Om het broeikaseffect tegen te gaan, zou men in de stratosfeer zwavel kunnen verbranden tot zwaveldioxide. Dat stelt de Nederlandse wetenschapper Paul Crutzen, die in 1995 de nobelprijs won voor zijn onderzoek naar het gat in de ozonlaag. Zijn voorstel is echter vooral ironisch bedoeld omdat er nog altijd niets gedaan is aan de opwarming van de aarde.

 

“Omdat de hoeveelheid broeikasgassen in de lucht eerder toe- dan afneemt, vreest Crutzen dat de temperatuur op aarde de komende eeuw meer stijgt dan de voorspelde twee graden, met alle problemen vandien,” schrijft de Nederlandse krant Trouw. “In dat noodgeval zou hij raketten met zwavel willen lanceren tot op 25 kilometer hoogte. Daar moet de zwavel dan worden verbrand tot zwaveldioxide.”

Paul Crutzen stelt dat het gas uit elkaar valt in sulfaat-deeltjes, die een deel van het zonlicht weerkaatsen. Dat kan dan minder gemakkelijk de aarde bereiken, zodat die minder hard op zou warmen. De wetenschapper verwijst daarbij naar een vulkaanuitbarsting in 1991 op de Filippijnen. Daarbij kwam zoveel zwaveldioxide in de lucht dat de aarde het daaropvolgende jaar met een halve graad afkoelde.

Extra zwavel zorgt echter ook voor meer zure regen en volgens de World Health Organisation (WHO) sterven er jaarlijks een half miljoen mensen aan de zwavelvervuiling in de lucht. Crutzen zegt dan ook te beseffen dat zijn plan grotesk is en ironisch is bedoeld. Maar als er niets tegen de opwarming gebeurt, moet men het plan volgens hem toch nog eens overwegen.

Een urenlange tocht in een auto, bus of trein heeft een even hoog trombose-risico als een vliegtuigreis. Dat blijkt uit een studie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), waarbij gesteld wordt dat reizen van meer dan vier uur het risico op een bloedprop in een ader verdubbelen. Tot nu toe gold vooral langdurig verblijf in een vliegtuig als riskant. 

De eerste week na de reis bleek het risico het grootst. De onderzoekers vonden groepen mensen die een nog grotere kans op trombose hebben bij lange reizen. Vrouwen die de pil slikken, lopen in auto, bus of trein twintig keer zoveel risico. Maar voor hen is de kans lager dan in een vliegtuig.

Reizigers die een ernstig overgewicht hebben, lopen bij langdurige reizen over land een bijna tien keer zo hoog risico, maar bij vliegreizen werd dat effect niet gevonden, blijkt uit de gegevens van de Leidse onderzoekers. Ook reizigers met een grote of kleine lengte hebben een verhoogde kans. Maar er is volgens de onderzoekers ook een genetische aanleg.

De verhoogde kans op trombose wordt toegeschreven aan het lange stilzitten. Maar bij vliegreizen komt daar een extra factor bij omdat bij sommige risicogroepen de kans op een bloedstolling in de lucht hoger ligt.

De Afghaanse opiumproductie zal dit jaar een stijging kennen met bijna vijftig procent. Dat blijkt uit cijfers van het United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). Een dergelijke omzet zou meteen de grootste uit de geschiedenis van het land zijn en een zware tegenvaller betekenen voor de pogingen om de legale economie van Afghanistan uit te bouwen. 

“Veel krijgsheren zijn betrokken bij de productie van opium,” stipt het persbureau Associated Press aan. “Zij zetten zich af tegen de buitenlandse bemoeiingen in hun land en hebben banden gemeed met de gedeeltelijk gehergroepeerde Taliban-strijders.” Volgens de UNODC-cijfers beslaat de Afghaanse papaverteelt – de grondstof voor opium – nu een oppervlate van 150.000 hectaren. Dat is een groei met bijna vijftig procent tegenover vorig jaar.

Bijna negentig procent van alle opium en heroïne in de wereld komt uit Afghanistan. De Afghaanse papaver wordt meestal ter plaatse tot opium verwerkt en vervolgens het land uitgesmokkeld. In het buitenland wordt uit die opium heroïne vervaardigd en in Europa en de Verenigde Staten op de markt gebracht. Volgens de Verenigde Naties is de opiumteelt de belangrijkste pijler voor de economische groei van Afghanistan en vertegenwoordigt de activiteit bijna zestig procent van het bruto binnenlands product van het Aziatische land.

De NAVO beschouwt de papaverproductie als de grootste bedreiging voor de politieke stabiliteit van het land. De buitenlandse militaire troepen die de heropbouw van Afghanistan moeten helpen beschermen, dreigen in conflict te komen met de papaverboeren die willen beletten dat hun oogst wordt vernietigd en milities die de opiumproductie willen beveiligen. De papaveroogst wordt gebruikt om de milities te financieren.

Zwangere vrouwen die veel vis eten, krijgen kindjes die zich tijdens de eerste achttien maanden van hun leven motorisch duidelijk beter ontwikkelen. Dat is de conclusie van een onderzoek van het departement Early Nutrition and Development van het Universitair Medisch Centrum Groningen. 

“Baby’s die via de navelstreng al veel meervoudig onverzadigde vetzuren in hun bloed hebben gekregen, zijn na achttien maanden minder houterig en bewegen zich vloeiender,” aldus de onderzoekers. “Baby’s die voor de geboorte daarentegen veel transvetzuren, aanwezig in chips en snacks, in hun bloed hebben, ontwikkelen zich motorisch juist minder goed.”

“De resultaten tonen aan hoe groot de invloed van prenatale voeding op de ontwikkeling van een baby is,” aldus de onderzoekers. “Als vrouwen zwanger zijn, is het voor de motorische ontwikkeling van hun baby het beste als ze veel makreel en andere vette vis eten. Daar zitten namelijk veel visolie vetzuren in.”

Zo bleken die kinderen veel minder te struikelen over speeltuig dat ze zelf hebben neergelegd en bewegen ze zich volgens de onderzoekers ook vloeiender, minder houterig. “Zwangere vrouwen kunnen versnaperingen dan ook beter laten staan,” waarschuwen de onderzoekers.

Televisie is een goede pijnstiller. Dat zeggen Italiaanse wetenschappers. Zij kwamen immers tot de vaststelling dat kinderen tussen zeven en twaalf bij het afnemen van bloedstalen het minst over pijn kloegen wanneer ze naar televisie keken. Eerder al kwam onderzoekers tot het besluit dat ook muziek een kalmerende invloed heeft op de pijnervaring. 

Wetenschappers van de universiteit van Siena observeerden kinderen tussen zeven en twaalf jaar terwijl er bloedstalen genomen werden. Sommige kinderen werden door hun moeder afgeleid, andere kinderen hadden helemaal geen afleiding en sommigen keken naar tekenfilmpjes. “Deze laatste groep bleek het minst te klagen over pijn,” aldus het magazine Archives of Disease in Childhood.

Bij kinderen zonder enige afleiding lag het pijngevoel drie keer hoger dan bij hun leeftijdsgenootjes die tekenfilmpjes mochten kijken. Zelfs de moederlijke troost kon niet op tegen het pijnstillende effect van de televisie. “De televisie verlaagt niet alleen de pijn, maar verhoogt ook de weerstand van de pijn die kinderen ervaren,” aldus de onderzoekers.

Onderzoeker Carlo Bellieni merkte op dat televisie wellicht niet alleen voor afleiding zorgt, maar door een plezierig gevoelen ook zorgt voor de productie van natuurlijke pijnstillende hormonen (endorfines). Hij meent dat gezondheidswerkers zouden moeten overwegen om televisie te gebruiken om de pijnbeleving van kinderen te beperken. Eerder al had ook de Schotse psycholoog Ray MacDonald vastgesteld dat muziek de pijn bij de behandeling van volwassenen blijkt te verlagen.

De Italiaanse onderzoekers wijzen er wel op dat de aanwezigheid van de moeder weliswaar geen grote invloed heeft op de pijnervaring, maar de kinderen zich wel comfortabel laat voelen. “De kinderen zullen zich herinneren dat ze in een stresserende situatie niet alleen werden gelaten,” benadrukken ze. “De steun van een ouder kan hen helpen om op een betere manier met de pijn om te gaan.”

Een recente Amerikaanse studie waarin een direct verband tussen frisdrank en overgewicht wordt gelegd, is misleidend. Dat stellen Amerikaanse en Nederlandse vertegenwoordigers van de frisdrankenindustrie. Ze merken op dat niemand dik wordt van een paar glazen frisdrank.

“Het gevaar op overgewicht ontstaat volgens de frisdrankenindustrie pas wanneer iemand zoveel eet en drinkt dat de energiebalans wordt verstoord,” aldus het magazine Foodholland. “Ze benadrukken dat gekeken moet worden naar het hele voedingspatroon en ook hoeveel beweging de betrokkene neemt.”

De vertegenwoordigers van de frisdrankenindustrie stellen dat verscheidene studies en deskundigen uit verscheidene landen hun visie hebben ondersteund. “In het geviseerde artikel in The American Journal of Clinical Nutrition wordt compleet voorbij gegaan aan het feit dat overwicht een complex probleem is,” aldus nog de drankensector. “Dat is niet aan één product te wijten.”

De sector benadrukt dat overgewicht ontstaat wanneer mensen stelselmatig meer eten en drinken dan ze nodig hebben voor de energiehuishouding van het lichaam. “Een groot probleem is daarbij dat mensen in de westerse wereld steeds minder bewegen,” voeren ze aan. “Verder moet de consument weer leren om matig en gevarieerd te eten en drinken.”

De internetverslaving grijpt steeds verder om zich heen. Dat blijkt uit een Nederlands onderzoek van de online prijsvergelijker Kelkoo. Meer dan de helft van de ondervraagden gaf daarbij toe langer te internetten dan ze vooraf hadden gepland en bijna negentig procent bekende het internet te zouden missen indien ze geen toegang zouden hebben.

“Ruim 54 procent van de Nederlanders geeft aan dat ze vaak langer internetten dan ze zich van tevoren hadden voorgenomen,” aldus het Algemeen Dagblad. “Van de 65 procent die een partner heeft, vindt bijna 10 procent dat deze te lang met internet bezig is. Van de 32 procent van de respondenten die kinderen hebben, vindt ruim 12 procent dat deze te lang internetten.”

Maar 88 procent van de ondervraagden gaf ook toe het internet te zouden missen als ze er geen toegang toe zouden hebben. Eén op zes bekende ook dat zijn internetgedrag als een verslaving aanvoelt. Daarnaast doet ruim 43 procent vaak wat anders op internet dan hij of zij in eerste instantie van plan was. Ruim de helft van de ondervraagden internet langer dan ze eigenlijk zouden willen.

Verder bleek dat ruim 40 procent van de ondervraagden later naar bed ging omdat ze nog aan het internetten waren. Bijna 10 procent brengt door zijn internetgedrag minder tijd door met zijn partner, kinderen of vrienden.

Computerbouwers proberen hun toestellen en accessoires zo ergonomisch mogelijk te maken, maar tot nu toe zijn relatief weinig van die revolutionaire vernieuwingen echt doorgebroken. Het magazine Extremetech.com verwacht echter bijzonder veel van de Zero Tension Mouse van het bedrijf Active Release Techniques (ART).

“Het computergebruik is zo gewoon geworden op het werk en in de vrije tijd, dat lang gebruik zal leiden tot Repetive Stress Injury (RSI),” voert Extremetech aan. “Fabrikanten van computerapparatuur proberen dan ook met nieuwe ideeën uit te pakken om het gevaar op de RSI-aandoening te verminderen. Maar het zijn dikwijls kleine bedrijven die met echt innovatieve ontwerpen op de proppen komen.”

Daarbij wordt verwezen naar een realisatie van het Amerikaanse bedrijf Active Release Techniques (ART). Die ontwikkelde een ergonomische computermuis. Opvallend daarbij is dat de bedienende hand volledig vertikaal op de muis kan rusten, waarbij de vingers zich als in een handdruk rond de muis krommen. Ook de bedieningsknoppen zijn volgens Extremetech op een handige plek geplaatst.

Aangezien de pols en vingers volledig immobiel blijven, is er volgens het magazine ook geen gevaar op overbelasting. De muis is verkrijgbaar in drie verschillende maten, naargelang de grootte van de hand van de gebruiker. De kostprijs bedraagt tachtig dollar. Dat lijkt volgens Extremetech relatief veel, maar het magazine merkt op dat doktersrekening nog veel duurder uitvallen.

Natuurlijke sponzen uit de zee zijn een goudmijn. Dat stelt de Nederlandse hoogleraar bioprocestechnologie René Wijffels van de Wageningen Universiteit. Hij stelt dat deze ongewervelde dieren vele mogelijkheden bieden voor de ontwikkeling van de belangrijkste ziekten ter wereld. De hoogleraar wijst er daarbij op dat al driekwart van alle gepatendeerde bio-actieve stoffen tegen kanker afkomstig zijn van sponzen.

René Wijffels heeft een technologie ontwikkeld om zeeorganismen op grote schaal te winnen en daaruit bio-actieve producten te winnen. De hoogleraar stelt dat dertig procent van alle potentieel nieuwe medicijnen op natuurbasis uit sponzen zijn geïsoleerd. “Ongeveer 75 procent van de geregistreerde en gepatenteerde middelen tegen kanker komen de voorbije jaren uit sponzen,” stelde hij.

Ook blijken deze stoffen volgens Wijffels te helpen tegen bijvoorbeeld astma of psoriasis. “Dat biedt veel mogelijkheden en maakt het interessant om te onderzoeken hoe medicijnen uit sponzen kunnen worden ontwikkeld,” benadrukte hij. Synthetische productie of natuurlijke winning vormen volgens hem echter geen oplossing. Hij ziet vooral mogelijkheden in het het isoleren van sponzencellen en deze te laten groeien in een bioreactor.

Wijffels stelt dat het wellicht nog twintig jaar zal duren vooraleer deze toepassingen zullen kunnen leiden tot nieuwe geneesmiddelen. Het fundamenteel onderzoek zou volgens hem minstens nog vijf jaar in beslag nemen, waarna de toepassingen verder moeten worden ontwikkeld door de industrie. Registratie en vergunningen zouden vervolgens nog eens tien jaar in beslag nemen.

Een onderzoeksgroep rond de wetenschapper doet op dit ogenblik research in de Oosterschelde en de Middellandse Zee naar het voedings- en groeiproces van sponzen. Maar Wijffels denkt ook aan de mogelijkheden van micro-algen. Omdat de productiekosten daarvan bijzonder hoog liggen, is ook hier de toepassing van bioreactoren volgens de hoogleraar een mogelijkheid die moet onderzocht worden.

De Amerikaanse zangeres Madonna gaat enkele aidsprojecten in het zwaar door aids getroffen Malawi ondersteunen. Dat heeft de de zangeres bekendgemaakt. Ze wil er onder meer een weeshuis laten bouwen. Madonna wil minstens drie miljoen dollar verzamelen en wil zelf ook één miljoen schenken.

Het grootste deel van het geld is bestemd voor de meer dan één miljoen wezen die hun ouders aan de ziekte hebben verloren en in veel gevallen ook zelf seropositief zijn. Madonna wil buiten de hoofdstad van Malawi, Mphandula, een enorm weeshuis en voedingscentrum laten bouwen.

Malawi is één van de armste landen ter wereld en is zwaar getroffen door de aidsepidemie, die vooral in zwart Afrika woekert. Door jaren van droogte heeft het land ook nog eens te kampen met ernstige voedselschaarste. Een groot aantal wezen dat niet door familie wordt opgevangen, leeft op straat. Madonna is van plan om in oktober ook een bezoek te brengen aan Malawi.