De Venezolaanse president Hugo Chavez wil en overeenkomst sluiten om de energievoorziening van zijn Latijns-Amerikaanse partners te verzekeren. Dat maakte hij bekend naar aanleiding van de ondertekening van een energiebedrag met Argentinië. Hij wil gelijkaardige overeenkomsten sluiten met Uruguay, Nicaragua, Ecuador en Bolivia. Sommigen vrezen dat Chavez daarmee ook zijn politieke invloed zal willen uitbreiden.

“De overeenkomst met Venezuela komt Argentinië goed uit,” aldus BBC News. “Het land heeft te lijden onder een strenge winter en belangrijke brandstoftekorten.” Chavez benadrukte dat hij wil helpen om de schuld van Argentinië wil helpen afbouwen. De twee landen kwamen onder meer overeen om in Argentinië een verwerkingsinstallatie voor Venezolaans gas te bouwen. Met die investering is een bedrag van 400 miljoen dollar gemoeid.

De nauwere banden met Venezuela worden echter niet door iedereen even enthousiast ontvangen. “De Joodse gemeenschap van Argentinië, de grootste van heel Zuid-Amerika, vreest dat Chavez met zijn economische hulp ook zijn politieke invloed wil uitbreiden,” aldus The International Herald Tribune. “Dat zou problemen kunnen opleveren voor Cristina Fernández, die later dit jaar haar man Nestor Kirchner als president wil opvolgen.”

Hugo Chavez is immers een rabiaat tegenstander van de Verenigde Staten. De Argentijnse joden zien dan ook niet graag dat zijn populariteit groeit. Tijdens zijn bezoek aan Argentinië voerde Chavez nog aan dat de Verenigde Staten 5 procent van de wereldbevolking omvat, maar wel meer dan 20 procent van de totale energieconsumptie opslorpt. “Maar de Verenigde Staten hebben een groot probleem,” aldus nog Chavez. “Ze hebben niet veel oliereserves meer.”

De wereldwijde investeringen in duurzame energie zullen in het volgende decennium meer dan zeven keer hoger liggen dan op dit ogenblik. Dat blijkt uit een studie van het adviesbureau Ernst & Young. Vorig jaar lagen die investeringen op 73,5 miljard euro, maar in de loop van volgend decennium zou dat oplopen tot meer dan 550 miljoen euro. Die groei is volgens de onderzoekers vooral te danken aan overheidsstimulansen.

De sector van de hernieuwbare energie groeit volgens Ernst & Young met twintig tot dertig procent per jaar. “Er is geen enkel signaal dat er sprake zou kunnen zijn van een afkoeling, ondanks bepaalde onzekerheden in een aantal markten,” aldus een woordvoerder van Ernst & Young tegenover de Britse krant The Guardian. De onderzoekers verwachten ook steeds meer fusies, waarmee energiebedrijven grotere winstmarges zouden nastreven.

Uit een recent rapport van de Verenigde Naties blijkt dat de investeringen in hernieuwbare energiebronnen, zoals wind, zon en biomassa, het voorbije jaar met 43 procent zijn gestegen. Die groei zal volgens de Verenigde Naties de volgende jaren wellicht nog toenemen. Tegen 2030 zouden hernieuwbare bronnen ongeveer een kwart van de wereldwijde elektriciteitsvoorziening vertegenwoordigen.

De Verenigde Staten blijven volgens Ernst & Young met grote voorsprong de grootste investeerder in duurzame energie. Groot-Brittannië is tijdens het voorbije kwartaal van een vijfde naar een tweede plaats, die gedeeld wordt met India en Spanje, gestegen. Duitsland staat nu op een vijfde plaats, maar de onderzoekers verwachten dat het land door stimulansen van de overheid weer opnieuw zal stijgen in de rangschikking.

Lees meer over energie en wonen

Wetenschappers stellen dat de warmte in de aardkorst onder de Verenigde Staten meer dan voldoende energie kan leveren om in de Amerikaanse behoefte te voorzien, terwijl er nagenoeg geen impact op het klimaat en het leefmilieu zou zijn. Dat blijkt uit een studie van het Massachusetts Institute of Technology. Indien 40 procent van geothermale energie zou kunnen opgevangen worden, zou dat de Amerikaanse behoefte 56.000 keer overschrijden.

Volgens de onderzoekers zou een investering van 800 miljoen tot 1 miljard dollar nodig zijn om tegen 2050 meer dan honderd gigawatt aan geothermale energie op te wekken. Dat is evenveel als de gezamenlijke energieproductie van de 104 Amerikaanse kerncentrales. Wereldwijd zou geothermale warmte 250.000 keer meer energie kunnen leveren dan de wereldwijde behoefte.

Een Zwitsers en een Australisch bedrijf zijn volgens het persbureau Associated Press gewikkeld in een race om de eerste commerciële geothermale krachtcentrale te ontwikkelen. Daarbij wordt de warmte van de aardkorst gebruikt om water om te zetten in stoom, die op zijn buurt turbines zou doen draaien. “Het concept is eenvoudig, maar biedt gigantische mogelijkheden,” aldus nog het persbureau.

De onderzoekers geven echter toe dat er nog diverse problemen moeten opgelost worden. Het gevaar voor een aardbeving mag niet uitgesloten worden, zoals duidelijk werd bij experimenten van het Zwitserse bedrijf Geopower eind vorig jaar. Daarnaast is er ook de kostprijs. Het kost ongeveer 8 miljoen dollar om een geothermale bron op 4,5 kilometer diepte aan te boren. Een oliebron aanboren kost gemiddeld bijna 1,5 miljoen dollar.

Daarnaast verliezen aangeboorde geothermale bronnen – met een temperatuur van ongeveer 204 graden celcius – na enkele decennia hun warmte, zodat telkens elders nieuwe bronnen moeten geboord worden. Toch stelt het MIT dat een aantal van de technische problemen al zijn opgelost. De Verenigde Staten begonnen trouwens al tijdens de jaren zeventig met experimenten in Los Alamos, maar die werden wegens gebrek aan financiële middelen in 2000 stopgezet.

Door de stijging van de olie- en gasprijzen gaan er in de Verenigde Staten nu stemmen op om opnieuw meer te investeren in de zogenaamde hot rock technologie. Het Amerikaanse ministerie voor energie zegt echter geen verhoging te overwegen, hoewel het MIT-rapport gebruikt zal worden voor verdere studies. Bedrijven zoals Chevron, Exxon Mobil en American Electric Power zeggen het onderzoek te volgen, maar niet te investeren.

In Zwitserland werd al 51 miljoen dollar geïnvesteerd in de technologie, maar het boren is tijdelijk opgeschort en de officiële lanceringsdatum is van 2009 naar 2012 verschoven. Het water zou gebruikt worden om ziekenhuizen, openbare gebouwen en huizen te verwarmen, om vervolgens opnieuw in de aarde gepompt te worden. Een gelijkaardig project in de omgeving van de Australische stad Innamincka ligt twee jaar voor op de Zwitsers en zou tegen 2010 energie kunnen leveren.

Experts stellen dat hot rock energie onafgebroken kan opgewekt worden en niet afhankelijk is van zon of wind. Toch zal het volgens hen nog decennia duren vooraleer deze energie een volwaardig alternatief zal worden voor andere bronnen. Over honderd jaar zou de helft van de wereldwijde energiebehoefte voorzien kunnen worden door geothermale technologieën. Op dit ogenblik is dat amper 0,3 procent, meestal van warmwaterbronnen.

Verder wordt nog opgemerkt dat het aanboren van hot rock bronnen weliswaar vrij duur is, maar wel goedkoper operationeel gehouden kunnen worden. Volgens het MIT-rapport kan de technologie energie leveren aan concurrentiële prijzen en zouden hot rock bronnen goedkoper elektriciteit opwekken dan biomassa of zonnekracht.

Meer over energie en wonen

Indien de Chinese bevolking massaal overstapt op het gebruik van spaarlampen, komt er meer energie vrij dan de Drie Kloven-dam, de grootste waterkrachtcentrale van de wereld, kan leveren. Dat zegt Wang Jinsui, de voorzitter van de China Illuminating Engineering Society (CIES). Hij zegt dan ook de Chinese overheid een uitfasering van de traditionele elektrische lampen voorbereidt.

“Wanneer een bevolking van 1,3 miljard mensen van een lamp van zestig watt overschakelt op een spaarexemplaar van tien watt, komt er een gigantische hoeveelheid energie vrij,” aldus Wang Jinsui tegenover de krant China Daily. Geschat wordt dat er in China nog altijd ongeveer vier miljard traditionele lampen worden gebruikt, vooral in kleinere steden en landelijke gebieden.

Traditionele lampen verliezen 95 procent van hun energie aan de opwekking van warmte. Volgens Wang promoot China sinds 1996 het gebruik van energievriendelijke warmte. In overheidsgebouwen mogen alleen spaarlampen worden gebruikt. De inspanningen zouden van 1996 tot 2005 een besparing van 5 miljard kilowattuur hebben opgeleverd, terwijl ook de uitstoot van koolstofdioxide met 14,5 miljoen ton zou zijn verminderd.

Een woordvoerder van de Chinese Philips-tak zegt echter dat de aanschafprijs nog altijd een belangrijke hindernis vormt. “De consument maakt zich nog altijd meer zorgen over de oorspronkelijke investering dan over de besparingen op langere termijn,” benadrukte hij. Een spaarlamp kost de Chinese consument zes keer meer dan een traditionele lamp. Dat speelt vooral in kleinere steden en landelijke regio’s, waar de welvaart minder hoog is, een rol.

Volgens het Vaticaan is er niets mis met kernenergie. Dat heeft kardinaal Renato Martino, Vaticaans minister van justitie, verteld aan Radio Vaticaan. Martino benadrukte daarbij dat het principieel afwijzen van kernenergie wel eens een vergissing zou kunnen zijn en negatieve gevolgen zou kunnen hebben. Daarmee bekritiseerde de kardinaal landen, zoals Italië, die kernenergie definitief willen verbannen.

“Kardinaal Martino vertelde aan Radio Vaticaan dat kernenergie beschouwd zou moeten worden als een bruikbare energiebron,” aldus Independent Online. Italië heeft in een referendum beslist om kernenergie af te zweren, maar volgens Martino zou een dergelijke beslissing wel eens contraproductief blijken te zijn. Nucleaire energie kan volgens Martino een onderdeel vormen van een evenwichtige energiemix, naast vormen van zuivere energie.

“Indien men maximale veiligheidsnormen hanteert voor de mensheid en het leefmilieu en een verbod oplegt voor het gebruik van nucleaire technologie voor oorlogsdoeleinden, heeft het geen zin om kernenergie voor vreedzame toepassingen te verbieden,” stipte de kardinaal nog aan. Italië stopte in 1987 met de productie van kernenergie, maar importeert die volgens kardinaal Martino sindsdien vanuit Frankrijk.

Naar aanleiding van de vijftiende verjaardag van het International Atomic Energy Agency (IAEA) heeft paus Benedictus XVI opgeroepen tot een progressieve nucleaire ontwapeningen en de inzet van kernenergie op een vreedzame en veilige manier voor echte ontwikkeling.

De Democratische Republiek Congo krijgt van de Wereldbank een lening van 178 miljoen dollar. Dat geld moet gebruikt worden om het Congolese elektriciteitsbedrijf Snel toe te laten om zijn netwerk te herstellen en op die manier de mijnsector in Katanga aan te zwengelen. De verbinding van de Inga-dam in de monding van de Congo-rivier naar Katanga heeft door gebrek aan onderhoud de voorbije decennia veel van zijn capaciteit verloren.

De elektriciteitsverbinding tussen de Inga-dam en Katanga is 1.700 kilometer lang en is daarmee de langste van de hele wereld. “De lening van de Wereldbank moet ervoor zorgen dat de Congolese mijnindustrie tenvolle gebruik kan maken van de 500 megawatt capaciteit van de Inga-dam,” meldt BBC News. De verbinding zal ook doorgetrokken worden tot de grens met Zambia, zodat Congo kan inpikken op de elektriciteitsmarkt van zuidelijk Afrika.

De werken zullen ongeveer vier jaar in beslag nemen. De Wereldbank stipt aan dat ook de gewone Congolese bevolking van het project zal kunnen profiteren. “Door de grotere capaciteit, zal de mijnindustrie zich kunnen uitbreiden en een groot aantal extra jobs creëren,” wordt er opgemerkt. “Bovendien zullen door deze groei ook andere commerciële activiteiten kunnen opgezet worden en kan de export worden opgedreven.”

Hoewel Congo een enorm waterkrachtpotentieel heeft, is slechts 6 procent van de bevolking aangesloten op het elektriciteitsnet. Zelfs de omwonenden van de Inga-dam moeten bruinkool gebruiken als brandstof. Er zijn echter plannen om de capaciteit van de Inga-dam op te voeren. Daardoor zou voldoende elektriciteit kunnen opgewekt worden om het hele Afrikaanse continent van energie te voorzien.

De Noorse energiegroep Norsk Hydro en het Duitse industriebedrijf Siemens hebben een samenwerkingsovereenkomst getekend voor de ontwikkeling van een drijvende windturbine. Daardoor zouden windmolenparken niet langer op het vasteland of in ondiep water dicht bij de kust geplaatst moeten worden. Daar krijgen ze immers kritiek dat ze het landschap verknoeien en een gevaar vormen voor het vogelbestand.

“Wanneer windmolens in water van meer dan dertig meten diepte geplaatst moeten worden, lopen de kosten bijzonder hoog op,” vertelde een woordvoerder van Siemens aan het persbureau Reuters. “De toepassing van Norsk Hydro is daarvoor een elegant en eenvoudig alternatief.” De windmolen in kwestie bestaat uit een betonnen basis van 200 meter, waarvan 80 meter boven het water uitsteekt en voorzien is van drie bladen van 60 meter lang.

De windturbine wordt met drie kabels aan de zeebodem vastgehecht en moet golven tot 30 meter hoogte kunnen weerstaan. Volgens Norsk Hydro kan de windturbine ingezet worden in water met een diepte tot 700 meter. Woordvoerders van het project zeggen dat de eerste turbine al in 2009 in de Noordzee kunnen ingezet worden. Norsk Hydro heeft expertise in de drijftechnologie, die op dit ogenblik gebruikt wordt voor olieplatformen in de Noordzee.

Het ontwikkelen van de windturbine zou 25,2 miljoen euro kosten. De joint-venture hoopt tegen 2013 een offshore windenergiepark met een capaciteit van vijf megawatt te hebben uitgebouwd. De energie zou gebruikt worden voor de bevoorrading van kustgebieden en olieplatformen.

De luchtvaartmaatschappij Air New Zealand en de Amerikaanse vliegtuigconstructeur Boeing werken in het geheim aan biobrandstof voor vliegtuigen. Daarvoor wordt er samengewerkt met de Nieuw-Zeelandse biobrandstof-producent Aquaflow Bionomic Corporation. Als grondstof worden algen gebruikt. Indien het experiment slaagt, zouden de drie partners de eerste milieuvriendelijke vliegtuigbrandstof van de wereld op de markt kunnen brengen.

Er wordt volgens de mediasite Stuff.co.nz beweerd dat Air New Zealand op dit ogenblik een risico-analyse aan het opstellen is. Indien het project de zegen krijgen zou de maatschappij een vliegtuig ter beschikking stellen om op Tasmanië tests uit te voeren. Daarbij zou één motor bevoorraad worden met de biobrandstof, terwijl de andere een toevoer van traditionele brandstof zou krijgen. Boeing-vertegenwoordigers hebben eerder al gezegd dat algen een mogelijke brandstof kunnen vormen.

Een woordvoerder van de Amerikaanse vliegtuigmaatschappij stelt dat een oppervlakte van 34.000 vierkante meter algen voldoende brandstof zou kunnen leveren om de uitstoot van de vliegtuigindustrie tot nul te herleiden. Aquaflow ontwikkelde tot op dit ogenblik vooral biobrandstoffen voor auto’s, vrachtwagens, bussen en boten. Richard Branson, de topman van Virgin Airline, besprak met Aquaflow ook al de ontwikkeling van biobrandstoffen voor vliegtuigen.

Aquaflow is inmiddels ook gevraagd om toe te treden tot het beroemde Girvan Institute of Technology in het Amerikaanse Silicon Valley. Het bedrijf werd opgericht in oktober 2005, maar werd pas in mei vorig jaar daadwerkelijk operationeel. Winst werd er nog niet gemaakt.

Het Russisch gasbedrijf Gazprom heeft de Franse energiereus Total gekozen als partner om het Shtokman-gasveld te ontwikkelen. Gazprom-topman Alexei Millar stelde dat Total een aandeel van 25 procent zou krijgen in het concern dat de infrastructuur van het gasveld zal beheren. Het Shtokman-gasveld ligt in de Barentszee en heeft een geschatte voorraad van 3,2 triljoen kubieke meter gas. Het zou daarmee het grootste offshore-gasveld van de wereld worden.

Naarmate het project vordert, zouden ook andere kandidaat-partners een aandeel van in totaal 24 procent kunnen opnemen. Daarbij wordt gedacht aan de Noorse bedrijven Statoil en Norsk Hydro en het Amerikaanse ConocoPhillips. Een gedeelte van het gas zou bestemd zijn voor de Europese markt, die zijn eigen gasvoorraden – onder andere in de Noordzee – in de toekomst gevoelig zal zien dalen.

In oktober vorig jaar had Gazprom nog gezegd het Shtockman-gasveld alleen te zullen exploiteren. Maar eerder deze week had Alexander Medvedev, één van de toplui van het bedrijf, gezegd dat het bedrijf zijn mening had herzien. Volgens analisten hebben de complexiteit van het project, de moeilijke weersomstandigheden en een gebrek aan transportinfrastructuur geleid tot de strategiewijziging van Gazprom.

Met de ontwikkeling van het gasveld is een investering gemoeid die geschat wordt op een bedrag tussen 20 miljoen dollar en 30 miljoen dollar.

Windmolens op land streven kerncentrales voorbij als goedkoop alternatief voor fossiele brandstoffen. De kostprijs voor beide energiesoorten is inmiddels vergelijkbaar, maar de prijs van kernenergie wordt hoger omdat daar extra kosten bijkomen voor beveiliging tegen terroristische acties. Windenergie wordt dankzij een aantal technische verbetering daarentegen goedkoper. Dit blijkt uit een rapport van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN).

Het rapport is voor Greenpeace aanleiding om te stellen dat er in Nederland geen kerncentrales meer hoeven te worden gebouwd. “Volgens hoogleraar milieukunde Lucas Reijnders is er in Nederland genoeg ruimte voor windmolens om kernenergie overbodig te maken,” stipt het Algemeen Dagblad aan. De werkgeversorganisatie VNO-NCW, een voorstander van kernenergie, voert daarentegen aan dat kernenergie de goedkoopste en een betrouwbare energiebron blijft.

Maar volgens Jan Leen Kloosterman, docent reactorfysica, voert aan dat het twijfelachtig is of er genoeg plaats in Nederland is om veel windmolens te bouwen. “Ik ben een voorstander van windmolens,” vertelde hij aan de krant. “Maar als er ook een nieuwe kerncentrale gebouwd wordt, kan die vanaf één locatie ongeveer twaalf procent van de Nederlandse energieconsumptie voor haar rekening nemen.”

De beveiliging van kerncentrales is volgens Kloosterman tegenwoordig zo goed dat deze locaties de laatste plekken zijn om een terreurdaad te plegen. Het kost in Nederland gemiddeld 6,6 eurocent om één kilowattuur elektriciteit te produceren. Zowel windmolens als kerncentrales komen in de buurt van die prijs.