblik wordt gedacht. “Maar dat hangt ervan af of men gelooft dat met milieuprojecten geld kan worden verdiend,” stipt hij aan.

De opwarming van de aarde zal wellicht de zwaarste gevolgen hebben voor de voedselproductie in ontwikkelingslanden. Dat zegt Jacques Diouf, directeur-generaal van de Food and Agriculture Organisation (FOA) van de Verenigde Naties. In de meeste geïndustrialiseerde landen, die meestal een kouder klimaat hebben, zou de klimaatverandering daarentegen tot grotere oogsten leiden.

“Indien de gemiddelde temperatuur op aarde met één tot drie graden celcius zou stijgen, zullen de oogsten in noordelijker gebieden wellicht kunnen opgedreven worden,” vertelde FAO-topman Jacques Diouf tijdens een congres in de Indische stad Chennai. “Indien de temparaturen echter nog meer zouden stijgen, zouden ook daar de oogsten in omvang afnemen.”

In tropischer gebieden, zeker in regio’s met droogteseizoenen, zullen de oogsten volgens Dioub wellicht zelfs met een minimale temperatuurstijging gevoelig dalen. “Dat kan leiden tot grote voedseltekorten en hongersnood, terwijl diezelfde gebieden het nu al bijzonder moeilijk hebben om hun bevolking te voeden,” voerde de FAO-topman nog aan. “Op die manier zou een land zoals India ongeveer 18 procent van zijn graanoogst kunnen kwijtraken.”

“Genetisch gemanipuleerde planten zouden de impact van de klimaatverandering op de voedselproductie kunnen compenseren,” voerde Jacques Dioub nog aan. “Helaas hebben we op dit ogenblik nog geen gewassen beschikbaar die ontworpen zijn om te weerstaan aan zware droogtes en te overleven in extreme omstandigheden.”

Meer over natuur en milieu

Een computerpark van 2.500 toestellen kan jaarlijks 75.000 euro besparen indien de apparaten ’s nachts en tijdens de weekends niet onnodig blijven draaien. Bovendien zou daardoor ook een uitstoot van één ton koolstofdioxide kunnen worden vermeden. Dat heeft de gemeenteraad van de Britse stad Peterborough, ten westen van Leicester, berekend. De stad heeft dan ook software laten plaatsen die de ongebruikte computers automatisch uitschakeld.

Het gemeentebestuur van Peterborough zegt dat ongeveer dertig procent van zijn computers ’s avonds en tijdens de weekends onnodig ingeschakeld blijft. “Dat kost de belastingbetaler jaarlijks ongeveer 90 euro per machine,” aldus een woordvoerder van het stadsbestuur tegenover het magazine Kablenet. Op die manier zou de aanschaf van het softwareprogramma op amper drie maanden tijd zijn terugbetaald.

De software verhindert volgens Kablenet dat strategische computers eveneens worden afgesloten. Bovendien zorgt het softwareprogramma ervoor dat gegevens voor het afsluiten van de computers worden opgesloten. Computers die op bepaalde ogenblikken toch moeten blijven draaien, kunnen individueel aan de uitzonderingslijst worden toegevoegd. Het systeem heeft ook geen gevolgen voor thuiswerkers.

Een woordvoerder van de stad noemt het financieel één van de beste beslissingen die het stadsbestuur ooit heeft genomen. “Niet alleen is de investering vlugger terugbetaald dan werd voorzien, maar er moet ook rekening gehouden worden met de besparing op energiekosten, een grotere milieuvriendelijkheid en de langere levensduur van het computerpark.”