Europese wetenschappers hopen tegen 2008 een vliegtuigtechnologie ontwikkeld te hebben die het voor terroristen bijzonder moeilijk maakt om vliegtuigen te kapen of bommen aan boord te smokkelen. De wetenschappers geven toe dat het risico onmogelijk herleid kan worden tot nul, maar het systeem zou de beveiliging wel grotendeels waterdicht maken. De technologie, ondersteund door de Europese Unie, zou tegen 2010 of 2012 op de markt kunnen komen.

 

Het programma ‘Security of Aircraft in the Future European Environment’ (SAFEE) werd in 2004 opgestart. Dat ging gepaard met een investering van 35,8 miljoen euro. Aan het project wordt gewerkt door Airbus, EADS, BAE Systems, Thales en Siemens. De Europese Commissie ondersteunt het onderzoek met een subsidie van 19,5 miljoen euro. Na de aanslagen van 11 september 2001 werden al enkele nieuwe veiligheidsmaatregelen genomen, maar SAFEE zou veel verder gaan.

Het elektronisch systeem van SAFEE zou passagiers en hun bagage aan elkaar koppelen, zodat men zeker is dat alle bagage en passagiers aan boord zijn. Camera’s aan de check-in en bij de toegangsdeur van het vlieguig zouden met biometrische technologie controleren of de vliegtuigpassagier dezelfde is die zich aan de check-in heeft aangemeld. Tevens zouden de passagiers elektronisch op sporen van explosieven worden gecontroleerd.

Tijdens de vlucht moet een Onboard Threat Detection System met video en audio verdachte gedragingen opsporen en analyseren. Bij een verdacht feit zou de bemanning automatisch worden gealarmeerd. Alle communicatie, met inbegrip de gesprekken tussen de cockpit en de controle op de grond, wordt beveiligd. Ook de toegang tot de cockpit wordt biometrisch beschermd, zodat kan gecontroleerd worden of de gezagvoerder aan het stuur zit of iemand anders. Indien het vliegtuig van zijn toegelaten route afwijkt, zou ook automatisch worden gegarandeerd dat het vliegtuig nergens kan tegen te pletter vliegen.

De Amerikaanse vliegtuigbouwer Boeing heeft een joint-venture gevormd met het Russische VSPMO-Avisma voor de productie van onderdelen voor de B787 Dreamliner. De twee bedrijven hebben een even groot aandeel in de joint-venture, maar het Russische bedrijf staat op het punt overgenomen te worden door een wapenproducent die op de zwarte lijst van de Amerikaanse regering staat.

VSMPO is de grootste titanium-productent van de wereld. Het bedrijf zal in de buurt van Verkhnyaya Salda (Oeral) onderdelen bouwen voor de B787 Dreamliner. De uiteindelijke afwerking gebeurt echter in de Boeing-fabriek in Portland (Oregon). Het nieuwe passagierstoestel zou in 2008 in productie moeten gaan.

Mike Cave, ondervoorzitter van Boeing, vertelde aan het persbureau Interfax dat beide bedrijven baat hebben bij deze samenwerking. “VSMPO kan zijn titaniumproductie opdrijven, terwijl Boeing zijn efficiëntie kan opdrijven en de productiekosten drukken,” voerde hij aan.

VSMPO-Avisma en Boeing werkten al sinds 1997 samen voor bepaalde activiteiten. Probleem zou echter kunnen zijn dat de Verenigde Staten sancties heeft opgelegd aan twee Russische wapenproducenten. Eén daarvan is Rosoboronexport, dat op het punt staat om een meerderheidsparticipatie te verwerven in VSMPO-Avisma.

VSMPO-Avisma is al een belangrijke titanium-leverancier van zowel Boeing als Airbus. De Amerikaanse vliegtuigbouwer zou de volgende dertig jaar voor 18 miljard dollar Russisch titanium willen afnemen.

De Duitse astronaut Thomas Reiter heeft een Europees ruimterecord gevestigd. Dat meldt het European Space Agency (ESA). Reiter verblijft op dit ogenblik aan boord van het Internationaal Space Station (ISS) en heeft van alle Europese astronauten het langst in de ruimte verbleven. Het vorige record stond op naam van de Fransman Jean-Pierre Haigneré.

Jean-Pierre Haigneré maakte in 1993 en 1999 deel uit van de bemanning van het Russische ruimtestation MIR. Daarbij bleef in totaal 209 dagen, 12 uur, 25 minuten en 11 seconden in de ruimte. Vrijdag werd dat record gebroken door Thomas Reiter. Die verblijft sinds dertig dagen aan boord van het ISS en blijft daar nog tot december.

De Duitse astronaut zal dan in totaal ruim een jaar in de ruimte hebben doorgebracht. “Dat betekent een uitzonderlijke expertise en ervaring,” aldus ESA-topman Jean-Jacques Dordain. Reiter is volgens hem daarmee een symbool door de betrokkenheid van Europa in de ruimte.

Thomas Reiter verblijft voor de tweede keer in de ruimte. Tussen september 1995 en februari 1996 was hij al boordwerktuigkundige in het kader van het Euromir-programma. Hij was toen samen met Yuri Gidzenko en Serguei Avdeev in het Russische ruimtestation Mir. Thomas Reiter is de eerste niet-Amerikaan en niet-Rus die lid van de permanente bemanning van het ISS is.

Op donderdag 3 augustus werd Reiter ook de eerste ESA-astronaut die een ruimtewandeling vanuit het ISS uitvoerde, samen met NASA-astronaut Jeff Williams.

De Japanse ruimtevaartorganisatie Jaxa wil tegen 2020 een eerste astronaut op de maan zetten. Dat heeft Jaxa-topman Junichiro Kawaguchi tijdens een symposium bevestigd. Maar het is nog niet duidelijk hoe Japan een dergelijk project zal kunnen financieren. Daarvoor is immers hulp van buitenaf nodig.

Japan heeft al langer plannen om een bemande maanbasis op te zetten, maar een dergelijk project kost minstens 26 miljard dollar. Volgens het magazine Nature zijn alleen de Verenigde Staten in staat om een dergelijk project te financieren. Japan zou dan ook bij andere geïnteresseerde landen moeten aankloppen om het project gezamenlijk te financieren.

Volgend jaar wil Jaxa een satelliet in een baan rond de maan brengen. Voor de volgende tien jaar heeft de Japanse ruimtevaartorganisatie drie onbemande onderzoeksvluchten op het programma staan. Daarna zou men op de maan een basis willen uitbouwen. Astronauten zouden daar zes maand verblijven.

De Nederlandse politie heeft tijdens de eerste zes maand van het jaar een opmerkelijke groei van het aantal gewelddadige incidenten in vliegtuigen geconstateerd. Een oorzaak voor die stijging is niet gekend, maar wel is duidelijk dat er meestal dronken passagiers zijn betrokken in de incidenten.

De Nederlandse politiediensten op Schiphol moesten tijdens de eerste helft van dit jaar 28 keer optreden na een melding van problemen aan boord van vliegtuigen. Volgens een politiewoordvoerder is er duidelijk sprake van een enorme toename van geweldsincidenten op vliegtuigen. Een oorzaak heeft men nog niet kunnen achterhalen.

“Wel is duidelijk dat het meestal om dronken passagiers gaat, die zich aan agressie schuldig maken,” aldus het Nederlandse persbureau ANP. Dit jaar pakte de Nederlandse politie in totaal negen mensen op die problemen in het vliegtuig maakten. In 2005 werden om deze reden in totaal acht passagiers gearresteerd.

“Om de drempel te verlagen liggen er inmiddels in de Nederlandse vliegtuigen formuleren waarin cabinepersoneel versneld aangifte kan doen,” aldus het ANP. “De documenten kunnen indien mogelijk al in de lucht worden ingevuld. De betrokkenen hoeven dan niet direct na een lange vlucht ook nog eens uitgebreid een verklaring af te leggen. Dat mogen ze later doen.”

Het Japanse Kawasaki Heavy Industries heeft besloten om zijn samenwerking met Airbus stop te zetten. De Japanse industriereus heeft vijftien jaar lang onderdelen geleverd voor de Airbus A321. De twee partners zouden niet tot een overeenkomst zijn kunnen komen voor het hernieuwen van het contract.

De samenwerking tussen Kawasaki Heavy Industries en Airbus dateert van 1991, toen het Japanse bedrijf onderdelen voor de romp van de Airbus A321 begon te leveren. In totaal zijn er van het toestel 545 exemplaren besteld. Daarvan zijn er tot nu toe ook 355 eenheden geleverd. de Airbus A321 biedt plaats aan 185 passagiers.

De Japanse industrie heeft zich de jongste tijd steeds meer toegelegd op de constructie van vliegtuigonderdelen. Tijdens het voorbije boekjaar kenden die activiteiten bij Kawasaki Heavy Industries een groei van 16 procent. Dat is onder meer te wijten aan een grotere samenwerking met Boeing voor de levering van onderdelen voor het B777-model.

De isolatietegels van het ruimteveer Discovery hebben tijdens de jongste reis naar het International Space Station duidelijk minder schade geleden. Dat heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA bekend gemaakt. Er wordt aan toegevoegd dat dit een teken is dat men het loskomen van schuimrubber tijdens de lancering onder controle aan het krijgen is.

Tijdens controles na de landing van Discovery zouden 33 procent minder beschadigde plekken hebben gevonden aan de hitteschilden op de buik van het ruimteveer. Bovendien waren ook de beschadigingen met afmetingen groter dan een inch met de helft verminderd. Deze laatste houden volgens de NASA-technische grotere risico’s in voor verdere beschadigingen door de hoge temperaturen bij de terugkeer in de atmosfeer.

“Het ruimteveer zag er bijzonder goed uit,” was de conclusie van NASA-inspecteur Thomas Ford. “Dat is heel bemoedigend.” In februari 2003 kwamen zeven shuttle-astronauten om het leven toen het ruimteveer Columbia bij zijn terugkeer in de atmosfeer explodeerde. Dat was te wijten aan een gat in het hitteschild, veroorzaakt door een stuk schuimrubber dat bij de lancering van de externe brandstoftank was losgerukt.

Na de landing van Discovery midden vorige maand werden er volgens Ford 96 inslagjes geteld. Dat is veel minder dan bij de eerste shuttletocht na het ongeval met Columbia. Bij de landing vorige zomer werden 152 inslagen opgetekend. Tevens waren slechts 11 van die inslagen groter dan één inch. De vorige zomer werden er nog 21 gevonden.

Dit resultaat is volgens de NASA-inspecteur een aanwijzing dat de extra veiligheidsmaatregelen efficiënt zijn. De NASA werkt aan verdere ontwerpwijzigingen die het probleem nog verder zouden moeten reduceren. “Het vormt volgens Ford nog altijd een probleem,” aldus het magazine Space.com. “We gaan er echter steeds beter mee om.”

De volgende shuttle-lancering is voorzien voor eind augustus. Dan moet het ruimteveer Atlantis de astronauten Brent W. Jett, Christopher J. Ferguson, Heidemarie M. Stefanyshyn-Piper, Joseph R. Tanner, Daniel C. Burbank en de Canadees Steven G. MacLean naar het internationaal ruimtestation brengen.

De Zuid-Afrikaanse regering heeft bekend gemaakt een ruimtevaartorganisatie op te willen zetten. Het ministerie van wetenschap heeft de opdracht gekregen om een structuur voor die toekomstige activiteiten uit te werken en een financieringsprogramma op te stellen. De ruimtevaartorganisatie moet binnen het jaar een feit zijn.

“Dit is geen prestigeproject,” vertelde Pontsho Maruping, directeur innovatieve programma’s bij het Zuid-Afrikaanse ministerie van wetenschap en technologie, aan het persbureau Reuters. “De ruimtevaart is bijzonder belangrijk voor de regering en bovendien een nuttig werkinstrument voor ontwikkelingslanden.”

Zuid-Afrika is al één van de wereldleiders op het gebied van astronomie. Het land heeft onder meer de Southern African Large Telescope (SALT), die in de verre ruimte kan kijken. Maar het land is in Afrika niet de eerste ruimtevaartnatie. Vijf jaar geleden al heeft Nigeria een eigen programma gelanceerd om satelliettechnologie te ontwikkelen. Die zou moeten gebruikt worden om nieuw mijngebieden te detecteren.

Maruping stelde dat Zuid-Afrika van plan is om in december vanuit Rusland zijn eerste micro-satelliet te lanceren. De satelliet is in Zuid-Afrika ontwikkeld en gebouwd door het locale bedrijf SunSpace. Zuid-Afrika heeft geen plannen om op het eigen grondgebied satellieten te lanceren.

De satelliet moet vanuit de ruimte beelden van Zuid-Afrika nemen om de regering toe te laten om het landgebruik te bestuderen en infrastructuurplannen te ontwerpen. Een decennium geleden werd al een eerste experimentele satelliet gelanceerd die door Zuid-Afrikaanse studenten werd ontworpen.

Satellite imagery can be used to measure a range of factors affecting development including the pace of deforestation.

Er is geen enkel beletsel om vrouwen in de ruimte te laten werken. Dat stelt de Australische antropoloog Stephen Juan in het magazine The Register. Uit test zijn volgens hem gebleken dat er weliswaar verschillen kunnen opgemerkt worden in de reacties van vrouwen en mannen op de gewichtsloze toestand, maar die blijken volgens de antropoloog uiterst miniem te zijn en ook niet exclusief in het voordeel van mannelijke astronauten uit te draaien. 

“Menstruatie is in de ruimtevaart geen enkel beletsel,” aldus Stephen Juan. “Zwaartekracht heeft geen enkele invloed op de menstruatie. Dat is immers een gecompliceerd fysiologisch proces dat te maken heeft met de interne werking van verschillende hormonen, de seksuele organen van de vrouw en de hersenen. Bij de menstruatie wordt ook weinig bloed verloren en dat vormt dus ook geen probleem op het gebied van afvalbeheer.”

Stephen Juan voegt er aan toe dat menstruatie in een gewichtsloze toestand een aantal speciale hygiënische maatregelen vereisen, maar een veel kleiner probleem vormt dan het omgaan met urine, ontlasting, infecties en een aantal andere normale lichaamsprocessen en gebeurtenissen die kunnen verwacht worden wanneer mensen in de ruimte reizen. “Ook de artsen Richard Jennings en Ellen Baker van de Medical Branch van de University of Texas stellen duidelijk dat er voor vrouwen geen enkel gynaecologisch probleem is dat hen zou kunnen uitsluiten van de exploratie van het zonnestelsel.”

De antropoloog wijst erop dat vrouwen al van bij het begin van de bemande ruimtevaart deel hebben uitgemaakt van het astronautenkorps. In 1963 al was Valentina Tereshova de eerste vrouwelijke ruimtereiziger als kosmonaut van de Russische Vostok 6. De eerste Amerikaanse ruimtevaarder was Sally Ride in 1983. Ook Ellen Baker is astronaut van de NASA. Samen met collega Jennings stelde ze vast dat er een aantal verschillen kunnen optreden in reacties op extreme omstandigheden zoals een verminderde zuurstofbevoorrading, warmte, koude, decompressie, versnelling, isolatie en impact. “Maar die verschillen blijven meestal miniem en hangen af van aanpassingsvermogen en individuele verschillen en geven vrouwen even dikwijls het voordeel dan mannen.”

Stephen Juan merkt wel op dat de meeste vrouwelijke astronauten nog geen kinderen hebben. “Meestal stellen ze hun zwangerschap uit tot hun ruimtecarrière is afgelopen,” stelt hij. “Gemiddeld worden zij rond hun veertigste voor de eerste keer moeder. Het is voor een astronaute ook perfect mogelijk om in de ruime zwanger te worden. Geruchten doen de ronde dat tijdens het Sovjet-tijdperk daarrond experimenten zouden hebben plaats gehad, maar die zijn officieel altijd ontkend.”

De NASA laat niet toe dat zwangere astronauten aan de trainingen deelnemen. “Die omvatten immers duikoefeningen onder water die tot acht uur kunnen duren,” aldus Stephen Juan. “Gevreesd wordt dat de drukveranderingen mogelijk schadelijk zouden kunnen zijn voor de ongeboren vrucht.”

De ruimtevaartorganisatie NASA denkt eraan de onderzoeksprogramma’s aan boord van het International Space Station (ISS) minstens een jaar op te schorten om zijn begrotingstekort van 100 miljoen dollar op te vullen. Dat heeft Kirk Shireman, adjunct-directeur van het ISS-programma van de NASA, aangekondigd.

Het NASA-budget voor het ISS-onderzoek was vorig jaar al teruggebracht naar 200 miljoen dollar om de schade van de orkaan Katrina te herstellen en budgetoverschrijdingen van het spaceshuttleprogramma te betalen. Voor volgend jaar is een bedrag van bijna 100 miljoen dollar voorzien.

De NASA heeft de voorbij twee jaar zijn aandacht verplaatst van het ruimteonderzoek naar bemande ruimtevluchten. Begin 2004 heeft de Amerikaanse president George W. Bush immers aangekondigd dat de Verenigde Staten weer astronauten naar de maan en later naar de planeet Mars moet sturen.